Ad Valvas 2008-2009 - pagina 297

AD VALVAS 5 februari 2009

WETENSCHAP 09

Oud­ministers over integer besturen:

'De politiek is aan liet vershowen' Zeven oud­ministers zijn te gast bij de afdeling Integriteit van bestuur en buigen zich over de vraag: wat is goed bestuur? TEKST: DIRK DE HOOG FOTO: COMVU/MILETTE RAATS

Het is natuurHjk een leuk idee om zeven oud­ministers uit te no­ digen om een middag te praten over de vraag wat goed bestuur is. Maar als zoveel spraakwatervallen vijf complexe vraagstukken voorgeschoteld krijgen van een discussieleider die zelf ook graag aan het woord is (hoogleraar bestuurskunde Leo Huberts), is geen diepgaande discussie te verwachten. ledere ex­minister mag op vrijdagmiddag 30 januari per item een statement van een paar minuten maken. Zo wordt het eerder een onelinershow dan een wetenschappelijke discussie. Sommige oud­ministers voelen zich kiplekker in zo'n setting, zoals Pim Fortuyn­aanhanger Hans Nawijn. "Goed bestuur is goed op de portemonnee passen ten be­ hoeve van het volk. Dank u wel", doet hij zijn duit in het zakje.

Showkarakter Andere voormaUge ministers hekelen juist het toenemende show­ karakter van de politiek. Parlementariërs lopen te veel achter de waan van de dag aan en laten zich vooral inspireren door het och­ tendblad. "Het parlement moet de regering controleren. Helaas doet de Tweede Kamer dat nauwelijks. Wel zijn parlementariërs voortdurend bezig met de wil van het volk te vertalen in de Kamer. Maar wat doe je dan met basisemoties over de doodstraf ?" vraagt Hans Dijkstal (WD) zich af Hij zegt er spijt van te hebben dat luj ooit met zijn saxofoon optrad in de Soundmixshow. Dijkstal vond het ook een verslonzing van de pohtiek dat Balkenende zich in verkiezingstijd uitgebreid door RTL Boulevard liet interviewen. Ook Tineke Netelenbos (PvdA) hekelt de toenemende vershowing van de politiek. "Je hoort poUtici steeds vaker zeggen dat de kiezer

X ^ ^ ik wil een

9

baantie ^en ik ben ^ •

nandig met .

^

computers

Bij OCD werken ruim 500 studenten en afgestudeerden. Solliciteer online of bel voor een (bij)baan in de ICT.

lOGD

Delft Amsterdam Utrecht Emdhoven Enschede

020­4287126

info @

ogd.nl

www.ogd.nl

VInr: Hans Nawijn, Bram Peper, Tmeke Netelenbos, Onno Ruding, Frits Kortlials Altes, Wim van Eekelen en Hans Dijkstal

altijd gelijk heeft. Dat is gewoon niet waar, de meerderheid heeft niet altijd geUjk, dat is in het verleden wel gebleken."

Schipperen Aanstichter van deze drukbezochte bijeenkomst is emeritus hoogleraar bestuurskunde en integriteit Hans van den Heuvel. Al eerder wist hij de pubUciteit te trekken met een serie gastcolleges gegeven door Wouter Bos, Jan Peter Balkenende en Ayaan Hirsi Ali. In zijn inleidende praatje legt hij uit dat goed bestutir altijd te ma­ ken heeft met een spanningsveld tussen verschillende waarden, zoals recht, democratie, efficiëntie en integriteit. "In de praktijk bekent dat dus altijd schipperen", aldus Van den Heuvel. Volgens

'De kabinets­ vergaderingen zijn een zootje' Frits Korthals Altes (WD) valt dat schipperen wel mee. Integriteit v;i 11 bestuurders hoort volgens hem altijd bovenaan te staan. Daar zijn alle andere oud­ministers het volmondig mee eens. Hij geeft L'L­u voorbeeld. "Toen ik minister werd, was ik aan het scheiden. De wetswijziging om de alimentatieplicht tot twaalf jaar te beperken, heb ik daarom niet zelf afgehandeld om iedere schijn van belan­ ijenverstrengeling te voorkomen." Korthals Altes weet ook in een aardige oneUner zijn punt te maken. "Goed bestuur is zeggen wat je doet en doen watje zegt."

Maar goed. Is een integer bestuur ook een goed bestuur? Daar heeft Bram Peper (PvdA) wel een antwoord op. Voor alle duidehjkheid vertelt hij eerst nog even dat hij altijd aUe cadeautjes boven de vijf­ tig euro die hij kreeg als burgemeester van Rotterdam, keurig in de kelders van het stadhuis heeft laten opbergen. Volgens hem is het redelijk treiarig gesteld met het niveau waarop kabinetsbesluiten worden genomen. De vergaderingen zijn namehjk een zootje.

Kleine keutels "Het is ontmoedigend dat in kabinetsvergaderingen bijna nooit inhoudelijk over onderwerpen wordt gesproken. Er is geen coUe­ giahteit. De een zit de krant te lezen, de ander zit stukken te onder­ tekenen, terwijl er aUemaal kleine keutels worden besproken waar ministers best zelfstandig over kunnen beslissen. En die vergade­ ringen duren uren. De ministerraad is een vrij primitief bestuurs­ orgaan", aldus Peper. Deze toch wel boude uitspraak wordt niet echt tegengesproken. Alleen wil Wim van Eekelen (WD) nog wel gezegd hebben dat Nederland het internationaal gezien helemaal zo slecht niet doet. Wel moet je daarbij de typisch Nederlandse politieke cultuur goed in het oog houden, volgens hem. "Een Ne­ derlandse minister heeft weinig macht. In Engeland bijvoorbeeld is een minister veel meer een algemene poHticus."

'Politicus ben je 24 uur per dag. Stap dus nooit met een glaasje op achter het stuur.' Bram Peper

Redelijk treurig Maar hoe integer is het Nederlands bestuur? Veel voorbeelden waar het echt mis was gegaan, weten de ex­bewindslieden niet te noemen. Netelenbos haalt een voorbeeld aan waar via een truc een weg was aangelegd zonder een milieurapportage te maken. Maar volgens Onno Ruding (CDA) was dat geen schending van de inte­ griteit, maar effectief bestuur. "Doen watje moet doen." Hij weet wel een ander voorbeeld van integriteitschending, nameUjk het gedogen van het gebniik van softdrugs. "Als je een wet hebt, moet je die handhaven Punt. En als je het niet eens bent met die wet, moetje hem zien te veranderen. Daar ben je politicus voor." Maar de algemene indruk is toch wel dat Nederland het wat inte­ griteit betreft nog zo slecht lüet doet. Zo verklapt Netelenbos de reactie van een Belgische coUega op de onthuUing van de bouw­ fraude "Waar maken jullie je toch druk om? Bij ons gaat het al jaren zo."

'Wat niet strafbaar is, is toegestaan.' Frits Korthals Altes 'Minder bestuurders en minder ambtenaren.' Hans Nawijn 'Geef zelf het goede voorbeeld.' Hans Dijkstal 'Stop met al die verboden met betrekking tot de persoonlijke levenssfeer.' Tineke Netelenbos 'Zet meer academici voor de klas.' Wim van Eekelen I

'Ik moet nu echt gaan.' Onno Ruding

Reageren' Mail naar redactie@advalvas vu nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen