Ad Valvas 2008-2009 - pagina 9

AD VALVAS 25 a u g u s t u s 2008

ONDERWIJS 09

Hoe uitdagend is het onderwijs?

Docent moet vuur ontsteken Veel studenten haken snel af omdat het onderwijs niet nnotiveert. De universiteit wil meer uitdaging bieden om studenten echt aan het studeren te krijgen.

in groepen van maximaal vijftig studenten. Extra studiebegeleiding helpt ook om beter gemotiveerd te raken volgens Kirsten. "Het zou goed zijn als in het eerste jaar mentorgroepjes komen waarbinnen studenten persoonlijk aandacht krijgen en bijvoorbeeld tips horen over interessante literatuur om te lezen. Of gewoon met elkaar kunnen praten over hun ervaringen. De mentoren hoeven niet per se docent te zijn. Zulke groepjes kunnen heel goed begeleid worden door ouderejaars studenten, zoals nu al bij rechten gebeurt."

TEKST: DIRK DE HOOG ILLUSTRATIE: BEREND VONK

Afstand

Een op de drie studenten voelt zich niet uitgedaagd door het onderwijs op de universiteiten, blijkt uit een onderzoek van de onderwijsinspectie. Tijd voor actie dus, vindt rector Lex Bouter. "Onderbelasting leidt net zo goed tot ellende als overbelasting." Hij is blij dat het thema uitdagend onderwijs centraal staat bij de opening van het academisch jaar. "Als veel studenten niet gemotiveerd raken door het onderwijs, moeten we ons dat aantrekken. We voeren niet voor niets het motto- elk talent telt. Docenten moeten het vuur proberen over te brengen. Het gaat om de vooruitgang die wordt gerealiseerd. Wat is iemand echt wijzer geworden aan de universiteit? Als iemand met gemiddeld een acht voor het eindexamen op de middelbare school de universiteit verlaat met een zesje, hebben we iets heel erg fout gedaan."

Ook hoogleraar onderwijskunde Marijk van der Wende, decaan van het Amsterdam University College, vindt dat de universiteit meer aandacht aan individuele studenten moet besteden. "Aan de universiteit heerst te veel de mentaliteit

'We moeten ophouden met die verhalen over de zesjescultuur'

Niet vrijblijvend De rector benadrukt dat de afgelopen jaren de VU veel dingen in gang heeft gezet om studenten extra uitdagingen te bieden. Zo is er een honoursprogramma gekomen voor goede bachelorstudenten en start volgend jaar het Amsterdam University College waar een brede intensieve bacheloropleiding wordt geboden. Ook stimuleert de universiteit studenten vakken bij andere opleidingen te volgen en naar het buitenland te gaan. En faculteiten krijgen voortaan geld voor extra studiepunten die studenten halen. "Voor gemotiveerde studenten doen we al heel wat", zegt Bouter, "maar we moeten ook proberen de achterblijvers bij de les te houden. Die voelen zich blijkbaar niet uitgedaagd zich extra in te spannen." De rector vindt vooral dat de vrijblijvendheid bij studenten moet verdwijnen. "De universiteiten hebben samen afgesproken het studierendement in de bachelorfase flink te verhogen. Studeren is geen alibi om een gezellige tijd in Amsterdam door te brengen. Natuurlijk is de verleiding van de stad en het studentenleven groot, maar vanaf de eerste dag moeten studenten de discipline opbrengen om te komen opdagen bij colleges en tentamens te doen. Dat is het ritme dat we de komende tijd gaan bekrachtigen." De rector beaamt dat goede studievoorlichting en begeleiding daarvoor belangrijke vereisten zijn. "We moeten ervoor zorgen dat mensen in het eerste

jaar, liefst in de eerste vier maanden al, op de goede plek terechtkomen. Daarom krijgen de faculteiten voortaan geld voor extra begeleiding en kleinschalig onderwijs voor eerstejaars. Soms is het beter studenten naar een andere opleiding te verwijzen dan ze door te laten modderen. Het streven is dat nagenoeg iedereen die het eerste jaar heeft gehaald, zonder noemenswaardige vertraging de studie afmaakt."

Nummer Extra aandacht voor het onderwijs in de eerste fase van de studie is volgens Nienke Schutte, lid van de universitaire studentenraad, hard nodig.

Opening academisch jaar Alle studenten en medewerkers zijn welkom bij de opening van het academisch jaar op maandag 1 september om 15 uur in de Aula van het hoofdgebouw.

"Ik studeer psychologie. In de eerste twee jaar hadden we vooral massale hoorcolleges met zo'n driehonderd studenten. Dat werkt echt niet motiverend. In het derdejaar moest ik een specialisatie kiezen. Pas toen kreeg ik het gevoel dat docenten persoonlijk in mij waren gemteresseerd. Daarvoor voelde ik me een nummer. Nu zien docenten het als een uitdaging dat ik bij hun een onderzoeksmaster ga volgen. Ik hoor bij de club en ze vragen nu vol begrip wat er aan de hand is als ik een tegenvallend cijfer voor een tentamen heb gehaald." Haar collega-raadslid Kirsten Meulenbroek, die aardwetenschappen studeert, heeft ervaren hoe het anders kan. "We moesten met een klein groepje studenten tijdens veldwerk zelfonderzoek doen. Dan ga je samen oplossingen proberen te vinden voor vragen die je tegenkomt. Dat werkt veel motiverender dan alleen maar feitjes uit je hoofd leren voor een tentamen." Volgens de raadsleden gaat het er vooral om dat studenten in het begin van hun studie meer persoonlijke aandacht krijgen. Dat kan volgens hen ook bij studies met veel eerstejaars. Alleen moet het onderwijs dan kleinschalig worden georganiseerd. Zo volgen bijvoorbeeld geneeskundestudenten tegenwoordig het onderwijs

dat het de eigen verantwoordelijkheid van de student is wat hij of zij presteert. Dat vind ik een opvatting die niet siert. Het moet de mentaliïeif" van de instelling en van de docenten zijn zoveel mogelijk uitje studenten te halen." Van der Wende vindt dat de aandacht niet alleen naar de supergemotiveerden moet gaan. "Er zijn een boel studenten die het zelf wel redden, maar anderen hebben een extra steuntje nodig. Daarom moet je in het begin een stevige structuur bieden met veel contacturen en persoonlijke aandacht voor iedere student. In principe zijn alle vwo-scholieren geschikte studenten. Vreemd dat het rendement in het eerste jaar dan zo laag is. Daar moeten we wat aan doen." Ze wil de schuld niet alleen bij de studenten leggen omdat die lui zouden zijn of liever andere dingen doen, zoals geld verdienen. "We moeten ophouden met die verhalen over de zesjescultuur. De meeste studenten hebben wel degelijk de ambitie iets van hun studie te maken. Studenten ondernemen heel veel en organiseren van alles en nog wat, zoals lezingen en congressen bijvoorbeeld. Beginpunt voor mij is dat je studenten bij alles wat je als instelling doet, actief betrekt. Nu is de afstand tussen de universiteit, de docenten en de studenten vaak heel erg groot." Reageren? Mail naar redactie@advalvas vu.nl.

Genomineerden Onderwijsprijs

De allerbeste docent van 2008 Drie docenten zijn genomineerd voor de Onderwijsprijs. De winnaar krijgt tienduizend euro om zijn/haar onderwijs nog beter te maken. DIRK DE HOOG Op 1 september weten we vne de Onderwijsprijs j 2008 krijgt. Al sinds 1996 reikt de VU deze prijs elk jaar uit bij de opening van het academisch [ jaar. Studenten kunnen een docent van hun eigen faculteit voordragen. Een jury onder leiding van de studentenraad bepaalt uiteindelijk wie de winnaar wordt. Voor dit jaar zijn er nog drie kandidaten in de race:

JORIS VAN EIJWATTEN docent cultuurgeschiedenis aan de faculteit Letteren 'Hij laat zijn studenten zo vroeg mogelijk onderzoek doen', staat in het juryrapport. Goed schrijverschap wordt door Van Eijnatten gestimuleerd door tentamens met open vragen en werkstukopdrachten. Ook slaat hij brugjgen naar andere disciplines, zoals communicatiewetenschappen en kunstgeschiedenis. Van Eijnatten zet zich in voor een betere afstemming van vakken, voor structureel overleg tussen stafleden en voor goede stagemogelijkheden, oordeelden de studenten.

JOKE VAN SAANE docent godsdienstpsychologie aan de faculteit Godgeleerdheid 'Zij geeft heel interactief onderwijs en leert alle namen van studenten uit het hoofd', schrijft de jury. Wanneer er geen goede literatuur voorhanden is, danrschrijft Van Saane die zelf. Diversiteit is vanzelfsprekend een aandachtspunt, omdat haar studenten uiteenlopende geloofsovertuigingen hebben. Zij wil hun standpunten niet wijzigen, maar aanzetten tot nadenken. Van Saane vindt dat onderwijsvaardigheden van docenten meer aandacht verdienen.

AD VERBRUGGE docent filosofie aan de faculteit Wijsbegeerte Hij bespreekt in zijn vrije tijd het werk van de filosoof Heidegger met studenten die graag extra uitleg wiUen. Dat levert hem veel punten op bij de jury van de Onderwijsprijs. Verbrugge creëert bovendien een sfeer waarin mensen samen met de stof bezig zijn en elkaar stimuleren. Bureaucratische structuren ervaart hij vaak als een belemmering: de universiteit zou zich moeten richten op de directe ondersteuning van docenten, met zo min mogelijk regels en verplichtingen, vindt hij, en daar zet hij zich ook voor in.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen