Ad Valvas 2008-2009 - pagina 279

AD VALVAS 29 januari 2009

WETENSCHAP 07

Karima Ouchan, projectleider eergerelateerd geweld:

1k ben een verrader door hierover te praten'

>Weetjes Obama overschat

Het optimisme over de komst van Barack Obama als Amerikaanse president is onrealistisch. Dat zegt Paul van Lange, VU-hoogleraar sociale psychologie m Trouw van 24 januari. In onzekere tijden zijn mensen snel geneigd om een leider te overschatten, aldus De Lange 'We schrijven allerlei eigenschappen aan hem toe omdat we een sterke leider in hem willen zien. De belangrijkste verklaring voor onze euforie over deze nieuwe president is dat wij leven in een onzekere periode, zowel qua inkomen als qua oorlogsdreiging. Daarom is er een grote behoefte aan een leider met een positief charisma' (FB)

Calvijn over de crisis Johannes Calvijn ontraadde zijn aanhangers om bankier te worden. Ze zouden zo in de greep van het geld kunnen raken dat zij rovers zouden kunnen worden. Dat stelde de Tilburgse hoogleraar economische ethiek Johan Graafland afgelopen zaterdag op een bijeenkomst over het calvinisme in de Nederlandse cultuur op de VU. Graafland paste de ideeën van Calvijn ook toe op de huidige crisis. De kerkhervormer zou tegen de hypotheken zijn geweest die de Amerikaanse banken de afgelopen jaren aan armen verstrekten, stelde Graafland. Hij vond nameHjk dat hulp aan armen altijd renteloos moest zijn. Ondanks het renteverbod dat in de bijbel staat, was Calvijn overigens niet tegen het heffen van rente over leningen (FB)

Studentbegeleiders aan de VU krijgen steeds vaker te maken met eergerelateerde problemen. Deskundigen helpen hen meer inzicht te krijgen op een studiedag. TEKST: PETER BREEDVELD ILLUSTRATIE: NICO DEN DULK In juni 2007 werd de vierentwintig] arige rechtenstudente Zeynep Boral door haar ex-man doodgeschoten op het station van Alkmaar. Boral studeerde aan de VU en had een aantal gesprekken gehad met studieadvisetir MarieUe Klerks, die geen aanvnjzingen had dat Boral in ernstig gevaar verkeerde. "Het ergste leed van haar echtscheiding leek geleden, alles leek onder controle." Boral zou het slachtoffer zijn van eerwraak, wat door minister van Justitie Hirsch BaUin werd ontkend. Maar voor Borals maatschappelijk begeleidster. Ans Verheijden, is er geen twijfel mogehjk het ging hier niet om een passiemoord. Over waarom ze dat zo zeker weet, kan ze niets zeggen, omdat dat de privacy van Boral en haar famüie zou schenden.

Vreselijk lot Verheijden sprak vorige week dinsdag in een Agorazaal vol studentbegeleiders van de VU over haar ervaring. Ze was erg emotioneel, viel af en toe stil, moest zich hernemen en haar stem trilde. "Ik had geen idee", zei ze. "Boral kwam over als een moderne, geëmancipeerde vrouw, die haar leven in haar eigen hand had genomen. Dat ze twee levens leidde, had ik totaal niet in de gaten en ik weet zeker dat er ook bij u veel vrouwen langskomen van wie u geen idee heeft." Als ze toen had geweten wat ze nu weet, had ze Boral totaal anders benaderd, bekende Verheijden. Boral kwam bij haar toen ze de beslissing om te scheiden al had genomen. Ze woonde weer bij haar ouders thuis. "Ik heb haar gecompUmenteerd met de stap die ze had gemaakt. Ik heb haar vanuit mijn westers-feministische houding benaderd en dat was niet goed. Ik heb me onvoldoende gereahseerd onder welke spanningen ze stond, dat in haar cultuur het collectief altijd boven het individu staat." Maar al was Verheijden tot in detail op de hoogte geweest van Borals Koerdische cidtuur en van de werking van eerwraak, dan nóg was dat geen garantie geweest dat ze Boral had kunnen behoeden voor haar vreselijke lot. "We voelen ons halve cul-

tuursociologen, zó diep hebben we ons ingelezen in de achtergronden van onze cUenten, en toch hebben we vaak geen idee van de situatie waarm mensen zich bevinden", vertelt Jan Willem van de Velde, projectleider van het Amsterdamse Meldpunt voor Eergerelateerd Geweld waar in 2006 158 zaken in behandeling zijn genomen. Het Haagse meldpunt had er in 2006 297, maar dat meldpunt is veel landeUjker georiënteerd, en daar komen dan ook veel zaken van buiten Den Haag binnen.

Extreem geval Reden dat Verheijden en Van de Velde aan de VU spraken, is dat studieadviseurs en studentendecanen steeds vaker met eergerelateerde problemen te maken krijgen. De moord op Boral was een extreem geval, maar elke studieadviseur krijgt jaarhjks twee ä drie studenten bij zich met een eergerelateerd probleem. De studieadviseur op de rechtenfaculteit, waar relatief veel mosHms studeren, heeft elke maand een nieuwe zaak. Eerkwesties hebben echter niets te maken met godsdienst, ze zijn cultuurgebonden. Eergerelateerd geweld komt voor in onder andere Pakistan, Afghanistan, Jordanië, Israel, Libanon, Turkije,

begeleidster van een ROC in Twente en projectleider eergerelateerd geweld van het Samenwerkingsverband Marokkanen in Nederland, moet maandeUjks bemiddelen tussen leerlingen en ouders. Zij hamert op weerbaarheidstraining "Maak ze bewust van hun eigen achtergrond, want vaak weten meisjes zelf niet wat de consequenties kunnen zijn als ze een vriendje krijgen." Manieren om te voorkomen dat de zaak thuis escaleert, zijn volgens Ouchan time-management -als het dochters activiteiten buitenshuis ontplooien, is er minder gelegenheid voor confUcten thuis- en het bevorderen van zelfredzaamheid. "Zorg dat studenten weten wat binnen hun cultuur geldt als halsmisdaad, ga na wie binnen hun eigen kring kan bemiddelen en welke mogehjkheden er zijn om een vriendje thuis te laten kennismaken." Wat dat laatste betreft alleen al zoiets voorstellen kan soms dodeUjke gevolgen hebben, waarschuwt Ouchan. En zelfs als een gezin zo ruimdenkend blijkt te zijn dat het vriendje welkom is, moet de dochter er rekening mee houden dat ze hem niet zomaar kan dumpen, als ze hem een halfjaar later zat is. Dan zit ze aan hem vast.

Niet zelf klooien

'Dat Boral twee levens leidde, had ik totaal niet in de gaten' Syrië, Koerdistan, Irak, Iran en Egypte, maar ook in Itahe, Spanje, Ecuador en een aantal andere Zuid-Amerikaanse landen en zelfs in Nederland, in strengchristeHjke mUieus. Lang niet altijd gaat het om problemen waarbij geweld dreigt. Vaak is er niet eens sprake van een strafbaar feit. Als een studente thuis extreem kort gehouden wordt, kan dat een geval zijn van een eergerelateerd probleem, omdat het strikte regime is bedoeld om haar eer en die van haar famüie te beschermen. Die eerkwestie kan door buitenstaanders gemakkeHjk worden onderschat. Dat je eer intact is, is een absolute voorwaarde voor sociale acceptatie. Een gezin waarvan het kind in opspraak is geraakt, kan door de gemeenschap met de nek worden aangekeken. Vader is niet meer welkom in het theehuis, moeder wordt niet bediend in de winkel. Hoe ga je daarmee om? Karima Ouchan, leerling-

Nu heeft Ouchan te maken met ROC-leerHngen. De studenten aan de VU zijn zich meestal wel bewust van de aard en grootte van de problemen waarmee ze te maken hebben. Maar wat moeten studentbegeleiders doen? "Schakel deskundigen in", adviseert Verheijden, "Ga niet zelf zitten klooien. Schakel via de politie een expertisebureau in om een inschatting van de risico's te maken." Studentbegeleiders kunnen terecht bij het Meldpunt Eergerelateerd Geweld. Dat kan adviseren, risico's inschatten, professionele hulp inschakelen en hulpverleners begeleiden. Het Meldpunt werkt ook aan een mentaHteitsverandering in kringen waar eerkwesties een rol spelen, een lang proces dat minstens een generatie in beslag zal nemen. "Neem signalen van studiegenoten en docenten heel serieus", benadrukt Van de Velde. "Laat een student nooit helemaal los. Als je een tijd niks van een student hoort, zoek dan zelf weer contact. En als u ernstige zorgen heeft, licht dan altijd de pohtie in." Een verontrustende boodschap van Ouchan was dat de studenten die komen praten, de uitzonderingen zijn. "In hun cultuur hang je de vuüe was niet buiten", aldus Ourchan. "Dan geld je als verrader. Ik ben een verrader door er hier over te praten." Reageren'? Mail naar redactie@aclvalvas vu.nl.

Gelileurd nieuws

De media zijn bevooroordeeld over allochtonen, vinden allochtone jongeren. Zeker als de berichtgeving over allochtonen negatief is, vinden allochtone jongeren die minder geloofwaardig dan autochtone jongeren. Dat bHjkt uit de scriptie De vele Meuren van het nieuws, waarmee studente Communicatiewetenschap Danielle van WaUinga de de Mira Media Scriptieprijs 2008 heeft gewonnen. WaUinga ondervroeg vierhonderd schoHeren en ontdekte dat vooral allochtone jongeren weinig naar nieuws- en actuahteitenprogramma's kijken. Naast etniciteit blijkt ook opleidingsniveau en sekse een rol te spelen bij het effect dat de media op mensen hebben. Mira Media is een landeUjk kenniscentrum op het gebied van media in de multiculturele samenleving. De prijs bestaat uit een geldbedrag van vijfhonderd euro. (PB)

Kleine t^erk "Er zal geen sprake zijn van een massale terugkeer naar religie, zeker niet van terugkeer naar de kerk. De kerk zal in 2029 een bescheiden, maar wel aanwezige minderheid zijn." Dat zei godsdienstsocioloog Hijme Stoffels zaterdag 24 januari op een studiedag van het gereformeerde tijdschrift Kontekstueel. De enorme belangstelling voor Calvijn momenteel doet daar niets aan af. 'Veel Nederlanders die zijn weggegroeid van het christendom kunnen nu onbevangen tegen Calvijn aankijken en kopen een Calvijnglossy in de Idosk. Deze hype is zo weer over', citeert het Reformatorisch Dagblad Stoffels, die er nog aan toevoegt dat de sociologen vaak gezien worden als feestverstoorders. "De sociologen hebben, ondanks de kritiek van theologen, met hun sombere voorspeUingen over de achteruitgang van het kerkbezoek wel gelijk gehad." (DdH)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen