Ad Valvas 2008-2009 - pagina 100

AD VALVAS 16 oktober 2008

04

T.­

%

Is onderzoek naar leven op Mars maatschappelijk relevanter dan onderzoek naar het leven in het oude Rome? Zou de uitvinder van de atoombom de Societal Impact Award kunnen krijgen? Een discussie over het nut en de beperkingen van deze prijs met rector Lex Bouter, wetenschapsfilosoof Hans Radder en hoogleraar oudheidkunde Bert van der Spek. TEKST: WELMOED VISSER EN PETER BREEDVELD FOTO'S: COMVU/YVONNE COMPIER

'r^^­ä­mm­­^

^f

­ ' ^

Bert van der Spek: "Als president Bush een jaar geschiedenis aan de VU had gestudeerd, had hij veel fouten in Irak kunnen voorkomen: hij had geweten dat Irak een seculiere staat was waar Al Kaida geen voet aan de grond had en dat het als je een land verovert niet zo handig is om de elite naar huis te sturen, het leger te ontbinden en geen respect te tonen voor de lokale godsdien­ sten. De geschiedenis zit vol voorbeelden waar we iets van ktmnen leren, maar het vak wordt door de financiers van onderzoek als nauwehjks relevant gezien." Hans Radder: "Criteria voor relevant onderzoek moeten algemene belangen weerspiegelen. Nu beperken ze zich vaak tot het economisch nut." Lex Bouter: "Dat willen we nadrukkehjk niet met de Societal Impact Award. Het gaat ook om cul­ turele en maatschappelijke waarde. Onderzoek op het gebied van de oudheid kan wel degelijk maatschappeUjk relevant zijn, als het bijvoor­ beeld inzicht geeft in poUtieke problemen waar we vandaag de dag mee te maken hebben. En maatschappelijk relevant onderzoek hoeft ook niet voor iedereen relevant te zijn. De uitvinding van een medicijn voor mensen met een ernstige, maar zeldzame ziekte, heeft een grote relevantie, ook al is dat maar voor een kleine groep. Maat­

schappelijk relevant is dus niet hetzelfde als economisch rendabel." Van der Spek: "Toch loopt de VU vooraan waar het gaat om het economisch denken over onderwijs en onderzoek. Het hele nieuwe finan­ cieringssysteem is erop gebaseerd. In plaats van dat het bestuur naar Den Haag gaat en zegt: 'dit is geen goede basis om een universiteit te finan­ cieren', loopt ze voor de troepen uit. Is Engels vijftien keer zo belangrijk als Duits omdat het vijftien keer zo veel studenten trekt? Dat is onzin natuurlijk, maar zo werkt het nieuwe financie­ ringssysteem wel." Bouter: "Dat is gechargeerd. Voor een opleiding met meer studenten zijn gewoon meer docenten nodig. Maar het is waar dat de financiering van de alfawetenschappen achterblijft. Dat is een landeHjk probleem. Ook andere imiversiteiten hebben daar last van."

Leven op Mars Radder: "Universitair onderzoek wordt groten­ deels met belastinggeld gefinancierd. Daarom ben je als wetenschapper verantwoording ver­ schuldigd aan de maatschappij. In die zin zou je

Wie is wie? LEX BOUTER (1956) is sinds 2006 rector van de VU en Juryvoorzitter van de Societal Impact Award. Hij is Itoogieraar epidemiologie en stond van 1992 tot 2006 aan liet hoofd van het EIVIGO­instltuut (voor preventie en behandeling in de eerstelijnsgezondheidszorg) aan de VU. HANS RADDER (1949) is hoogleraar fiiosofle van wetenschap en technielt aan de VU. Een van zijn onderzoel<sprojecten gaat over de rol van commercie in de wetenschap. Radder bespral< dit thema ooit in zijn oratie Wetenschap als koopwaar in 2003. BERT VAI^ DER SPEK (1949) is hoogleraar oude geschiedenis aan de VU. HIJ leidt een NWO­ project over marktwerlting In Babylonié tussen 485 en 6 1 v. Chr. Vorige maand schreef hij een opiniestult In Ad Valvas, waarin hij protesteerde tegen het nieuwe financieringsmodel van de universiteit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen