Ad Valvas 2008-2009 - pagina 365

AD VALVAS 19 m a a r t 2009

WETENSCHAP 07

Harm Kaal gaat protestonderzoek doen in Cambridge

'De uitdaging is om me staande te liouden'

> Weetjes Pissebeddenatlas

Protesteren op z'n Amsterdams

Historicus Harm Kaal gaat m Cambridge onderzoek doen naar protestacties in Amsterdam en Londen in de penode tussen de eerste en tweede wereldoorlog. Tijdens Zijn promotieonderzoek naar de Amsterdamse burgemeester Willem de Vlugt raakte hij geïnteresseerd in politieke protesten in de publieke ruimte. Amsterdam had eeuwenlang geen vaste plek waar demonstranten hun ongenoegen konden uiten, doordat er bij het stadhuis geen plek was voor grote menigten. Belangrijke historische protestplekken in Amsterdam zijn: Het voormalig IJsclubterrein. Waar nu het Museumplein is, werd voor de Tweede Wereldoorlog ook al gedemonstreerd. Toen zat er een ijsclub. In 1923 protesteerden hier tienduizenden mensen tegen de Vlootwet. De regenng had plannen om in benarde economische tijden toch in de marine te investeren. De SDAP organiseerde het protest, waar het publiek vanaf houten spreekgestoelten werd toegesproken. Vervolgens vertrok een ordelijke optocht richting het Amstelveld. "Het was strak georganiseerd omdat men wilde laten zien dat ze niet zoals de communisten als een dolle bende door de stad trokken." Het Paleis voor Volksvlijt ging in 1929 in vlammen op. "Op het Volksvlijtterrein kwa men de communisten regelmatig samen voor bijeenkomsten, bijvoorbeeld op 1 mei, de Dag van de Arbeid", vertelt Kaal. Tegenwoordig staat hier De Nederlandsche Bank. De grachtengordel was in de negentiende eeuw een populair gebied voor demonstraties. "Als er ergens protesten uitbraken, draaide dat er vaak op uit dat mensen op zoek gingen naar de woningen van gezagsdragers. Om een petitie aan te bieden of om de ruiten in te gooien", zegt Kaal. Dat gebeurde ook tijdens het revolutiejaar 1848. De communisten riepen met pamfletten op de revolutie te beginnen. Kaal: "Er kwam veel volk op af, maar er was geen organisatie Een boze groep Amsterdam mers trok vervolgens plunderend door de grachtengordel. Daar kwam pas een eind aan toen de directeur van politie, Hendnk Provo Kluit, gezeten op een paard twee pistolen trok. De menigte stoof uiteen."

Historicus Harm Kaal hiGGft SGn ondGrzoGksbGurs gekrGgGn aan CambridgG, dG univGrsitGit dGr univGrsitGitGn. DG lat ligt Gr hoog. En misschiGn moot hij zGlfs in zo'n Harry-PottGrgGwaad rondlopon. TEKST: FLOOR BAL FOTO. COMVU/ADRIENNE NORMAN

testen in de publieke ruimte, meer specifiek, de verschillen tussen Amsterdam en Londen in de manier waarop beide steden omgingen met protesten. "Dat zegt namelijk iets over de ideeën over democratie en orde die er in die tijd leefden bij de overheid", vertelt Kaal. In belde landen kwamen in de periode tussen de twee wereldoorlogen extreme politieke partijen op. In Nederland was dat de nationaalsocialistlsche NSB, in Engeland werd de fascist Oswald Mosley populair. De overheid was bang dat manifestaties van deze bewegingen gebruikt zouden worden om de openbare orde te verstoren. Om dat te voorkomen werd het beleid aangescherpt voortaan waren er vergunningen nodig om te mogen protesteren. "In Nederland gebeurde dat bijvoorbeeld in de 'rode' buurten van Amsterdam. De Nederlandse

"Cambridge is natuurlijk een stoere omgeving om te zijn Daar zitten de kanjers op wetenschappelijk gebied" Historicus Harm Kaal kreeg onlangs van de British Council een beurs om drie maanden als gastonderzoeker bij de geschiedenisfacultelt te werken. De bedoeUng van dit researcher exchange program is om netwerken tussen Engelsen en buitenlanders te stimuleren. "Er zijn daar meer mensen die zich met dezelfde vraagstukken bezighouden, in Nederland zijn dat er maar een paar. De uitdaging is om me daar nationaalsocialisten hadden er plezier in om staande te houden, de lat Ugt erg hoog." daar huis-aan-huisblaadjes te venten. Dat was natuurlijk pure provocatie en dat liep regelmatig Dining rights op vechtpartijen uit", vertelt Kaal. "Vandaar dat Kaal gaat onderzoek doen naar politieke pro- venten in bepaalde delen van de stad voortaan

'Cambridge is geen theaterstuk, liet zijn geen snobs'

verboden werd." Wat verwacht Kaal van zijn verblijf in Cambridge' "Voor iemand die aan de VU gestudeerd heeft, hier gepromoveerd is en als docent werkt, is het wel eens goed om ergens anders te zijn." Aangezien twee goede vrienden van hem daar als postdoc werken, weet hij een beetje wat hem te wachten staat. Zo hoopt hij lid te worden van een van de colleges waar het sociale academische leven plaatsvindt. "De faculteit geeft me een werkplek, maar een college kan me een dak boven mijn hoofd geven. Ik heb nu drie aanvragen ingediend, compleet met aanbevelingsbrieven. Mocht dat lukken, dan krijg ik onder meer dining rights waarmee ik in hun eetzaal mag dineren. Dan kunnen ze ook van me eisen dat ik zo'n Harry-Potterachtig gewaad aantrek."

Arsenal-fan

k

Kan hij dat als medewerker van een universiteit met heel wat minder tradities wel serieus nemen? "Het is geen theaterstuk dat nergens op gebaseerd is. De wetenschap is in Cambridge op top'nlveau en daar hoort een bepaalde traditie en cultuur bij. Het zijn geen snobs. Die vriend van mij geeft les aan een fanatieke Arsenal-fan uit Londen, een jongen uit een arbeidersgezin. Als je excellente resultaten hebt, krijg je een plek, ongeacht je afkomst. Al zal een zak met geld ook zeker helpen." Reageren'? Mail naar redactie@advalvas vu nl

Ecoloog Matty Berg heeft met een aantal collega's een verspreldlngsatlas gemaakt van de pissebedden, duizendpoten en müjoenpoten in Nederland. Alleen al op het VU-terreln leven zo'n dertig soorten. In heel Nederland zijn dat er 132. Elke soort heeft een eigen kaartje gekregen. Meer dan 450 vrijwilligers hebben geholpen met het verzamelen van de gegevens. De oudste waarnemingen dateren uit 1880. "Dat zijn exemplaren uit museumcollecties", vertelt Berg. De ecologen weten overigens nog lang niet alles van de dieren. Sommige gebieden van Nederland zijn veel nauwkeuriger onderzocht dan andere. Op de kaartjes staat aangegeven waar nog witte vlekken zijn. Dit is de eerste verspreldlngsatlas van pissebedden in Nederland. Het boek kan in de toekomst als Ijkpunt worden gebruikt om te kijken of er ecologische veranderingen zijn opgetreden, vertelt Berg. (WV)

Asogedrag

De nieuwe campagne tegen asociaal gedrag van de Stichting Ideële Reclame (SIRE) gaat niet veel veranderen, voorspelt hoogleraar psychologie Paul van Lange in nrc next van 17 maart. 'Onbewust asociaal gedrag is een trend. Trends kun je niet zomaar tenietdoen door middel van regels of wetgeving', meent Van Lange. Vier op de vijf mensen kunnen zich voorstellen dat anderen zich aan hun gedrag ergeren. Volgens Van Lange is dit voornamelijk het gevolg van verstedelijking. 'Mensen leven steeds anoniemer en ze voelen zich daardoor minder beoordeeld door anderen.' Bovendien denken de meeste mensen dat de stadse leefomgeving om assertief gedrag vraagt. 'Zodra men in dit gedrag doorslaat, ontstaat asociaal gedrag.' Mensen vinden zichzelf volgens Van Lange beter dan anderen op sociaal gebied. 'We vinden onszelf eerlijker, oprechter en vriendeüjker dan de buurman.' [PB)

VOC-mentaliteit en calvinisme Onze economie heeft een fUnke scheut VOCmentaliteit en een dosis calvinisme nodig, zegt politiek filosoof Govert Buljs in het Reformatorisch Dagblad van 16 maart. De financiële crisis is volgens hem vooral het gevolg van het doorgeschoten individuaUsme van de jaren zestig- ledereen denkt vooral aan zijn eigen 'ontplooiing' en anderen doen er niet meer toe. Volgens Buljs hebben we zakenmannen als de Amerikaanse Robert Keane nodig. Keane werd in 1644 veroordeeld wegens het maken van een woekerwinst van vijftig procent, wat tegenwoordig zo'n beetje als hoogste deugd wordt beschouwd. Keane had spijt en nam geen genoegen met zijn wereldlijke straf Hij wilde ook nog boete doen in de kerk. [MG)

Alzheimer voorspelbaar De ontwikkeHng van de ziekte van Alzheimer kan voorspeld worden door het hersenweefsel in de hippocampus te bekijken. Dat staat in het artikel van VUmc-onderzoeker Wouter Henneman dat 17 maart in het wetenschappelijk tijdschrift Neurology verscheen Henneman ontdekte dat het risico op de ziekte al in een vroeg stadium te voorspellen is door het tempo van het verlies van hersenweefsel in de hippocampus te onderzoeken. De hippocampus is het deel van de hersenen dat belangrijk is voor het geheugen, een snelle afbraak van deze hersencellen wijst op Alzheimer. Dit concludeerde Henneman door MRI-scans [Magnetic Resonance Imaging) van zowel gezonde mensen als patiënten met de eerste verschijnselen van de ziekte te bestuderen. Voor de behandehng van Alzheimer is een vroege vaststelling van de ziekte belangrijk. [PB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen