Ad Valvas 2008-2009 - pagina 389

AD VALVAS 2 a p r i l 2009

WETENSCHAP 07

>Weetjes Rokersmoeheid

Spieren van rokers zijn veel eerder vermoeid dan die van niet-rokers. Dat blijkt uit het onderzoek van bewegingswetenschapper Rob Würst, die op g april promoveert. Würst gaf rokers en niet-rokers een elektrische prikkel, waardoor de spieren in hun bovenbeen samentrokken. De spieren van rokers raakten veel sneller vermoeid. Hoe veel sigaretten iemand rookte maakte nauwehjks uit. Het lijkt erop dat roken acuut iets met de spieren doet, aldus Würst en dat het niet alleen indirect, via de longen, de conditie beïnvloedt. Hij denkt dat roken de zuurstofaanvoer naar de spieren belemmert, maar hoe dat proces precies verloopt, is nog niet bekend. (WV)

Genetisch geheugen

Economie voert de druk op De faculteit Economische Wetensciiappen en Bedrijfskunde (FEWEB) probeert al zeven jaar om eerstejaars meer bij het onderwijs te betrekken, vooral door het onderwijs kleinschaliger te organiseren. Maar nu loopt de sterk groeiende faculteit tegen haar grenzen aan. TEKST: DIRK DE HOOG ILLUSTRATIE: NICO DEN DULK "Als je op vrijdagochtend met twee andere studenten een presentatie moet houden, kom je je bed wel uit. Dat is toch iets anders dan een anoniem hoorcollege als het regent", zegt Rob de Crom, hoofd van het onderwijsbureau bij Feweb. De faculteit voerde bij de komst van het bachelor-masterssyteem in 2002 een heel nieuw onderwijsprogramma in. Daarin zijn naast massale hoorcolleges werkgroepjes gekomen waar studenten opdrachten maken en presentaties houden. Bij de opleiding economie is dat op basis van vrijwilligheid, bij bedrijfskunde is deelname aan de groepen verphcht. Zeven jaar later loopt de faculteit tegen de grenzen van haar eigen kunnen aan. Het aantal eerstejaars verdubbelde van 700 naar 1400, maar het budget voor onderwijs blijft achter. EerUjk gezegd zijn we niet meer tevreden", onthult Peter Sneep, portefeuillehouder onderwijs in het faciolteitsbestuur. Toch heeft het systeem de afgelopen jaren wel gewerkt om de uitval te reduceren en studenten meer bij hun studie te betrekken. Dat is lastig bij een vak als economie. "We krijgen veel studenten binnen die niet intrinsiek gemotiveerd zijn voor deze studie", zegt Sneep. "Nogal wat mensen gaan economie doen omdat ze niet echt weten wat ze willen", vult De Crom aan."Er bestond een cultuur van donderdagavond uitgaan en vrijdag met het weekend beginnen." Daarom plant de faculteit de werkgroepen doelbewust op vrijdag.

Allochtoon succes Bij economie volgen studenten vier vakken per semester. In het begin van de week krijgen ze een groot hoorcollege, waar ze ook opdrachten

meekrijgen. Deze moeten ze in groepjes van drie uitwerken, en aan het eind van de week presenteren in werkgroepen van 24 studenten. "Door die werkgroepen lopen studenten hier niet meer anoniem rond, maar kermen ze al snel mensen", vertelt De Crom. Het is belangrijk dat studenten zich thuisvoelen. "Studiesucces hangt mede af of studenten zich bij de opleiding betrokken voelen. De imiversiteit en de faculteit zijn veel te groot voor een menselijke maat. Dus moet je binnen het onderwijs kleinschahgheid organiseren." Daarnaast houdt de faculteit de mentoren uit de introductieperiode een tijdje in dienst. Bij hen kunnen de eerstejaars binnenlopen om dingen te vragen, zoals hoe je een werkstuk moet schrijven. De Crom: "En we hebben met de facvilteitsvereniging Aureus afgesproken dat ze aparte activiteiten voor eerstejaars organiseren, van borrels tot bedrijfsbezoeken. Dat loopt goed." De faculteit heeft een duidelijk doel voor ogen. Van de studenten die geschikt zijn, moet tachtig procent binnen vier jaar het bachelordiploma halen. Dat lijkt te lukken. De onderwijsvernieuwingen hebben een onverwacht neveneffect: allochtone en autochtone studenten halen ongeveer dezelfde studieresidtaten. Daarvoor kreeg de faculteit veel belangstelling van Echo, het expertisecentrum allochtonen in het hoger onderwijs. "Echo heeft

'De organisatie begint echt aan alle kanten te kreunen' op de faculteit nader onderzoek gedaan en vond dat we nadrukkelijk aandacht besteden aan professioneel samenwerken. Dat heeft blijkbaar een positief effect op allochtone studenten. Een van de dingen die we doen, is dat de studenten telkens met andere mensen de opdrachten moeten maken, zodat geen vriendenclubjes samenklonteren." Inmiddels is zo'n dertig procent van de eerstejaars bij de faculteit allochtoon. Naast meer kleinschaligheid in het onderwijs heeft de faculteit regels ingevoerd waaraan studenten moeten voldoen voordat ze aan tweedejaarsvakken mogen beginnen: ze moeten minimaal negenendertig van zestig punten halen. Na twee jaar moeten ze het eerste jaar hebben afgerond. Maar een echt bindend studieadvies kent de faculteit nog niet. De Crom: "We hechten aan

de eigen verantwoordelijkheid van de studenten. Het zijn volwassen mensen. Bovendien is het nog maar de vraag of een bindend studieadvies echt veel helpt. Volgens sommige onderzoeken gaan studenten in het eerste jaar iets harder werken, maar doen ze het daarna het juist rustiger aan."

Effect uitgewerkt Zeven jaar geleden gingen de rendementen bij de faculteit echt omhoog. Nu lijkt het effect uitgewerkt. "De organisatie begint echt aan aUe kanten te kreunen", vertelt Sneep. De groei van het aantal studenten is daar een oorzaak van, maar ook de studenten zelf zijn volgens Sneep veranderd: "Het is spijtig om te constateren, maar we moeten strenger worden. Het is echt tijd om serieus aandacht te besteden aan deficiëntieonderwijs. We hebben niet alleen te maken met studenten die het Nederlands onvoldoende beheersen, maar ook wiskunde is een probleem. Daarom gaan we na de taaltoets dit jaar in september ook een wiskundetoets invoeren. Wie die niet haalt, kan extra colleges volgen om de achterstand weg te werken." In 2010 gaat de faculteit dus toch het bindend studieadvies invoeren. "Ik denk niet datje daarmee het rendement op zich verhoogt, maar het effect is hopelijk wel dat studenten sneller beslissen iets anders te gaan doen. Het liefst zie ik dat mensen die nauweUjks studiepunten halen al na de kerst him zegeningen tellen." Sneep wijst erop dat deze problemen niet specifiek zijn voor de VU. Bij de UvA waar bij economie al een tijdje een bindend studieadvies bestaat, wordt zo'n veertig procent van de eerstejaars weggestuurd. Dat zal aan de VU niet veel anders zijn, vreest hij. Sneep wordt door nog een probleem geplaagd. Het coUege van bestuur wil nameUjk dat alle faculteiten een minimum aantal uren onderwijs geeft in het eerste jaar. Voor Economie zouden dat 14 contacturen per week moeten zijn. Daar is Sneep niet blij mee. "We hebben uit onderwijskundige overwegingen bewust voor 12 uur coUege gekozen. De eerstejaarsstudenten krijgen op maandag, woensdag en vrijdag onderwijs. De andere dagen moeten ze zelf in groepjes aan de slag. Als we een paar uur extra coUeges moeten gaan geven, lukt ons dat niet meer op de manier waarop wij dat willen. Daar hebben we eenvoudig niet de middelen voor. Dus dat betekent weer ouderwetse massale hoorcolleges. Daar wordt niemand beter van, maar op een gegeven moment is de rek er gewoon uit." Reageren'' Mail naar reclactie@advalvas.vu.nl.

Welke hersendelen worden gebruikt bij het oplossen van problemen, is in hoge mate genetisch bepaald. Dat blijkt xiit internationaal onderzoek bij Nederlandse tweelingen, waar psycholoog Dorret Boomsma bij betrokken was. Voor het onderzoek deden de deelnemers (allemaal eeneiige, mannehjke tweeUngen en him broers) twee keer dezelfde geheugentaak met cijfers. Sommigen maakten gebniik van die delen in de hersenen die voornamelijk actief zijn bij het ordenen van taal, de anderen van delen die zich bezighouden met het ordenen van ruimtelijk-numerieke processen. Eeneüge tweelingen vertonen op dat punt meer overeenkomsten met hun tweeHngbroers dan met hun andere broers. Dit ondersteunt de opvatting dat de verschillen in manieren van probleemoplossen een genetische oorsprong heeft. De resultaten van het onderzoek verschenen op 27 maart in Science. (PB)

Schelden op tv Het is maar de vraag of de aspirant-omroepen PowNed (van Geen Stijl) en Wakker Nederland (van de Telegraaf Media Groep) erin slagen de juiste programma's voor hun doelgroep te maken wanneer ze zendtijd krijgen. Dat zegt hoogleraar journalistiek Irena Costera Meijer in het Financieele Dagblad van 30 maart. 'Het is heel lastig om dat perspectief te vertalen in bijvoorbeeld drama of komedie zonder dat dat vervalt in de cUchés over racisme, homohaat en seksisme.' Costera Meijer betwijfelt of Wakker Nederland of PowNed de creativiteit heeft om dat wel te doen. 'Het is niet moeilijk om zomaar wat te schelden op televisie, maar daar is niemand mee gediend.' (PB)

Duurzaam toerisme De brancheorganisatie voor reisondernemingen ANVR heeft een belangrijke rol gespeeld bij het ontwikkelen van duurzaam toerisme, concludeert Jakomijn van Wijk in haar dissertatie waarop ze 27 maart promoveerde. Vaak worden brancheorganisaties als conservatief beschouwd, maar de inspanningen van de ANVR laten zien dat zulke belangenverenigingen ook innovatief kunnen zijn. Zo kunnen reizigers de uitstoot van koolstofdioxide van hun vHegreis compenseren en worden lokale natuurparken aangelegd dankzij duurzaam toerisme. Van Wijk onderzocht de dynamiek tussen verschillende organisaties, zoals ministeries, reisorganisaties en de ANVR bij het promoten van duurzaam toerisme tussen 1980 en 2005. Een van de initiatieven van de AKTVR is de invoering van een managementsysteem dat helpt duurzame ontwikkelingen in de toeristische sector te integreren. (DdH)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen