Ad Valvas 2008-2009 - pagina 138

AD VALVAS 6 n o v e m b e r 2008

Kinderartsen VUmc naar Keni

Kennis overvliegen; dat helpt Drie couveuses waarop dertien miljoen Kenianen zijn aangewezen. Dat zegt genoeg. Nederlandse kinderartsen trainen artsen en verpleegkundigen van een Keniaans ziekenhuis. 'Ze hangen aan je lippen.'

m

TEKST: RIANNE LINDHOUT FOTO'S: MARIEKE VAN DER VELDEN

m

A

an een lange tafel in Eldoret zitten elfervaren, Keniaanse artsen en een verpleegkundige. Zoals niet ongebruikeHjk in Afrika zijn ze allemaal te laat binnengekomen. Op de tafel Hgt een kleine pop uit Amsterdam klaar voor de basiscursus reanimatie voor pasgeborenen en jonge kinderen Voor het eerst in hun leven krijgen deze artsen les met een rollenspel en is het de bedoeling dat ze elkaar feedback geven. Eerst houden ze hun hppen stijf op elkaar. Maar over een paar dagen moeten ze zelf deze cursus geven aan collega's. "Dat ons werk dat teweegbrengt, dat is het mooiste wat er kon gebeuren", zegt Van Elburg. Neonatoloog Ruurd van Elburg van de afdeling Kindergeneeskunde van VU medisch centrum stond in 2007 voor de groep die in enkele dagen tijd een reanimatie- én instructiecursus volgde. In het begin was het heel raar voor de cursisten om te doen alsof er een kind werd binnengebracht dat van de trap was gevallen, bewusteloos, grauw van kleur en niet ademend. Later werd de spanning voelbaar "Gaat dit Idnd het halen..?"

Airmiles Van Elburg was afgelopen juni opnieuw een week in het Keniaanse Moi Referral

and Teaching Hospital in het kader van het sponsorproject 'Doctor 2 Doctor', een samenwerking van VU medisch centrum en KLM. De luchtvaartmaatschappij zamelt onder haar passagiers/requentƒ i/er-miles in voor het vervoer van de artsen. Verschillende kinderartsen, zoals een Idnderchirurg en een kinderoncoloog, zijn al een of meerdere keren geweest om een cursus te verzorgen of om mee te lopen met artsen die daarom hadden gevraagd. Van Elburg droomde er tijdens zijn studie geneeskunde van om later 'iets in de tropen' te gaan doen. "Maar ik zag dat ontwikkeUngswerk vaak niet aansluit op de behoeften. Ingewikkelde apparatuur wordt achtergelaten, maar de plaatselijke artsen leren er niet mee omgaan, laat staan dat iemand de apparaten onderhoudt. Met de motivatie van de mensen heeft het niets te maken, die is heel groot. Om de zorg te verbeteren, is betere kennisoverdracht nodig en moetje aansluiten op het bestaande zorgniveau." Ilse Westerbeek, promovendus kindergeneeskunde bij Van Elburg, was in juni voor het eerst in Eldoret. Zij rolde het project in omdat ze net als Van Elburg reanimatiecursussen gaf Ze Uep al een coschap in Kenia en deed medisch vrijwilligerswerk in Bangladesh en Nepal. Ook haar sprak het aan dat deze hulp duurzaam kan zijn.

Sneeuwbaleffect »/

'ETHIOPIE

.SOEDAN

J /

OEGANDA S

;

.0 '\ U TANZANIA

"\^. Lk

a5

(b

Van Elbiurg' "Het is däär nog veel bevredigender om cursussen te geven. De motivatie is groter, je toehoorders hangen aan je lippen " Inmiddels zijn door het sneeuwbaleffect al meer dan honderd artsen en verpleegkundigen getraind. Dat klinkt positief, en ook als je brochures over Doctor 2 Doctor bekijkt, overheersen foto's van spelende kinderen en bHje moeders met hun pasgeboren kind. Toch hebben de twee VUmc'ers vooral andere beelden op hun netvlies gegrift staan. Westerbeek "De kinderen zijn veel zieker dan hier. Een kind met geelzucht in Nederland of in Kenia, dat maakt heel veel uit. Een kind wordt daar pas naar het ziekenhuis gebracht als het zeer ernstig is. En ook met kanker, hersenvUesontsteking, uitdroging enzovoort. En ze liggen ook nog met z'n drieën in één bed." In VUmc sterft op de kinder-intensive care vijf procent van de patientjes, in het ziekenhuis van Eldoret sterft op een gewone afdeling wel dertig pro-

cent. Om maar te zwijgen van de kinderen die het ziekenhuis nooit bereiken.

Onder een dekentje Het gebrek aan middelen is schrijnend. Van Elbtirg "Ze weten best datje een kind met open tuberculose niet naast een kind met een afweerstoomis moet leggen, maar er is gewoon geen ruimte. Infuuspompen zijn er niet, en er zijn maar drie couveuses. De meeste te vroeg geboren kinderen liggen gewoon maar onder een dekentje." VUmc heeft net nieuwe couveuses aangekocht, de oude, voUedig gereviseerde exemplaren mogen naar Eldoret. Dat is nog niet zo simpel, vertelt Van Elburg "Ze zijn onderweg. Maar er is behoorlijk wat papierwerk nodig

'Voor het eerst in hun leven krijgen deze artsen les met een rollenspel'

om ze zonder invoerrechten te hoeven betalen, in Eldoret te krijgen." Op het Moi-ziekenhuis zijn dertien miljoen mensen aangewezen. "Voordat een vrouw in het ziekenhuis komt om te bevallen, is het heel wat ernstiger dan in Nederland", zegt Van Elburg. En voordat er bij die vrouw een gynaecoloog komt kijken, ben je wel zes stappen verder dan hier." In het ziekenhuis zijn verloskundigen, maar terwijl die in Nederland een vierjarige opleiding hebben gevolgd, zijn het in Kenia verpleegkundigen met drie maanden extra opleiding. Een van de redenen om voor een Keniaans ziekenhuis te kiezen, was de stabiliteit van de regio. Dit jaar ging het echter behoorUjk mis toen de stammenreUen uitbraken. De druk op het ziekenhuis was groot veel achtergelaten kinderen met steek- of schotwonden kwamen naar het ziekenhuis. Het werd nog moeüijker om aan middelen te komen. "Het ziekenhuispersoneel praat er niet graag over", vertelt Van Elburg, "misschien uit schaamte of angst, maar ze zijn heel bang geweest. Er zijn ook coUega's omgekomen."

Verscheurd Hoewel de Keniaanse artsen goed zijn opgeleid, missen ze veel nieuwe inzichten. Toegang tot internet en moderne medische

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen