Ad Valvas 2008-2009 - pagina 507

wetenschap/nieuws 5

ad valvas 11 juni 21

Virusonderzoek gaat naar AMC

Geijtenbeek gaat op reis en neemt mee Hij deed baanbrekende ontdekkingen over de verspreiding van liet aidsvirus in het liciiaam. Binnenkort vertrekt Theo Geijtenbeek met zijn hele onderzoeksgroep van het VUmc naar het AlVIC. Waarom?

'S^'SSJW?!^

groep lastig te regelen, omdat je dan concurreert met onderzoek dat wel binnen het hoofdthema valt." Een gevolg daarvan is dat zijn onderzoeksgroep al vrijwel volledig met externe beurzen gefinancierd is en dat hij zijn zeven onderzoekers (zes promovendi en een postdoc) dus zo mee kan nemen naar het AMC. Daar komt de groep terecht bij een afdeling met veel onderzoek naar infectieziekten. "Die doet veel immimologisch onderzoek met muizen. Wij kijken eigenlijk vooral naar moleculen, 1 dus we kunnen elkaar mooi aanvullen. Bij het AMC zijn bovendien wel vijf ä zes onderzoeksgroepen die iets met immunologie doen en een groep die onderzoek doet naar aids en andere virusinfecties. Het lijkt me logisch dat we in de toekomst intensiever met deze afdelingen gaan samenwerken." En hoe moet dat nu met de studenten op de VU? Krijgen die voortaan helemaal niets meer te horen over de wisselwerking tussen virussen en het immuunsysteem? Geijtenbeek: "Misschien blijf ik hier wel als gastdocent over hiv en het immuunsysteem vertellen, maar in principe heb ik mijn vakken overgedragen."

TEKST: WELMOED VISSER FOTO: MC-VU/PETER SMITH Zijn grootste ontdekkingen deed Theo Geijtenbeek als postdoc in Nijmegen. Samen met Yvette van Kooyk, destijds onderzoeker in Nijmegen, nu hoogleraar moleculaire celbiologie aan hetVUmc, vond Geijtenbeek een eiwit dat een belangrijke rol speelt bij het transporteren van hiv naar de lymfeklieren. "Het onderzoek leverde ons twee papers op in dezelfde editie van het tijdschrijft Cell. Dat heb ik later nooit meer gehaald." Toch bleef Geijtenbeek ook daarna succesvol. Van Kooyk nam hem mee naar het VUmc, waar hij in 2003 een Vidi-beurs kreeg voor zijn onderzoek naar de molecvilaire interacties tussen hiv en andere ziekteverwekkers met cellen van het immuunsysteem. De groep die hij de afgelopenjaren om zich heen verzamelde, publiceert nog altijd veel in toonaangevende tijdschriften. Geijtenbeek is ook een goede docent. Hij vindt

'Ik doe het goed met mijn beestjes, maar het is een eilandje tussen het kankeronderzoek' onderwijs geven leuk, maar hij is duidehjk over

Maar waarom vertrekt hij dan? Omdat hij bij

zijn prioriteiten- "Onderzoek is voor mij h e t

het Academisch Medisch Centrum professor

belangrijkst. Daar word ik op afgerekend. Onderwijs geven komt er altijd bij."

Lastig te regelen Hij hoefde helemaal niet weg. Op de VU had hij het nog prima naar zijn zin, benadrukt hij.

Vliegenstrip wordt paard van Troje Waarom raken sommige mensen wel besmet met het hiv-virus als ze ermee in aanraking komen en anderen met? Die vraag ligt ten grondslag aan het onderzoek van Geijtenbeek en zijn onderzoeksgroep. De onderzoekers ontrafelden onder meer de rol die andere seksueel overdraagbare geslachtsziekten (soa's), zoals chlamydia of gonorroe, spelen biJ het binnenlaten van het hiv-virus in het lichaam. IVlensen die zo'n soa hebben, lopen een sterk verhoogde kans om besmet te raken met hiv. De onderzoekers ontdekten hoe dat komt: die soa's veranderen de zogeheten Langerhans-cellen, die gewoonlijk Juist tegen virussen als hiv beschermen, van beschermers in boodschappers. Ook als besmettingen met bijvoorbeeld chlamydia ongemerkt aanwezig zijn, laten ze wel hun sporen achter in het lichaam: ze activeren de Langerhans-cellen, afweercellen die aanwezig zijn bij de mondholte, vagina en anus. Deze cellen zijn een soort aspecifieke vliegenstnps: ze binden indringers ais schimmels, bacteriën en virussen en dus ook soa's. Als ze eenmaal met een soa 'geactiveerd' zijn, reageren ze heel anders als ze met hiv in aanraking komen. Normaal breken ze het virus af, maar nu transporteren ze het naar de dichtstbijzijnde lymfeklieren. Tegen de tijd dat de geïnfecteerde Langerhans-cei daar is, heeft het virus de besturing van deze cel al overgenomen en kan het zich verder verspreiden naar de T-cellen.

kan worden en zijn onderzoeksgroep er meer toekomst en uitbreidingsmogelijkheden heeft. En zijn postdoc krijgt een vaste aanstelling. Geijtenbeek: "Ik doe het hier goed met mijn beestjes [virussen, WV], dus zou ik hier mijn werk gewoon kunnen bhj ven doen, maar we zijn hier wel een eilandje tussen de kankeronderzoekers. Daar is het VUmc in gespecialiseerd. Uitbreiding en vaste aanstellingen zijn daarom voor mijn onderzoeksTHEO GEIJTENBEEK (1969) studeerde scheikunde aan de Universiteit Utrecht, waar hij in 1996 ook promoveerde. Daarna werd hij postdoc in Nijmegen en deed baanbrekende ontdekkingen over de verspreiding van het hiv-virus in het lichaam. In 2001 werd hij universitair docent bij de afdeling Moleculaire Celbiologie en Immunologie aan de geneeskundefaculteit van de VU. In 2003 kreeg hij een Vidi-beurs. Per 1 juli vertrekt hij samen met zijn onderzoeksgroep moleculaire celbiok>gie en immunologie naar het AMC, waar hij professor wordt in de moleculaire immunologie bij het Center for Experimental and Molecular Medicine.

Reageren? Mail naar reclactie@advalvas.vu.nl.

Best beveiligde beestjes van de VU De 'beestjes' van Geijtenbeek, zoals hij zijn virussen noemt, zijn gevaarlijk. Of ze zouden dat kunnen worden als ze in de natuur terechtkomen. "We kunnen het heel gevaarlijk maken", vertelt hij. "Als je een virus als hiv neemt en dat krachtiger maakt, zodat het gemakkelijk in allerlei omgevingen overleeft. Dat wil je echt met naar buiten hebben." Daarom hebben hij en zijn onderzoeksgroep een extra beveiligd laboratorium, een zogeheten lVIL-3 lab. Ze dragen laboratoriumpakken en handschoenen en moeten door een sluis om binnen te komen. Verder wordt het hele lab op onderdruk gehouden, zodat losse deeltjes er niet snel uit zullen ontsnappen. "Maar stof wil juist wel de andere kant op, waardoor wij het hele lab altijd vol hebben liggen ais er ergens in het gebouw wordt verbouwd", zegt Geijtenbeek. De muren zijn luchtdicht afgewerkt (geen spijkers m de muur) en voorwerpen die naar binnengaan, moeten daar in pnncipe blijven of gesteriliseerd worden voor ze er weer uit mogen.

Studenten kennen Meer studenten mogen leraar worden rechten slecht Ook studenten communicatiewetenschap, farmacie, en bedrijfskunde mogen na het volgen van een educatieve minor les geven in de onderbouw van het voortgezet onderwijs en in de theoretische leerweg van het vmbo. Staatssecretaris Marja van Bijsterveldt heeft een rits opleidingen toegevoegd aan de conceptlijst van bacheloropleidingen die na de zomer een educatieve minor mogen aanbieden. Ze deed dat in samenspraak met de VSNU en de belangenorganisatie voor het voortgezet ondervnjs.

Aanvankelijk zouden bijvoorbeeld alleen studenten scheikunde de gelijknamige educatieve minor mogen volgen. Afgesproken is nu dat ook studenten van opleidingen als life science St technology of farmacie daarvoor in aanmerking komen. Bachelors islamitische theologie mogen versneld leraar godsdienst worden, bachelors bedrijfskunde leraar economie. Het interdisciplinaire schoolvak maatschappijleer mag straks ook gegeven worden door bachelors antropologie, communicatiewetenschap of organisatiewetenschap die de minor hebben gevolgd. Volgend jaar wordt de lijst verder uitgebreid, naar verwachting met extra mogelijkheden voor technische bachelors. (HOP)

Studenten zijn slecht op de hoogte van hun rechten. De helft weet niet wat de huurcommissie is en driekwart denkt dat ondenvijsinstellingen extra geld mogen vragen voor een verplichte excursie. Dat blijkt uit een onderzoekje van de Landehjke Studenten Vakbond. De vakbond maakt de resultaten openbaar om aandacht te vragen voor zijn 'Check Je Rechten Tour'. Op enkele hogescholen en universiteiten staan deze week medewerkers van de LSVb om studenten op hun rechten te wijzen.

Voor het onderzoek hebben 252 studenten een online enquête ingevuld. Het zou kunnen dat het in werkelijkheid nog slechter is gesteld met de kennis van studenten. Bestuurlijk actieve studenten waren namelijk oververtegenwoordigd in de steekproef en het ligt voor de hand dat actievelingen beter van hun rechten op de hoogte zijn dan anderen. Tachtig procent van de respondenten studeert aan een universiteit, twintig procent aan een hogeschool. (HOP) Meer info via de Studentenlijn 030-2313029, op werkdagen tussen 11 en 17 uur. Of via e-mail: studentenlijn@lsvb.nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen