Ad Valvas 2008-2009 - pagina 217

BOFT 1 1

AD VALVAS 18 DECEMBER 2 0 0 8

Doorbreken in het brein De uitgelezen plek om neurowetenschappen te studeren is aan de VU, waar onlangs de Neuroscience Campus Amsterdam werd opgericht. TEKST: PETER BREEDVELD FOTO'S: ROB BOMER

N

a haar bachelor psychologie wil Nienke Schutte de onderzoeksmaster neurosciences aan de VU gaan doen. "AUe andere richtingen in de psychologie vind ik te vaag", zegt ze. "Ik geloof niet in het meten van persoonlijkheden aan de hand van theorieën die op een gegeven moment altijd weer worden weerlegd." Schuttes interesse voor neurowetenschappen werd gewekt toen ze als tweedejaars een coUege biologische psychologie kreeg. "Neurowetenschappers verklaren het gedrag aan de hand van wat er in hersencellen gebeurt Daar gaat het om feiten, die houvast geven." Ze ontdekte dat ze eigenlijk best goed was in exacte vakken als statistiek "En practica blijken me ook heel erg goed te liggen." Ze is alleen bang dat ze als psycholoog niet goed genoeg is toegerust voor de master of neurosciences "Ik weet dat ik het kan, maar ik heb gehoord dat die master vooral ook studenten medische biologie trekt, en misschien ben ik als student psychologie niet goed voorbereid."

Nachtkastje

In het neurolab bestudeert onderzoeker Diana Rotaru de activiteiten van liersencellen onder de microscoop

"Voor iedere gemotiveerde bachelor is er ruimte op de Neuroscience Campus", verzekert Arjen Brussaard, hoogleraar neurowetenschappen en algemeen directeur van de Neuroscience Campus. "De faculteit Psychologie is een van de oprichters van de Neuro Science Campus. Minstens de helft van onze studenten is psycholoog. Daarbij hebben de biologische psychologen onder leiding van Dorret Boomsma en Eco de Geus een speciaal verdiepingstraject uitgezet voor psychologiestudenten met een hiaat in hun kennis." Maar zelfs zonder dat traject is het voor iedereen mogelijk in te stromen in de master neurosciences. Brussaard. "Er lopen hier niet alleen biologische psychologen en medisch biologen rond, maar ook bewegingswetenschappers en mensen die bijvoorbeeld een hbo-opleiding fysiotherapie hebben gedaan. Wij willen juist mensen met een heel brede interesse. Brussaard "ledere aspirant-masterstudent heeft een voorbereidend gesprek aan de hand waarvan heel gericht naar eventuele hiaten wordt gezocht. Op grond daarvan krijgen ze een goed tekstboek voor op het nachtkastje tijdens de zomer voorafgaand aan het nieuwe collegejaar." Toch kan Brussaard zich voorstellen dat een psycholoog geïntimideerd raakt als hij of zij voor het eerst de hightech laboratoria binnenstapt. "Maar dat went snel genoeg als je een poosje bezig bent met practica", verzekert hij. Samenwerking met mensen met een andere achtergrond is vooral heel belangrijk "Iemand met een speciaHsatie in statistische genetica, waar Nienke heel goed in is, moet een gesprek kunnen voeren met een biofysicus Het lijkt op het eerste gezicht misschien dat medische biologen en psychologen bezig zijn met een ander potje voetbal, maar het gaat uiteindeUjk steeds over hetzelfde brein", legt Brussaard uit,

Slakkenhersens "Nienke boft dat ze op de VU zit", vindt hoogleraar neurofysiologie Huib Mansvelder, bekend van onder andere zijn onderzoek naar nicotmeverslaving "De Neuroscience Campus Amsterdam is de uitgelezen plek om een master neurosciences te doen, want hier komt alles samen psychologie, medische psychologie en biologie. Dankzij de samenwerking met neurochirurgen van het VU Medisch Centrum kan ik nu bijvoorbeeld cellen uit het hersenweefsel van epUepsiepatienten bestuderen. Dat was voor 2003 echt ondenkbaar.

toen was ik nog aangewezen op slakkenhersens. Neurobiologen, psychologen en medisch biologen deden toen nog onderzoek naar dierHjk en menseüjk gedrag zonder van eikaars bestaan te weten." In 2003 werd aan de VU een grootschalige interdisciphnaire samenwerking op het gebied van hersenonderzoek opgezet. Het coUege van bestuur trok destijds twaalf miljoen euro uit voor het Center for Neurogenomics and Cognitive Research (CNCR), waarin de faculteiten Psychologie en Pedagogiek, Aard- en Levenswetenschappen en het VUmc participeerden. In aprU 2009 wordt de nieuwe Neuroscience Campus Amsterdam officieel geopend. "Daarin gaan onderzoekers van het CNCR samenwerken met neurologen van het VUmc [het voormalig Institute for Experimental and Clinical Neurosciences, red.] en kUnische psychologen en onderzoekers van de faculteit Exacte Wetenschappen", legt Mansvelder uit. Die interdisciphnaire samenwerking is volgens hem typisch Europees, en tegenovergesteld aan de situatie in de Verenigde Staten, waar onderzoek nog steeds erg individualistisch is "Jonge Amerikaanse onderzoekers moeten hun eigen senioriteit bewijzen. Bij de evaluatie van een onderzoek door externe commissies hgt de nadruk erg op het specifieke aandeel van individuele onderzoekers. Dat is cruciaal voor hun verdere carrière. Samenwerking wordt zo ontmoedigd, terwijl dat een kenmerk én de kracht is van de Neuroscience Campus op de VU."

Groot Europees netwerk Mansvelder heeft zijn onderzoek naar nicotineverslaving, aanvankeHjk in de VS, lange tijd in betrekkelijke geisoleerdheid gedaan. Door hersencellen onder de microscoop nicotine toe te dienen, bestudeerde hij hoe hersenen door de stof worden beïnvloed. "Maar in samenwerking met biologen, medici, neurowetenschappers en psychologen kan ik dat onderzoek in de juiste contexten plaatsen", zegt Mansvelder. Zo'n context is bijvoorbeeld het terugvalgedrag van afgekickte verslaafden, zoals beschreven in het interview met moleculair bioloog Taco de Vries in Ad Valvas van 13 november. Mansvelder werkt samen met De Vries en met moleculair bioloog Guus Smit aan wat uiteindelijk een medicijn tegen verslaving moet worden. De oprichting van de Neuroscience Campus Amsterdam is volgens Mansvelder een zaak van wereldbelang. "Door zo veel disciplines te combineren zijn er pas echt grote doorbraken op het gebied van hersenonderzoek mogelijk, bijvoorbeeld om causale verbanden te leggen tussen veranderingen op celniveau en dierlijk en menselijk gedrag " Brussaard is bezig de onderzoeksorganisatie uit te breiden naar een Europese schaal. "In Bordeaux en Zurich zijn onderzoekscentra opgericht die qua grootte en qua ambitie vergelijkbaar zijn met de Neuroscience Campus Amsterdam", aldus Brussaard. "Ik zou graag één groot Europees netwerk zien op het gebied van neurowetenschappen met Amsterdam, Bordeaux en Zurich als knopen." Voor 2009 heeft Brussaard een Europese tour gepland, waarbij hij meer dergelijke onderzoekscentra in Gottingen, Parijs, Londen, Triest, Coimbra, Berlijn, Oslo en Trondheim wil aandoen. "Ik denk aan een Europese samenwerking waarin gezamenhjk promovendi worden aangesteld, postdocs worden uitgewisseld en waarbij gezamenhjk gebruik wordt gemaakt van onderzoeksfacUiteiten, die voor de afzonderlijke centra te kostbaar zijn." Reageren' Mail naar redactie@advalvas vu nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen