Ad Valvas 2007-2008 - pagina 309

O N D E R W I J S / R E C E N S I E

AP VALVAS 14 FEBRUARI 2 0 0 8

PAGINA 5

Honoursprogramma

Studeren zonder zesjesjagers Voor sommige studenten is een gewone studie te gemakkelijk. Ze vervelen zich tussen al die studenten die al tevreden zijn met een zes. Voor deze uitblinkers bestaat sinds september het honoursprogramma. De eerste ervaringen zijn positief. TEKST: WELMOED VISSER FOTO: COMVU/ADRIENNE NORMAN

Voor tweedejaars psychologie Seval Gündemir was het wel even wennen. Ze moest onder ogen zien dat er studenten zijn die beter schrijven en presenteren dan zij. Bovendien had ze al huiswerk voor het studiejaar begon. "In de laatste week van de vakantie moesten we al een opdracht maken." Gündemir is een van de ruim honderd studenten die in september zijn begonnen met het honoursprogramma, een verzwaard studieprogramma voor studenten die meer diepgang of juist meer breedte in hun studie willen. De eerste groep honoursstudenten aan de VU is net aan het tweede semester begonnen en de toelatingsprocedure voor de groep van volgend

'Het kan zijn datje je hijhaantje moet opgeven, alsje meedoef jaar loopt. Want niet iedereen mag aanschuiven bij de honourscoUeges: studenten moeten gemiddeld een 7,5 staan in hun eerste jaar en ze moeten een motivatiebrief in het Engels schrijven. Als ze zijn toegelaten, moeten ze in hun tweede en derde bachelorjaar dertig extra studiepunten halen, dat komt neer op een halfjaar studie. Ze volgen extra vakken binnen hun eigen factilteit, bij andere faculteiten of kiezen voor interfacultaire vakken, die speciaal voor het honoursprogramma zijn opgezet. De verplichte colleges zijn in het Engels en beslaan een of twee avonden per week. Daarnaast wordt er van studenten verwacht dat ze de stof lezen, werkstukken maken en actief deelnemen aan discussies. De v u is lang niet de enige universiteit die een extra programma biedt voor de bovengemiddelde student. Bijna alle Nederlandse universi-

teiten hadden al een honoursprogramma. "Dat was zeker een van de redenen dat de VU het ook heeft opgezet", geeft honourscoördinator en hoogleraar ondervnjskunde Marijk van der Wende toe. "Maar er zijn ook genoeg inhoudelijke redenen: het is belangrijk om getalenteerde studenten de sfeer van het echte wetenschappelijk onderzoek te laten proeven." Gündemir volgde een vak over bewustzijnstheorieën bij de faculteit Wijsbegeerte. Samen met ongeveer twintig andere studenten boog ze zich de afgelopen maanden over vragen als 'kom je met de oosterse manier van denken verder dan met de westerse in het begrijpen van bewustzijn?' En 'kun je überhaupt iets zeggen over bewustzijn?'

Oudbakken Docent Loes Derksen van de faculteit Wijsbegeerte is het vak gaan geven vanuit een mix van persoonlijke en professionele belangstelling. "Ik doe sinds een tijdje aan yoga en daar was me opgevallen dat ze daar in heel andere termen over bewustzijn spreken dan ik in mijn vakgebied gewend ben. Bewustzijn is binnen de filosofie een problematisch begrip. Sommige filosofen zeggen zeUs dat je er niets zinnigs over kunt zeggen. Het leek mij interessant om oosterse en westerse visies naast elkaar te zetten." Derksen gaf het coUege samen met Lourens Minnema, docent oosterse religies bij de faculteit Godgeleerdheid. "Dat is precies wat het honourscoUege zou moeten zijn", zegt Van der Wende over het honoursvak van Derksen en Minnema. "Het moet gaan over de vragen waar wetenschappers zelf voor warmlopen, die ze ook zouden bespreken met

vakgenoten. Niet over oudbakken kennis die al decennia in lesboeken staat, maar over actuele wetenschappelijke kwesties." Het college bewustzijnstheorieën was zeker geen vrijbUjvend gezweef. "Het niveau was behoorUjk pittig", vindt Gündemir. "Het was een stuk moeiUjker dan ik van tevoren had gedacht." Derksen begint te lachen als ze dat hoort: "Wij hadden het niveau van de studenten in het begin inderdaad een beetje overschat. De studenten klaagden dat ze het zwaar vonden. Maar ze waren allemaal sUm en erg gemotiveerd, dus echte problemen heeft het niet opgeleverd." Wel is het iets waarover Derksen de volgende keer beter wil nadenken. "Nu was het uitgangspunt dat iedereen vanuit zijn vakgebied een zekere basiskennis van bewustzijnstheorieën zou hebben. Dat bleek bij het begin van de cursus toch

Hoe word je honoursstudent? Eerstejaars komen in aanmerking voor het lionoursprogramma van volgend jaar. Zij moeten al hun vakken hebben gehaald met gemiddeld een 7,5. Daarnaast moeten ze een motivatiebrief in het Engels schrijven. Elke faculteit heeft een coördinator, die de aanmeldingen verzamelt. Op de studentenportal van www.vu.nl staat onder 'cursussen' wie die coördinatoren zijn, samen met andere informatie over het honoursprogramma. Bij de meeste faculteiten moet de aanmelding voor 1 april binnen zijn.

Het honourscoUege psychomatic medicine

niet het geval. De meeste studenten vertelden dat ze naar dit vak waren gekomen omdat ze weleens iets wolden weten van filosofie." Toch zijn Derksen en Gündemir erg enthousiast over deze nieuwe ondervnjsformule en ze zijn niet de enigen, zo blijkt uit de eerste ondenvijsevaluaties van het honoursprogramma. "Wat een verademing om aan deze groep college te geven", is de algemene reactie van docenten. "Het is leuker dan ik dacht", oordelen de meeste studenten. Natuurlijk zijn er ook kinderziekten: meer docenten hadden net als Derksen moeite om het niveau van de studenten juist in te schatten. Verder heeft de economische faculteit maar weinig studenten weten te interesseren voor het honoursprogramma en vinden de docenten van de faculteit Psychologie en Pedagogiek het budgeï dat ze per student krijgen te laag. De exacte faculteiten missen bètavakken in het programma. "Maar dat is niet helemaal terecht, want die vakken waren er oorspronkeHjk wel, maar ze werden te weinig gekozen. Daardoor moesten we een aantal vakken schrappen", zegt Van der Wende.

Afhakers Maar het enthousiasme prevaleert, zowel bij studenten als docenten. Volgens psychologiehoogleraar Eco de Geus werkt het honoursprogramma zo goed, omdat de goede studenten elkaar motiveren. Yuval Engel, tweedejaars international business administration, vindt het een 'verschil van dag en nacht' met zijn gewone colleges. "Hier hebben studenten de stof gelezen en wollen ze graag in discussie. Dat zie ik bij mijn reguliere studie niet veel." Charlotte van Coeverden, tweedejaars biomedische wetenschappen, noemt het contact met gemotiveerde medestudenten uit allerlei verschillende vakgebieden een van de leukste dingen van het honoursprogramma. Veel afhakers kent het programma tot nu toe dan ook niet. De studenten die toch zijn gestopt, deden dat omdat het veel meer tijd kost dan verwacht. Want ook daarover zijn de honoursstudenten het eens: het is substantieel zwaarder dan hun gewone studie. "Misschien zijn we het eerste jaar niet duidelijk genoeg geweest over hoeveel tijd het kost", bedenkt Marijk van der Wende. Bij de voorlichting voor nieuwe honoursstudenten laat ze er dan ook geen misverstand over bestaan: "Het kan zijn dat je je bijbaantje moet opgeven, of dat je niet meer op het hoogste niveau kan hockeyen, als je meedoet aan het honoursprogramma", vertelt Van der Wende de nieuwe Hchting. Engel kan daarover meepraten: "Mijn vriendin haat het honoursprogramma omdat ik geen tijd meer overhoud. Die driehonderd pagina's extra leeswerk per week hebben me bovendien een brU opgeleverd." Reageren? Mail naar redactie@advalvas.vu.nl.

Recensie

Zit alles in de genen? Tweelingen zijn een geliefd object voor wetenschappelijk onderzoek. Zojuist verscheen een bundel met een overzicht hiervan. DIRK DE HOOG In Nederland en andere westerse landen worden sinds 1975 steeds meer tweelingen geboren. Dat komt vooral door de opkomst van in-vitro-fertilisatie en andere medische ingrepen rondom zwangerschap, maar ook doordat vrouwen gemiddeld op steeds latere leeftijd hun eerste kind krijgen. De kans op een tweeling is van tien op de duizend geboortes gestegen naar achttien. Vooral het

aantal twee-eiige tweeUngen stijgt. Het aantal eeneiige tweelingen ligt redelijk stabiel rondom de vier per duizend, hoewel er ook een hchte toename Hjkt te zijn. De kansen op een drie- of vierHng zijn kleiner. Vijfof zesUngen zijn een grote uitzondering. Voor zover bekend zijn nooit meer dan zes levende baby's tegelijk geboren. Wie in ieder geval bHj is met al die tweelingen is VU-hoogleraar biologische psychologie Dorret Boomsma. In het Nederlands Tweelingenregister dat zij beheert, zijn de gegevens opgenomen van veertigduizend tweeUngen en hun familieleden. Al twintig jaar doen zij en anderen met behulp van tweelingen onderzoek naar de erfelijke achtergronden van gedrag, persoonlijkheidskenmerken en gezondheidsproblemen. Eeneiige tweelingen zijn namelijk genetisch

identiek, terwijl twee-eiige tweeUngen genetisch net zo veel op elkaar Ujken als andere broertjes en zusjes. Dat betekent dat als voor een bepaald kenmerk eeneiige tweeUngen duideUjk meer overeenkomsten hebben dan twee-eiige, dit duidt op hoge genetische bepaaldheid van dat kenmerk.

Genen bepalen wel de aanleg, maar niet automatisch het gedrag Inmiddels zijn tientaUen kenmerken onderzocht. De tegensteUing nature-nurture bleek definitiefin het voordeel van de biologie beslist. Een tijdlang leek het erop dat de opvoeding nauweUjks invloed had op de ontwikkeling van een kind, behalve bij extreme verwaarlozing of geweld. Het verschil in inteUigente na het

achttiende jaar kan bijvoorbeeld voor tachtig procent verklaard worden door genetische aanleg. En roken en drinken leren kinderen van hun vriendjes. Of ze echt verslaafd raken, ligt aan de genen, was een tijdlang de gedachte. Hoe het nu gesteld is met het tweeUngenonderzoek staat beschreven in de bundel Tweelingonderzoek waarin 31 wetenschappers over hun onderzoek rapporteren. Inzichten veranderen. Nu bUjken bijvoorbeeld eeneiige tweeUngen toch niet voUedig genetisch identiek te zijn, omdat ook het menselijk genoom zich ontwdkkelt tijdens de groei van de foetus. En genen bepalen wel de aanleg, maar niet automatisch het gedrag. De bundel is bedoeld voor geïnteresseerde leken, maar de meeste hoofdstukken zijn niet echt eenvoudig geschreven. Bovendien staan er nogal

wat herhaUngen in, wat de vaart er nu en dan uithaalt. Leuke weetjes zijn er desondanks genoeg in te vinden. Dorret Boomsma (red.), Tweelingonderzoek, Wat meerlingen vertellen over de mens, VU Uitgeverij, 2008, € 22,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen