Ad Valvas 2008-2009 - pagina 93

AD VALVAS 9 oktober 20o8

ONDERWIJS/NIEUWS 09

Cursus multicultureel werken voor studentbegeleiders

Kwestie van je bril afzetten Wat doe je als studieadviseur I met een Indiase student I die om onduidelijl<e redenen geen punten iiaalt? Studentbegeleiders leren omgaan met culturele verschillen.

te beseffen dat ze een door hun eigen cultuur gevormde bril op hebben, en ten tweede hoe ze die soms kunnen afzetten om een student goed te kunnen begeleiden. Dat laatste is eigenlijk een stoomcursus communicatie voor gevorderden. Communicatie is sowieso al lastig, maar het multiculturele aspect maakt het nog ingewikkelder.

Klap

TEKST: RIANNE LINDHOUT , FOTO'S: COMVU/ANNE MARIE TROVATO Rubik Nazarian trekt weer een ander jasje aan. Dat is voor de trainingsacteur een manier om in de huid van een andere student te kruipen. Hij wordt nu de introverte Anü uit India, die komt praten met Hanneke Hovenkamp. Zij is studieadviseur bij de faculteit Sociale Wetenschappen en een van de zeven cursisten op de tweede en laatste dag van de cursus multicultureel werken voor studentbegeleiders. Anil heeft negenduizend euro betaald om eenjaar aan de VU te studeren, maar loopt vreselijk achter. Met Hovenkamp gaat hij bespreken wat een reële planning is om het alsnog te halen voordat zijn beurs op is, maar eerst wil ze erachter komen waarom hij zo achterloopt. Ongemakkelijk zit Anil tegenover Hovenkamp als zij het gesprek begint "Je hebt deze afspraak gemaakt om een planning te maken; heb j e zelf ideeën?" "Moeilijk..." begint Anü aarzelend, "ik loop achter, thuis gaat het niet goed... Ik word er onzeker van." Het geluidsniveau daalt tot bijna onhoorbaar. "Wat gaat er thuis niet goed?" vraagt Hovenkamp even zacht. "Het gaat om mijn verloofde, het is privé... De gedachte dat het me niet gaat lukken... Ik heb geen rust meer." Als de studieadviseur voorzichtig vraagt wanneer dat is begonnen, komt alsnog het verhaal van de verloofde die overkwam uit India en niet kan aarden, maar ook niet alleen terug wil. Met haar erbij kan Anil niet goed studeren. Wanhoop ten top, voor iedereen voelbaar. Cursusleider Greetje de Jong van het Centrum voor Studie en Loopbaan legt het gesprek stil. De hamvraag, hadden deze twee wezenlijk contact? Medecursist Leo Molenaar, die beroepskeuzetests met studenten evalueert, roemt Hovenkamps empathie. "Je Het lange pauzes vallen. Misschien moeten ze nog wel langer, dan vertelt-ie nog meer."

Onder de oppervlakte Twee ijsbergen, daarmee vergelijkt De Jong een studiebegeleider en een student met verschillende cultxurele achtergronden. Boven het water liggen de bergen vaak een eindje uit elkaar en ze kunnen niet naar elkaar toe drijven, omdat ze onder de oppervlakte al met elkaar zijn gebotst. Onder de oppervlakte Uggen de culturele verschillen, bijvoorbeeld het westerse individualisme versus het collectivisme, waarin iemands eer en de mening van familieleden een veel grotere rol spelen. Op dat niveau moet het

Cursist Leo Molenaar krijgt in het rollenspel nog niet echt het contact dat hij zoekt ijs worden gebroken, om boven water tot elkaar te komen. Zo kan het gebeuren dat een adviseur keer op keer afspraken maakt met een Chinees over een studieopdracht, maar dat hij die keer op keer niet nakomt. Bij een westerse studieadviseur wekt dat irritatie: die gaat uit van eigen verantwoordelijkheid van de student. Pas als hij zich weet in te leven, weet wat er mogeHjk achter zit en zijn oordeel opschort, is het mogelijk het conflict onder de oppervlakte op te lossen. Dan blijkt dat zo'n student zijn famiUe tevreden

stelt met ingeschreven staan, terwijl studiepunten halen daarvoor niet per se hoeft. Aan zulke studenten besteden studieadviseurs nu veel tijd, zonder resultaat. "De belangrijke invloed van de familie, daar lopen vnj vaak aan voorbij", zegt De Jong. "Alleen al vragen wat de familie ervan vindt, kan zorgen datje de aansluiting krijgt die je nodig hebt om duideUjkheid en invloed te krijgen." De tweedaagse cursus, inmiddels gevolgd door zo'n veertig studentbegeleiders, heeft twee doelen. Cursisten leren allereerst via oefeningen

Cursist Ashe Stil kijkt er inmiddels niet meer van op als een studente haar man meebrengt naar een gesprek en als die ook het woord voert. Als admission ojfj'ïcerbij Bureau InternationaHsering werkt hij voornamelijk met buitenlandse studenten. "Erg ingewikkeld is het meestal niet", zegt hij. "Ik heb te maken met wetten en regels waarbinnen ik kan opereren, het is vrij duidelijk. Op basis daarvan kan iemand worden toegelaten of niet. In het rollenspel werd me wel duidelijk hoe hard een vervelende boodschap kan aankomen. Als ik alweer bezig ben de mogelijkheden voor een vervolg op te sommen, kan de persoon tegenover me nog bezig zijn de klap te verwerken." De studentenombudsman Lies Poesiat volgde de cursus in het voorjaar en vertelt dat ze er veel aan heeft gehad. Dertig procent van haar cliënten is allochtoon. "Soms komt er iemand die klachten heeft over zijn scriptiebegeleider, maar dat probleem komt er maar niet uit. Daar moet ik op slinkse wijze achterkomen, nadat ik uitgebreid mijn geheimhoudingsplicht heb benadrukt. Nu weet ik dat het in sommige culturen vreselijk is om kritiek te hebben op docenten en begeleiders." De Jong waarschuwt haar cursisten ervoor dat al die kennis over verschillende culturen ook weer geen vooroordelen in de hand moet werken. "Ik had eens een Marokkaan tegenover me, die opeens erg onrustig werd. Toen ik vroeg wat er aan de hand was, bleek dat hij op hete kolen zat vanwege de parkeermeter! Dat was dus geen cultuurding." Studieadviseur Hovenkamp moet met de Indiase Anil niet alleen contact maken, ze moet ook zakendoen. Er moet een planning komen. "Door het vertrouwen dat je hebt gewonnen, vertelt hij tegen zijn principes in wat er precies speelt", zegt De Jong. Medecursist Wilma Driessen, freelance docent bij het Centrum voor Studie en Loopbaan: "Je hebt hem geholpen zijn vraag duidelijk te krijgen." Inderdaad: Anil moet kiezen tussen enerzijds lekker studeren en zijn vriendin naar huis sturen, en anderzijds falen in de studie en met zijn vriendin teruggaan. Dat beseft hij nu, en hij belooft werk te maken van de eerste optie. Volgende week komt hij terug om echt een planning te maken. >De cursus Multicultureel werken voor studentbegeleiders komt voort uit het diversiteitsbeleid van de VU. Zie ook Ad Valvas 05, pag. 9. Er is een vergelijkbare cursus voor docenten. Op 2 en 9 december is er nog plaats. Ook de cursus voor studentbegeleiders wordt opnieuw gegeven. Info en aanmelden: g.dejong@dienst.vu.nl. >Reageren'' Mail naar redactie@advalvas.vu nl.

Promovendi zoeken in het buitenland President Robbert Dijkgraaf van wetenschapsorganisatie KNAW gaat in het buitenland op zoek naar duizend extra promovendi. THIJS DEN OTTER/HOP Afgelopen week lanceerde het Innovatieplatform de zoveelste ambitieuze agenda voor de Nederlandse kenniseconomie. De plannen worden doorgaans nauwlettend in de gaten gehouden, want in het platform praten vertegenwoordigers van universiteiten, bedrijven en politiek over de toekomst van de Nederlandse wetenschap en innovatie. Ook premier Balkenende, minister Plasterk (OCW) en minister Van der Hoeven (EZ) schuiven daarbij aan. Een van de nieuwe doelstellingen is het werven

van duizend extra promovendi. Die 'PhD-studenten' moeten uit het buitenland komen, want in Nederland blijken ze niet te vinden.

Koploper Finland Dijkgraaf: "Het staat vast dat Nederland nu te weinig mensen op PhD-niveau in huis heeft, zeker als je kijkt naar de landen waarmee we willen concurreren. Dan vergelijk ik Nederland niet jeens met een koploper als Finland. Nederland zit gewoon onder het gemiddelde, vooral in de bèta- en techniekhoek. Met een mooi vestigingsklimaat voor internationale ondernemingen alleen kom je er niet: er zijn extra mensen nodig." De president van de KNAW is reaUst genoeg om te weten dat hij zijn doelsteUing niet binnen een jaar haalt. "Op termijn is het mogeUjk om duizend promovendi per jaar extra naar Nederland

te halen. Maar ik denk dat we voor 2009 moeten mikken op 250." De vraag is wel wie al die promovendi moet begeleiden. Het Promovendi Netwerk Nederland hoort geregeld klachten over gebrekkige begeleiding. Maar Dijkgraaf maakt zich geen zorgen: "Met dit plan richten we ons op de toppers. Voor die mensen is altijd plaats." Ondersteuning voor het plan komt van buiten het platform: TU-Delft-voorzitter Dirkjan van den Berg staat Dijkgraaf bij namens de universiteiten en topman Emmo Meijer van Urdlever namens het bedrijfsleven. "Dat zijn klinkende namen met imposante netwerken", meent Dijkgraaf "Van den Berg is jarenlang ambassadeur in China geweest en hij kan daar een grote rol spelen bij de werving van promovendi. Meijer kan multinationals enthousiast maken: die hebben er ook baat bij dat Nederland meer talent in huis haalt.

Promovendi blijven immers lang niet allemaal hun hele carrière voor een universiteit werken."

500 miljoen euro Hoewel er drie ministers in het Innovatieplatform zitten, worden de plannen niet onverkort tot beleid verheven. Dijkgraaf kan daar wel begrip voor opbrengen. "Het kabinet heeft andere verantwoordelijkheden", verklaart hij. "Het Innovatieplatform geeft vooral aan wat de ambities van Nederland moeten zijn. Ministers moeten daar vervolgens geld voor vrijmaken, en hun budgetten zijn eindig." Dat ze bij de planning meepraten, vindt hij echter van groot belang. "Minister Van der Hoeven heeft niet voor niets vijfhonderd miljoen euro uit de aardgasbaten gereserveerd om grote innovatieve projecten voort te zetten, om maar een concreet voorbeeld te noemen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen