Ad Valvas 2007-2008 - pagina 503

AD VALVAS 5 JUNI 2008

W E T E N S C H A P

Voetbalprofessoren

Voetbalclub Ajax en de VU willen gaan samenwerken In een nieuw op te zetten voetbalkennisinstituut. Kan de wetenschap betere sporters maken? TEKST: PETER BREEDVELD FOTO'S: ROB BOMER

Spierfysioloog Jo de Ruiter windt er geen doekjes om: "Sport is oneerUjk", zegt hij. "De sporter met de beste spieren levert de beste prestaties en dat is genetisch bepaald. Maar je kunt sporters wel beter maken met speciale trainingsprogramma's, waardoor ze hun spieren optimaal gebruiken." Toen de VU twee weken geleden bekendmaakte dat er plannen waren voor een samenwerking tussen voetbalclub Ajax, die haar jeugdopleiding wü professionaliseren, en de faculteit Bewegingswetenschappen, werd onder anderen Jo de Ruiter genoemd als een van de deskundigen die zou kunnen helpen bij het ontwikkelen van trainingsprogramma's voor jeugdige voetballers. De Ruiter heeft al goede resultaten bereikt bij het HvA VoUeybal-team, een jong talententeam dat uitkomt in de hoogste nationale divisie.

Explosieve spierkracht "Volleyballers moeten hoog kunnen springen", legt De Ruiter uit. "Daarvoor is snelle, explosieve spierkracht nodig, de beenspieren moeten in één keer krachtig kunnen samentrekken." Door de spieren met elektroden te stimuleren, kan De Ruiter ze tot het uiterste laten samentrekken. Daarna laat hij de spelers zelf zo explosief mogeUjk hun been strekken. "Zo kan ik het verschil meten tussen de maximale capaciteit en de benutte capaciteit." "Voetballers hebben dezelfde explosieve spiercapaciteit nodig om een bal te kunnen schieten", aldus De Ruiter. "Dus die kunnen we op dezelfde manier helpen het maximale uit hun spieren te halen." Nu komt er bij teamsporten als volleybal en voetbal meer kijken dan een grote spiercapaciteit. "Bij een atletiekonderdeel als hoogspringen wordt de prestatie voornamelijk bepaald door de snelheid en sterkte van spieren, bij voetbal komt nog veel techniek en tactiek kijken", aldus De Ruiter. "Vorig jaar hebben we bij een experiment gekeken naar het verschil in de manier waarop getrainde volleyballers en studenten springen, en toen bleek bij de ongetrainde studenten niet zozeer de natuurlijke spiercapaciteit, maar de manier van aansturen veel uit te maken. Terwijl de sprongprestatie bij volleyballers meer door htin spiereigenschappen werden bepaald. Toch gingen ook zij na specifieke training hoger springen. Het is natuvirHjk niet zo dat het team daardoor opeens beter ging volleyballen, maar door middel van specifieke spiertraining kun je wel de voorwaarden voor beter spel scheppen."

Beter kijken Gelukkig is er ook veel wetenschappelijke kennis op het gebied van tactiek en speUnzicht. Bewegingswetenschapper Geert Savelsbergh weet hoe hij keepers beter kan laten kijken. "Al vanaf het moment van de aanloop van een voetballer is goed te voorspellen in welke richting hij de bal zal schieten. De stand van het hoofd van de speler, de draaiing van zijn heupen en de manier waarop zijn standbeen staat, zijn daarvoor bepalend." Savelsbergh heeft keepers niet getraind op het voetbalveld, maar in een laboratorium achter

PAGINA 7

>Weetjes

Afrocentrisch managen een videoscherm. Op dat scherm worden strafschoppen gesimuleerd. Na twintig minuten wist 93 procent van de proefpersonen al goed te voorspellen in weüce hoek van het doel de bal terecht zou komen. Aan de faculteit Bewegingswetenschappen wordt van alles gemeten. "Naast fysiologisch onderzoek is er op het gebied van speHnzicht en dergelijke veel te doen", aldus Savelsbergh. "We onderzoeken de informatie die spelers tot zich krijgen en vervolgens kijken we hoe ze die informatie gebruiken. Hoe bewegen ze zich? Welke positie kiezen ze? Op die manier kim je onder tien- tot twaalJ^arigen zien of ze talent genoeg hebben om als profvoetballer te worden opgeleid."

Volledig concentreren Sportpsycholoog Frank Bakker houdt zich bezig met de mentale aspectenvan de sport. "Zenuwachtigheid, angst en stress hebben, ironische effecten, waarbij precies gebeurt watje wilde dat er niet zou gebeuren", aldus Bakker. "Ik richt me op de ontwikkeUng van mentale vaardigheden die nodig zijn om geconcentreerd te zijn, negatieve gedachten uit te bannen, je niet te laten afleiden door zorgen over wat de trainer zal vinden over de gevolgen van een verloren wedstrijd, maar ook niet door de vreugde als er tijdens een wedstrijd is gescoord." Jonge voetballers kunnen worden getraind him aandacht volledig te richten op de zaken die op dat moment relevant zijn voor de spelsituatie. De positie van de tegenstanders, de hoek van

'We helpen ze het maximale uit hun spieren te halen' waaruit de bal moet worden geraakt. "Door eindeloos herhalen moet er een routine worden gekweekt, waardoor ook op het moment dat het erop aankomt het de speler lukt zich volledig te concentreren en zich niet te laten afleiden." Dergelijke kennis kan goed van pas komen voor het geplande voetbalkennisinstituut van Ajax. De bewegingswetenschappers hebben Ajax veel te bieden, maar ook de VU heeft er veel baat bij.

Twee nieuwe masters "We wülen volgend jaar twee nieuwe masteropleidingen lanceren, waarbij het Ajax-instituut dienst zou kunnen doen als stageplek en om allerlei onderzoeken uit te voeren", zegt Savelsbergh. Het gaat om een tweejarige onderzoeksmaster die zich volledig richt op deelonderzoeken zoals de werking van spieren, hand- en oogcoordinatie en motoriek, en om een eenjarige master sport en gezondheidszorg voor studenten die een beroep in de sport of gezondheidssector ambiëren. Overigens komt dergelijk onderzoek niet alleen de topsport ten goede. De Ruiters onderzoek naar spierkracht en de aansturing van spieren komt bijvoorbeeld ook van pas bij de revalidatie van patiënten en het voorkomen van struikelen bij ouderen. "Veel achteruitgang bij ouderen is niet zozeer een gevolg van de veroudering van het lichaam, maar vooral ook van het feit dat ze minder actief worden. Door hun vermogen te trainen om in korte tijd veel kracht op te bouwen, kunnen ouderen worden geholpen om beter ter been te bUjven", aldus De Ruiter. Reageren? Mail naar: reclactie@advalvas.vu.nl.

Uhuntu staat voor onderlinge verbondenheid en medemenselijkheid. Ubuntu staat centraal in African management, een managementfilosofie die is ontwikkeld tijdens geheime bijeenkomsten in de nadagen van de Zuid-Afrikaanse Apartheid. Een kleine groep vooruitstrevende ondernemers en academici sprak toen met de leiders van de Zuid-Afrikaanse bevrijdingsbeweging over een nieuw Zuid-Afrika zonder rassendiscriminatie. Een onderdeel daarvan was democratisering van de werkplek. Socioloog Henk van den Heuvel, die op 4 juni promoveerde, behcht in zijn proefschrift over Afrikaans management de verschillende manieren waarop African management en ubuntu strategisch worden ingezet. Discussies over ubuntu en African management, zo ontdekte Van den Heuvel, leiden vaak tot polarisatie tussen uitgesproken voor- en tegenstanders die met elkaar ruziën over 'Eurocentrische' en 'Afrocentrische' benaderingen. (PB)

Vroegste preventie Preventie van de gevolgen van stress, hart- en vaatziekten en overgewicht moet al tijdens de zwangerschap en tijdens de zuigehngentijd plaatsvinden. Dat adviseren de medewerkers van het Amsterdam Bom Chüdren and their Development-onderzoek, waaraan ook de VU meewerkt. Zij presenteerden 3 juni hun eerste resultaten. Zo blijkt de verhouding lengte/gewicht van de moeder voor de zwangerschap een belangrijke voorspeller voor het gewicht van het kind na het eerste levensjaar. Marokkaanse en Turkse kinderen groeien in het eerste levensjaar relatief snel, waarmee vermoedelijk de basis gelegd wordt voor later overgewicht. Momenteel vindt de eerste preventie van overgewicht pas op de basisschool plaats. (FB)

Vaker straffen Niet strenger, maar vaker straffen is wat veel Nederlanders eigenlijk willen, stelt hoogleraar strafrecht Henk Elffers in zijn oratie die hij vrijdag 30 mei uitsprak. Volgens hem is de roep om zwaardere straffen vooral een uiting van zorg om de omvang van de criminaliteit en niet zozeer kritiek op het rechtssysteem. Zaken als rechterlijke onafhankelijkheid, onpartijdigheid en rechtvaardigheid krijgen juist brede steun. De onvrede richt zich vooral op de kleine groep van veelplegers. Die worden nu vaak niet of nauwelijks serieus vervolgd. Dat zou volgens Elffers juist wel moeten gebeuren. Als politie en justitie zich meer zouden inzetten zo veel mogelijk daders van strafbare zaken ook daadwerkelijk op te pakken en te straffen, zal volgens hem de roep om hogere straffen afnemen. (DdH)

Succesvol ondernemen Ondernemers hebben veel aan een netwerk. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Wouter Stam. Hij bracht de succesfactoren van bedrijven in open source software in kaart. Het hebben van een groot netwerk binnen je eigen sector is voordelig, maar alleen als bedrijven daarnaast ook relaties hebben buiten hun eigen sector. Bovendien is er veel vakkennis binnen het bedrijf nodig om je netwerk op shmme wijze in te zetten voor je eigen succes, zo constateerde Stam. Veel van de bedrijfjes die Stam onderzocht, bleken overigens niet erg innovatief of succesvol. (WV)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen