Ad Valvas 2007-2008 - pagina 279

AD VALVAS 3 1 JANUARI 2008

W E T E N S C H A P

PAGINA 7

>Weetjes Op de tast Als je op de tast een pen zoekt in een tas vol spullen, kun je er het beste met twee handen in gaan graaien, concludeert Krista OvervUet in haar proefschrift True as Touch? waarop ze 8 februari promoveert. De psychologe bij Bewegingswetenschappen deed allerlei experimenten waarbij mensen met een of meer vingers op de tast voorwerpen moesten herkennen. Daarbij bleken zowel het aantal vingers dat werd gebnjikt, de vorm van het gezochte voorwerp en de hoeveelheid attributen die tegelijkertijd aangeraakt werden, een rol te spelen bij de zoeksnelheid. Een cilinder bleek gemakkeUjker te vinden dan bijvoorbeeld een rechthoek tussen kubussen. Voor complexe voorwerpen is namelijk niet alleen het tastzintuig in de vingertoppen voldoende, maar is ook informatie over de stand van je vingers en je hand bij het voelen nodig. (DdH)

Biologieprijs

Thomas van Dijk Geboren: 1982, Enkhuizen Studie: 2001 - 2006: natuurkunde, richting theoretische optica. 2007: drie maanden extra stage iaserlab Onderwerp: verstrooiing van licht Wat ga je onderzoeken? "Ik houd me bezig met licht en vooral met de verstrooiing daarvan. Licht kent een heel groot spectrum van frequenties die onder meer de kleuren bepalen. Met een laser kun je een zeer coherente lichtbundel van een bepaalde frequentie maken. Daarentegen heb j e als je een krant in de brand steekt bijvoorbeeld, totaal diffuus licht. Het meeste licht om ons heen zit in een gebied TEKST: DIRK DE HOOG daartussen en bevat verschillende kleuren. De atmosfeer FOTO: ComVu/PETER SMITH verstrooit een deel van het zonlicht en verandert daardoor de eigenschappen. Ik onderzoek het Ucht met een duidelijk afgebakend, maar redeUjk breed frequentiegebied. Dat heet partieel coherent licht."

Heel goede studenten kunnen sinds vorig jaar een beurs van NWO krijgen om te promoveren op een zelfbedacht onderzoek. Vier toptalenten van de VU kregen in 2007 zo'n toelage van maximaal 180.000 euro.

'Licht is hof

Hoe wil je dat aanpakken? "Gedeeltelijk vanachter mijn bureau, want ik ben in de eerste plaats een theoreticus. Dat betekent modellen en formules opstellen. Maar ik ben ook bezig met een experiment met zogeheten surface plasmons. Als je in een metaalplaatje heel kleine gaatjes boort, kan er meer licht doorheen dan je zou verwachten. Ik wil in het Iaserlab bestuderen hoe dat in elkaar steekt." Heeft iemand daai wat aan? "Licht is wereldwijd een van de belangrijkste onderwerpen binnen de natuurkunde. Licht is hot, kun je wel stellen, vooral in de Verenigde Staten. Dat komt natuurlijk omdat licht een steeds belangrijkere informatiedrager wordt. Denk maar aan de ontwikkeling van de cd, dvd en de glasvezelkabel. De lichttechnologie is in een paar decennia razendsnel opgekomen en de technische ontwikkelingen gaan nog steeds door. Als je licht gecontroleerd kunt manipuleren, zijn er allerlei nieuwe toepassingen mogelijk. Optisch gestuurde computers zijn bijvoorbeeld veel sneller dan computers met bestaande elektronische chips. Ook voor het beveiligd versturen van informatie via internet biedt Ucht ongekende mogelijkheden." Waarom wil je promoveren? "Het is een geweldig mooie kans om je een paar jaar in één onderwerp te verdiepen en nota bene op een onderwerp dat ik zelf heb uitgezocht. Het biedt me de kans te kijken of wetenschap echt iets voor me is. Wat ik doe, is een nogal eenzame bezigheid. Ik weet niet of ik dat op den duur prettig werken vind. Toen ik ging studeren, had ik nog helemaal niet nagedacht over promoveren.

Dat is eigenlijk pas gekomen tijdens mijn afstudeerproject. Daar kreeg ik echt lol in onderzoek doen." Wil je verder in de wetenschap? "Graag. Ik wU wel een tijdje naar Amerika. Een postdocschap na mijn promotie lijkt me heel leiok. Maar om van tijdelijke positie naar tijdeUjke positie te gaan, is niet echt aantrekkeUjk. Je moet op een gegeven moment je kansen wegen en kiezen of je echt helemaal voor de wetenschap gaat of toch maar voor iets anders kiest. De wetenschap is heel mooi, maar er zijn weinig aanstellingen te vergeven." Kun jij carrière en privéleven gemakkelijk combineren? "Ik zie eigenlijk geen probleem. Voordeel voor mij is datje altijd en overal theoretische natuurkunde kunt bedrijven. Daar heb je alleen maar potlood en papier voor nodig. Ik kan dus deels werken op de tijd en plaats die ik zelf wü en daar ben ik echt niet tachtig uiir in de week mee bezig. Dat Ujkt me ook helemaal niet efficient. Zoveel uren maken leidt niet automatisch tot betere publicaties. Daar moet j e de goede ideeën voor hebben en een beetje geluk natuiurlijk. Werk en ontspanning kun je soms ook goed combineren. Ikben vorig jaar voor mijn studie in Califomie geweest. Heb ik er gelijk een weekje vakantie aan vastgeplakt. Dat is weer een voordeel van dit werk." Waarom kreeg juist jij die beurs? "Er zit ook een flink stuk willekeiu: bij. De ingediende voorstellen gaan over enorm verschillende onderwerpen. Die kun je niet objectief tegen elkaar afwegen. Je presentatie is dus erg belangrijk. Kun jij je idee goed aan de man brengen? Ikzelf heb verschillende presentaties bijgewoond en daarbij kwam mijn oordeel redelijk overeen met wat de selectiecommissie iiiteindelijk besloot. In ieder geval is mijn onderzoek zowel theoretisch als praktisch behoorlijk relevant. En dat ik een extra stage heb gedaan in het Iaserlab, heeft mij denk ik wel extra credits opgeleverd. Daarmee heb ik laten zien dat ik niet aUeen theoretisch iets kan bedenken, maar ook experimenteel onderzoek kan doen. Bovendien staat het Laserlab van de VU in de wetenschappelijke wereld heel goed aangeschreven." Reageren? Mail naar redactie@advalvas vu.nl

VU-bioloog Joris Koene kreeg deze week de Nederlandse Zoologieprijs toegekend van de KoninkUjke Nederlandse Dierkundige Vereniging. Koene krijgt tweeduizend euro voor zijn onderzoek naar seksuele selectie bij slakken en andere hermafrodieten. Slakken paren door hun 'mannelijke' kant tegen de vrouwelijke kant van een soortgenoot te leggen en vice versa. Koene ontdekte onder andere de functie van de 'liefdespijlen' die slakken tijdens de paring op elkaar afvuren. Op deze kalkachtige pijlen zitten stoffen die ervoor zorgen dat meer van hun sperma wordt gebruikt voor bevruchting door de slak waarmee ze paren. Bij regenwormen gebeurt iets soortgelijks met chitineharen die in het Hchaam van de partner doordringen. Koene kwam eind vorig jaar in Ad Valvas toen studenten een handtekeningenactie voerden tegen zijn dreigende ontslag. Hij weet nog steeds niet of hij mag bUjven. (Vl^)

Alcohol Alcohol drinken is gezonder dan geen alcohol drinken, maar voedingsdeskundige Martijn Katan is toch tegen het promoten van alcohol om hart- en vaatziekten te voorkomen. Er zijn namelijk voldoende alternatieven voor alcohol, schrijft Katan in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. 'Wij kennen genoeg leefstijUnterventies die het risico van een hartinfarct verlagen; onverzadigde vetten verlagen de cholesterolconcentratie, minder natrium en kalium verlagen de bloeddruk en minder eten en meer bewegen verminderen de hoeveelheid buikvet.' Drie Utrechtse epidemiologen wijzen er in hetzelfde tijdschrift echter op dat matig alcoholgebruik (een ä twee glazen per dag) de kans op een hartinfarct met twintig tot dertig procent verlaagt. Keer op keer wordt aangetoond dat mensen die matig drinken minder hart- en vaatziekten hebben dan geheelonthouders. Dit komt onder andere doordat alcohol de stof Hogh Density Lipoproteine, oftewel 'goede cholesterol' aanmaakt. Bron: Elsevier. [PB)

Bloedstroomsnelheld De gelijktijdige meting van druk en bloedstroomsnelheid leidt tot een betere behandeUng van patiënten met vaatvemauwing. Dat bhjkt uit het promotieonderzoek van cardioloog Koen Marques, die daar op i8 januari promoveerde. Voorheen werd zuurstoftekort door vaatvemauwing alleen met een van deze twee methoden gemeten. Marques combineerde ze, en toen bleek dat de combinatie nog nauwkeuriger aangeeft welke vernauwing leidt tot zuurstoftekort. Bij vaatvemauwing is het belangrijk om te bepalen welke vernauwingen precies tot zuurstoftekort kunnen leiden. Niet alle vernauwingen hoeven via een operatie of dotteren te worden behandeld. Soms is medicijngebruik voldoende om de problemen op te lossen. (FB) \

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen