Ad Valvas 2008-2009 - pagina 237

INTERNATIONAAL

07

n opblaasbare grenspaal maar hij vertelde dat hij meer gemeen heeft met Nederlanders dan met de Chinezen aan de andere kant van de grens." De opblaasbare grenspaal die het drietal bij zich had, is dus nergens achtergebleven. Maar ze namen hem mee naar plekken die in de ge­ schiedenis een belangrijke rol hebben gespeeld in het bepalen van de grens van Europa zoals het slagveld bij Borodino, waar Napoleon in 1812 door de Russen en de Russische winterkou werd verslagen. Op het slagveld, waar een half miljoen soldaten sneuvelden en waarvan nu opmerkelijk weimg meer te zien is, hielden de historici een picknick. Ook bezochten ze het graf van Boris Jeltsm in Moskou. Jeltsin was een van de belang­ rijkste openbrekers van de potdichte grens tus­ sen Europa en Rusland tijdens de Koude Oorlog.

Met de klok mee: Vrijheidsmonument in Riga, anti­semttische poster in Birobidqan, het graf van Jetsin in Moskou, krab op de vismarkt van Sachalin en broodkiosk op station Moermansk. Onder: Borodino, de oostgrens van Europa?

Duitse bevrijders

^I^n^^::

Tijdens de reis vroegen Kroeze, Hannemann en Keulen zich natuurlijk ook af waaruit die Euro­ pese identiteit dan eigenUjk bestaat. Die vraag stelden ze aan veel mensen die ze onderweg in­ terviewden Europa staat vaak voor het goede, ontdekten ze. "Openheid, democratie, welvaart dat zijn allemaal dingen die mensen met Europa associëren en in die zin willen mensen graag bij Europa horen, hoewel veel Russen ook vinden dat Europa Rusland vaak in de weg zit Russen zijn namelijk erg nationalistisch", vertelt Kroeze. Maar ook de inwoners van Oost­Europa hebben niet bepaald één gemeenschappelijk beeld van Europa of de Europese geschiedenis. "De Esten beschouwen de Duitsers bijvoorbeeld als de be­ vrijders en de Russen als bezetters Dat is een fun­ damenteel ander perspectief op de geschiedenis Ook over de Joden en de Jodenvervolging hebben veel Oost­Europeanen een totaal ander beeld dan wij", zegt Kroeze Hij vindt het belangrijk dat er binnen Europa meer aandacht komt voor deze verschillen. "Het is niet realistisch om gezellig één Europa te vormen als je het eigenlijk onder­ ling helemaal niet eens bent " Is hij dan tegen de uitbreiding van Europa naar het oosten? "Nee, Europese eenwording biedt ook veel voordelen, maar je moet de discussie wel aangaan met die meuwe landen." Reageren' Mail naar redactie@aclvalvas vu nl

^

­*

#

(!|ïto sgieïiöXinsSt

s^ ^^(*Lj,#«WÖ«.»'^*^

Butten is het ­15, binnen in de wagon zitten Sjoerd Keulen, Ronald Kroeze en Mare Henneman (vInr) bij de kolenkachel in de trein naar Moermansk.

>Mark Hannemann, Sjoerd Keulen en Ronald Kroeze Vals plat in de Oeral, een zoektocht naar de oostgrens van E uropa, uitgeverij Aspekt, 2008 € 22,95 Foto's en filmpjes van de reis zijn nog te zien op www nrc nl/grenspaal >Zondag 11 januari zijn de auteurs te gast in het VPRO televisieprogramma Boeken

' VlusSJvestsok

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen