Ad Valvas 2008-2009 - pagina 250

AD VALVAS 15 j a n u a r i 2009

o8 WETENSCHAP

Minister André Rouvoet op avondsymposium over Calvijn:

>Weetjes

'De sporen zijn onuitwisbaar'

Pragmatische calvinisten Hollandse calvinisten waren in tegenstelling tot wat veel mensen denken juist heel pragmatisch, betoogde Mirjam van Veen bij de presentatie van haar boek Een nieuwe tijd een nieuwe kerk, maandag 12 januari. Zo stonden ze allerlei rituelen toe, zoals een orgel in de kerk, terwijl dat volgens de leer eigerJijk uit den boze was. Mede door die pragmatische houding kregen de calvinisten veel aanhang onder de stedelijke burgerij, die in de 16e en 17e eeuw steeds invloedrijker werd. Maar het calvinisme kon in Nederland ook zo belangrijk worden door de zwakte van andere groeperingen. Zo waren de Lutheranen te trouw aan het katholieke gezag en de dopersen onderling te sterk verdeeld. En de katholieken mochten natuurlijk geen rol spelen in de nieuwe republiek, vanwege hun banden met aartsvijand Spanje. {DdH)

Crisisgeloof De kredietcrisis maakt mensen religieuzer. 'Nood leert bidden', stelt godsdienstpsycholoog Joke van Saane in De Telegraaf. 'Vroeger was godsdienst een uitstervend verschijnsel, nu is het booming.' Ze merkt het zelf. Haar lezingen trekken volle zalen. Religie staat volop in de belangstelling. Volgens Van Saane is de reden van deze opleving dat mensen de afgelopen tijd teleurgesteld zijn geraakt in dingen die stabiel leken in hun leven, zoals het hebben van een baan en een huis. Een baas kan je ontslaan, maar bij God kun je altijd terecht, Ujken die mensen nu te denken. Van Saane erkent dat de kans aanwezig is dat mensen na de crisis weer afhaken. (WV)

Ingrijpen De overheid moet eerder ingrijpen in gezinssituaties dan nu gebeurt, meent psychologe Nannie Boermans, die op 14 januari is gepromoveerd. Overheidsbemoeienis wordt in een liberale'samenleving als de onze echter met terughoudendheid betracht. Toch draagt Boermans een aantal argumenten aan voor vroegtijdig ingrijpen die niet in strijd zijn met het liberaUsme. Ten eerste het schadebeginselde overheid mag ingrijpen wanneer burgers elkaar schaden. Ook hoeft de overheid niet te wachten tot de ontwikkeling van kinderen geschaad is. Ingrijpen mag al wanneer de welzijnsrechten aangetast worden, dus wanneer ouders hun kind zo opvoeden, dat zijn toekomstige welzijn in gevaar komt. (PB)

Bel je slank Mensen met overgewicht vallen het meest af als zij telefonische begeleiding krijgen. Bij een onderzoek van het VUmc werden bijna 1400 te dikke, werkende mensen in drie groepen ingedeeld. Eén die alleen zelfhulpbrochures ontving, één die telefonische hulp bij het afvallen kreeg en één die werd begeleid via e-mail. Na een haUjaar was in aUe groepen sprake van duidelijke gewichtsafname en van beperking van de vetinname, maar de telefoongroep raakte de meeste kilo's kwijt, had de sterkste verbetering in het voedingspatroon en was het meeste aan lichaamsbeweging gaan doen. Ook de deelnemers die via internet waren begeleid, raakten meer gewicht kwijt dan de deelnemers uit de groep zonder begeleiding. [FB)

Collegevoorzitter René Smit, hoogleraar Eduard Kimman, calvinist André Rouvoet en liberaal Boris vanxler Ham ^ ^ ß x

Het Calvijnjaar mag wat D66-politicus Boris van der Ham betreft best een afscheidsfeestje worden. Hij heeft niets met Calvijn. Veel mensen, onder wie minister Rouvoet, denken daar heel anders over, zo bleek op een symposium in Felix Meritis. TEKST: W I N C A S T E R M A N S FOTO: COMVU/MARIEKE WIJNTJES

Calvijn (1509-1564) is nog steeds springlevend. Maar liefst 25.000 mensen maakten afgelopen dinsdag de online test op de website van dagblad Trouw, die aangeeft hoe calvinistisch je bent. De internetsite was de hele dag moeilijk bereikbaar vanwege de drukte. Ook in Felix Meritis was het druk, toen onder anderen André Rouvoet en Boris van der Ham in discussie gingen over de calvinistische wortels van de Nederlandse politiek. "Calvinistische politici zouden betuttelend en bemoeizuchtig zijn, dat is een veelgehoord verwijt", zegt publicist en agnost Herman Vuijsje op deze symposiumavond die is georganiseerd door VU Podium. Hij haalt er meteen het tvspotje van de Postbank bij van een aantal jaren terug- "Vijftien miljoen mensen op een heel klein stukje aarde, die schrijf je niet de wetten voor, die laat je in hun waarde." Kunnen al die wetten van onze calvinistische kabinetten de vrijheidsdrang van Nederlanders beteugelen? Vuijsje betwijfelt het. En dan nog zo'n veelgehoord verwijt aan het adres van calvinisten. "Die zwarte-kousenmensen zijn tot geen enkele vreugd in staat." Daar zit het probleem helemaal niet, volgens Vuijsje. "Nederland lijdt niet aan een gebrek aan blijheid, maar juist aan een teveel aan pret. Pret hebben, dat is het credo. Calvinisten zijn pretbedervers, want zij hebben door de eeuwen heen structureel aandacht besteed aan de niet-prettige kanten van het leven." En dat is ook precies de reden waarom Vuijsje de calvinisten een warm hart toedraagt. Zij hebben altijd oog gehad voor de zwakkeren. Recente voorbeelden kinderen die misbruikt worden voor porno, vrouwen in de prostitutie, allochtone kinderen die niet naar school gaan. Calvinisten wachten niet totdat de tijd rijp is

liS^'ü^lil;

voor een standpunt. Ze zijn altijd al sterk geweest in het hebben van standpunten, aldus Vuijsje.

69% calvinist En daar schuilt tevens het gevaar van rechtlijnigheid en starheid. Maar daar wil minister André Rouvoet niet te lang bij stilstaan. Hij wü Calvijn, die vijfhonderd jaar geleden werd geboren als Jean Cauvin, heus niet aUeen verheerlijken, maar de kerkhervormer is volgens Rouvoet wel verantwoordelijk voor internationale, diepgravende vernieuwing. Te beginnen bij de politieke vrijheid; het recht van opstand tegen ontaard gezag, het recht op godsdienstvrijheid; scheiding van kerk en staat; een vrije kerk, een vrije staat; de economische bloei; de radicale sociale bewogenheid; verzet tegen decadentie en de inzet om mensen geletterd te maken opdat ze de Bijbel kunnen lezen. Calvijns sporen zijn overduidelijk en onuitwisbaar, aldus Rouvoet. Daarna ziet de minister voor Jeugd en Gezin zijn kans schoon voor een politieke boodschap. "Werken aan een betrokken samenleving, ook dat valt terug te voeren op Calvijn. Niet alleen aan eigenbelang denken, maar onze welvaart delen met zieken, behoeftigen en vluchteUngen. Dit kabinet rekent ook op het herstel van de eigen kracht van zwakkere partijen." Dat betekent volgens hem: "Zodra de tijd daar rijp voor is dé bank terugverkopen, en probleemkinderen terugplaatsen in gezinnen." Er komt wat luchtigheid in de avond wanneer

Calvijnweek in Calvijnjaar Het kan bijna niemand ontgaan zijn. 2009 is uitgeroepen tot Calvijnjaar om liet geboortejaar te herdenken van Jean Cauvin. VU Podium organiseert daarom van 12 januari tot en met 18 januari de Calvijnweek. Calvijn als exportproduct, een lezing van Geoi^e Harinck. Donderdag 15 januari. 15.30 uur, lB-41. Historisch Documentatiecentrum, hoofdgebouw VU. Op pad door calvinistisch Amsterdam. Vrijdag 16 januari, 15 uur, Oude Kerk Amsterdam, Oudekerksplein, met docent kerkgeschiedenis Gert van Klinken en voormalig docent geschiedenis Henk Reitsma. Calvinisme, de C-factor van de Nederlandse cultuur. Zaterdag 17 januari, 10.30 uur, hoofdgebouw. Een dag vol lezingen en workshops. Kerkdienst en première Calvijn Cantate. Zondag 18 januari, Westerkerk, 10.30 uur. Zie: www.vupodium.nl

Rouvoet zelfde Calvijntest doet. Aan de hand van steUingen ontdek je of je een volbloed calvinist bent of allesbehalve. Rouvoet blijkt voor 69% calvinistisch te zijn. Bij het uitgebreide profiel scoort hij 100% op Geloof en Soberheid, 71% op Arbeid, 40% procent bij Rechtlijnigheid en 339« bij Relaties.

Gordijnen open Tweede-Kamerlid Boris van der Ham (D66), krijgt de vraag of religie wel een rol mag spelen in de politiek. "Ja, dat mag" vindt hij, "maar het mag geen norm worden voor iedereen. Religie mag niet dicteren of dirigeren, wel inspireren." Van der Ham prijst de zuinigheid en het arbeidsethos van het calvinisme. Maar dan steekt hij van

'De VU wordt ook katholieker' wal. "De viering van het Calvijnjaar mag wat mij betreft ook een afscheidsfeestje worden." Hij heeft namelijk helemaal niets met het negatieve mensbeeld van Calvijn: 'de mens is onbekwaam tot enig goed en geneigd tot alle kwaad.' "De fascinatie van calvinisten met de erfzonde. De gordijnen openlaten zodat iedereen kan zien dat jij het op orde hebt." Dat alles staat haaks op Van der Hams vrijzinnige, autonome mensbeeld. "De mens kan zelf bepalen wat goed voor hem is. Vrijheid is geen onverschilligheid." Specifieke problemen vragen om specifieke oplossingen, vindt hij. De moraliteit is er wel degelijk, maar hoeft niet altijd getransformeerd te worden tot wet. De overheid moet kwetsbare groepen helpen om de juiste keuzes te maken. Niet alleen denken in termen van zweep of gesel. Verbod is niet altijd de oplossing voor een probleem", aldus Van der Ham. Jezuïet en VU-hoogleraar bedrijfsethiek Eduard Kimman benadrukt vooral de overeenkomsten tussen het katholicisme en het calvinisme. De VU katholiseert, volgens hem. "De werkkamers worden al rommeliger en ik heb ook nooit moeite om een kurkentrekker op de gang te vinden." Maar dan weer serieus. "Het einde van de Reformatie is in zicht." Kimman ziet geen reden meer om gescheiden wegen te gaan. "De rooms-katholieke middeleeuwen en de calvinistische negentiende eeuw. We horen bij elkaar." Reageren'' Mail naar reclactie@advalvas vu nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen