Ad Valvas 2007-2008 - pagina 542

Wat heet heet?

Pepers zijn lekker en gezond, maar niet voor watjes. Ben je een watje? Nee? Dan hier het recept voor een pittig diner.

Creoolse kip (4 personen)

V

oor een Indonesisch gerecht dat ik als student vroeger vaak maakte, vis met een kemirinotensaus, gebruikte ik altijd chilipepers, maar in een Sunnaamse toko raadde de verkoper me Madame Jeannettepepers aan. Die zagen er heel onschuldig uit, als kleine lieve papnkaatjes en bovendien hadden ze een veel te gezellige naam om serieus te nemen. Ik vroeg of ze wel scherp genoeg waren. Die verkoper grinnikte alleen maar. Thuisgekomen (ik woonde in een appartement met een andere student) fruitte ik wat uien en knoflook, ik hakte vier Madame Jeannettes in stukjes en gooide die in de hete olie. Onmiddellijk verspreidde zich door het huis een gaswolk die me de adem benam en mijn huisgenoot, die in zijn eigen kamer aan het einde van de gang zat, kwam hoestend en proestend naar buiten rollen. Alsof de ME een gasgranaat naar binnen had gegooid. De vis met kemirisaus was die avond totaal oneetbaar. Ik heb vaak horen beweren dat het eten in tropische landen zo pikant is omdat je ervan gaat zweten en daardoor dus afkoelt. Ik heb dat altijd een wat omslachtige manier van afkoelen gevonden en niet zo hygiënisch, bovendien. Nou las ik laatst op internet dat het eten pikanter wordt naarmate het land van herkomst armer is. Met pikant eten wordt slecht voedsel toch nog een beetje te hachelen. Dus is de vis reeds m staat van ontbinding? Paar pepertjes erbij en je proeft er niks meer van.

P

epers zijn zo heet vanwege de stof capsaïcine, een etherische olie in de zaden, zaadlijsten en het vel van de peper. De scherpte van pepers wordt gemeten in eenheden scoville. Pure capsaïcine heeft 16 miljoen scovilleeenheden en Habaneros, de heetste peper van de wereld, heeft tussen de 200 en

X -C-t^r^ "L* xa^i-K XXlXlTdlllt^C t

3 Madame Jeanette-pepers, fijngesneden 1 eetlepel tabascosaus 4 kipfilets 6 lente-uitjes, fijngesneden 3 gesnipperde teentjes knoflook 2 eetlepels limoensap 2 eetlepels verse peterselie Halve theelepel gemalen kruidnagel Halve theelepel gemalen zwarte peper lel 1 eetlepel sojasaus Bloem 3 kopjes paneermeel Plantaardige olie om te bakken Meng pepers, ui, knoflook, limoensap, peterselie, kruidnagel en zwarte peper. Snij de filets half open en vul met het mengsel. Maak weer dicht met houten prikkers, om te voorkomen dat de boel eruit valt. Klop het ei met de soja en tabasco. Druk de filets in de bloem, haal ze door het ei en daarna door het paneermeel. Bak in de hete olie.

Pittig-frisse afrodisiaca

300 eenheden. Pepers kunnen pijn doen en zelfs brandwonden veroorzaken (wel eens in je ogen gewreven na het het snijden van een chilipeper?), maar ze zijn toch gezond vanwege die capsaïcine, omdat die bloedverdunnend werkt. Pepers bevatten

meer vitamine C dan sinaasappels en citroenen. Interessant, hè? Hier een lekker pittig hoofdgerecht en een verfrissend toetje met pepers. Verbrande monden niet verkoelen met water, maar met citroen- of limoensap, omdat die de capsaïcine oplost.

Snij de chili in de lengte open. Als je een watje bent, moetje de zaden verwijderen. Vul de peper met vanille roomijs. Stop in de vnezer. Smelt de beste pure chocolade die je kunt vinden. Haal de gevulde peper door de chocolade, laat die hard worden en stop de peper meteen weer in de vriezer. PETER BREEDVELD

^^^^ 'S het nou echt warm op de VU? Niet waar je het zou verwachten. Bijzonder hoogleraar thermofysiologie Hein Daanen ging op zoek, met de hulp van een infraroodcamera.

De kopieerruimte

Het sportcentrum

De collegezaal

De lift

De kopieerruimte in het hoofdgebouw lijkt een logische plek om te beginnen. Hein Daanen, bijzonder hoogleraar thermofysiologie, vermoedt dat de machines veel warmte uitstralen. "Dat voel je al als je in de buurt van een kopieerapparaat bent." Maar wanneer hij zijn infraroodcamera gebruikt, blijkt dat tegen te vallen. De studente op de foto geeft zelf meer warmte af. Alleen de lampen in de machine zijn warm, de omgeving ervan niet. De mens is, zo zegt Daanen, een inefficiënte motor. Vijfenzeventig procent van de geproduceerde lichaamswarmte verdwijnt meteen. Dus verstoken mensen veel energie om zich warm te houden. De temperatuur in het lichaam moet rond de 37 graden blijven. Verandert deze sterk, dan ga je rillen om meer warmte aan te maken of zweten om het weer kwijt te raken.

De snelste manier om het warm te krijgen, is veel bewegen. Dat is goed te zien aan de twee studenten die zich op crosstrainers in het sportcentrum in het zweet werken. Zweet is een uiterst efficiënt middel om je warmte kwijt te raken, vertelt Daanen. Maar dan moet het wel verdampt zweet zijn. "Zodra er druppels over je gezicht lopen, doe je het niet goed." Om te voorkomen dat je bij het sporten uitdroogt, moetje water drinken. De gemiddelde sporter raakt per uur ongeveer anderhalf liter vocht kwijt. "Het wereldrecord was 3,7 liter zweet per uur, dat wereldrecord is gemeten bij marathonloper Roberto Salazar." Doordat in de sportruimte weinig mensen op elkaar gepakt staan, wordt de zaal niet warmer door al die hardwerkende sporters. Daarom zoekt Daanen verder naar de heetste plek.

Wie ooit op een lauwwarme stoel van zijn voorganger is gaan zitten, weet het al. Mensen laten overal warmte achter. Wie een infraroodcamera gebruikt, ziet overal warmtesporen. "Als je ermee door een huis loopt, kun je zien waar iemand liep of op bed lag. Slangen kijken altijd op die manier, zo volgen ze hun prooi. Een slang ziet alleen geschiedenis." De hitte die mensen uitstralen, gaat overal in zitten. In de ramen, de muren en in de stoelen. Een collegezaal waar vierhonderd studenten rustig werken, warmt daardoor licht op. "Daar wordt veertigduizend watt aangemaakt, daarmee zou je duizend gloeilampen kunnen laten branden." Tenminste, dat zou kunnen wanneer er een manier was om de energie van mensen in elektriciteit om te zetten. "Daar wordt nog aan gewerkt."

De allerwarmste plek van de VU? De lift natuurlijk. "Het is een ruimte waar veel mensen dicht op elkaar staan en waar warmte moeilijk weg kan." In die paar vierkante meter weten zich vaak twintig medewerkers en studenten te persen. Energie voor vijftig gloeilampen dus, op een veel kleinere oppervlakte dan een collegezaal. Vooral in liften die blijven steken, stijgt de temperatuur, doordat er geen frisse lucht door de afgesloten deuren kan. Je zou het er warm van krijgen. "Paniek heeft weinig invloed op de temperatuur van het lichaam. Je denkt datje heel heet bent, maar eigenlijk valt dat best mee." Al met al is het voldoende om de liften tot heetste plek uit te roepen.

> Wie is Daanen? Bijzonder hoogleraar Hein Daanen houdt zich bij Bewegingswetenschappen bezig met de warmtehuishouding van de mens. Ooit werid hij bij TNO. Daar onderzoeltt hij onder meer hoe Nederlandse soldaten zich het beste kunnen voorbereiden op de hitte in Urupan. Voor zijn proefschrift naar vingerdoorbloeding in de kou, zat hij bijna drie uur in een ijsbad. "Eerst was het water 15 graden, dat is het koudste wat je nog kunt tolereren. Daarna voegden we telkens ijs toe. Je kunt bij een lichaamstemperatuur van 34 graden moeilijk praten of lopen. Het was erg oncomfortabel."

FLOOR BAL

> Thermocamera De foto's bij dit artikel zijn gemaakt met een thermografische camera, ofwel infraroodcamera. Deze gebruikt infraroodstraling om warmte zichtbaar te maken, zoals een gewone camera dat met licht doet. De wannste delen van de afbeelding worden wit of geel afgedrukt terwijl koude delen donker en paars overkomen. Nachtkijkers zijn gebaseerd op deze techniek en brandweerlieden gebruiken haar soms om door rook heen te kunnen kijken. Hein Daanen bekijkt op deze manier de warmtehuishouding van zijn proefpersonen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen