Ad Valvas 2008-2009 - pagina 105

KANSRIJKE PROEFSCHRIFTEN

09

Award Junior '•^K,

-C

J^

OVERGEWICHT

MARTIJN DE KONING

IDENTITEIT VAN MOSLIMS

Bijna de helft van de volwassen Nederlanders heeft overgewicht. En de kiem daarvoor wordt op steeds jongere leeftijd gelegd: ool< het aantal dil<l<e kinderen neemt toe. Op dit moment heeft vijftien tot twintig procent van de brugklassers zelfs ai overgewicht. Gewoontevorming speelt op die leeftijd een grote rol: daarom is het belangrijk om twaalf- of dertienjarigen zich bewust te laten worden van hun ongezonde eetgewoonten en gebrek aan lichaamsbeweging. Dat was het uitgangspunt van het proefschrift Effectiveness of a school-based weight gam prevention programme DO/T van bewegingswetenschapper/ epidemioloog Arnika Singh (EiVIGO-lnstituut/ VU iVIedisch Centrum). Singh volgde twintig maanden lang een groep van 1100 vmbo-scholleren. Achttien scholen werden willekeurig Ingedeeld in een Interventiegroep en een controlegroep. De eerste ging aan de slag met het programma DOiT (Dutch Obesity intervention in Teenagers). Het aanbod bestond uit een lespakket, waarin jongeren uitgelegd werd hoe ze hun ongezonde leefstijl konden veranderen, een hip vormgegeven website, en een concreet aanbod van gratis sportieve activiteiten na schooltijd. Aan het eind van het schooljaar werd bij alle jongeren opnieuw de iichaamssamensteiling gemeten, en kregen ze een vragenlijst over hun eet- en beweeggewoonten. En? "Uit huidplooimetingen bleek dat de meisjes uit de Interventiegroep significant positief verschilden ten opzichte van de controlegroep. En zowel de jongens als de meisjes dronken gemiddeld 250 miiiiiiter frisdrank per dag minder- zeven suikerklontjes." Het programma werkt dus? "Ja, op een aantal aspecten. De meisjes werden daadwerkelijk minder dik, maar bij de jongens vonden we geen significante verschillen. Hoe dat komt, weten we niet precies. IVlisschien zijn ze minder ontvankelijk voor dit soort gezondheidsprogramma's. IVIaar ook bij hen was een gedragsverandering op te merken." Deze veranderingen bleken echter niet van blijvende duur. Singh mat de huidplooien van de 1100 vmbo'ers niet alleen na acht, maar ook na twaalf en twintig maanden en daaruit bleek dat het positieve effect na verloof van tijd afnam. "Logisch, want ze werden er nooit meer aan herinnerd", vindt Singh. "Wil je iangetermijnresultaten, dan moet je de boodschap blijven herhalen."

De nominatie voor de junior Societal Impact Award is voor Martijn de Koning (Eerde, 1972) min of meer de kers op de taart, want zijn proefschrift heeft al een regen aan pubhciteit gehad. Er is bijna geen krant te bedenken waarin hij niet heeft gestaan. "Ik had wel wat media-aandacht verwacht, maar dat het zó veel zou zijn, daar was ik niet echt op voorbereid." Achteraf gezien leidde de publiciteit vaak tot frustratie, zegt De Koning. "Het begon me pas na een paar interviews te dagen dat er een boodschap was die ik maar niet op journalisten over wist te brengen, dat de jongeren in mijn doelgroep vaak helemaal niet zo religieus zijn en dat radicalisering absoluut niet de overheersende tendens is in mijn onderzoeksgroep. Dat wilde er maar niet in."

"Voordat ik naar Amsterdam kwam, was ik mijn hele leven misschien twee keer in een moskee geweest." Opvallende woorden van Martijn de Koning, die vorig jaar juni promoveerde op het proefschrift Zoeken naar een 'zuivere' islam. Geloofsbeleving en identiteitsvorming van jonge Marokkaans-Nederlandse moslims Het onderwerp was bijna uit de lucht komen vallen toen de Brabander in 1997 naar een afstudeeronderwerp zocht. "Het bestuur van een moskee in Gouda was naar de wetenschapswinkel van de VU gekomen met het voorstel dat studenten bij hen vrijwilligerswerk konden doen, en daar dan een afstudeerproject op konden baseren. Dat vond ik zo'n slimme zet van ze, dat ik geïnteresseerd raakte." De Koning bleef uiteindelijk ook na zijn afstuderen hangen bij de moskee en coördineerde er activiteiten voor jongeren, met name huiswerkbegeleiding. "Uit onderzoek In de jaren negentig was gebleken dat negentig procent van de IVIarokkaans-Nederiandse jongeren zich moslim noemde. IVIaar in de moskee in Gouda zag ik een enorme diversiteit aan geloofsbeleving. Dat zette me aan het denken: wat betekent het moslim-zijn voor hen?" De vragen leidden tot een idee voor een dissertatieonderzoek, en tussen 1999 en 2005 volgde De Koning een groep van zo'n tweehonderd iVlarokkaanse jongeren in Gouda, in diezelfde periode traden er grote maatschappelijke en politieke veranderingen op. De aanslagen van U september 2001, de verkiezingscampagne met PIm Fortuyn en de moord op Theo van Gogh maakten dat moslimjongeren in het middelpunt van de maatschappelijke en politieke aandacht kwamen te staan. "Daar praatte ik met hen over: de manier waarop zij de gebeurtenissen ervoeren en hoe ze omgingen met de steeds vaker geuite kritiek op de Islam."

De Koning was als tiener enige tijd misdienaar. "Mijn ouders dachten dat dat uit oprechte katholieke belangstelling was. Maar ik wilde gewoon een kijkje nemen in die kerkeUjke wereld. Ik heb altijd al iets gehad met reUgie." Na zijn studie bestuurskunde aan de heao in Den Bosch kwam De Koning in 1993 naar de VU om er antropologie te studeren - de opleiding Etnische studies en minderheidsvraagstukken, die nu niet meer bestaat. Na zijn afstuderen in 1997 bleef De Koning actief als vrijwilliger in de moskee. Ook was hij een tijd werkzaam bij het secretariaat van de opleiding antropologie aan de VU. Het veldwerk in de moskee van Gouda begon hij in 1999, terwijl hij leefde van onderzoeksbeurzen en een tweejarige halve aanstelling als onderzoeker aan de VU. In 2007 zorgden promotor André Droogers en copromotor Edien Bartels ervoor dat De Koning nog een aanstelling van een halfjaar kreeg voor de afronding. Sinds zijn promotie werkt Martijn de Koning bij het International Institute for the Study of Islam in the Modem World in Leiden. Hij woont samen met zijn vriendin in Oss.

TEKST: DAPHNE LENTJES FOTO'S: COMVU/YVONNE COMPIER en RIECHELLE VAN DER VALK Reageren? Mail naar redactie@advalvas.vu nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen