Ad Valvas 2009-2010 - pagina 105

ad valvas 5 november 2009

in het nieuws 3

Henk Kooi onderzoekt ondergrondse CO^-opslag Het nationale onderzoeksprogramma CATO-2 naar het opslaan van CO2 onder de grond is onlangs begonnen. Hydroloog Henk Kooi (45) werkt daaraan mee. TEKST: FLOOR BAL FOTO: MC-VU/RIECHELLE VAN DER VALK

Hm, ondergrondse CO -opslag, wat moet ik me daarbij voorstellen? "Bij het produceren van energie uit fossiele brandstoffen komt er CO^ vrij in de lucht. Dat versterkt het broeikaseffect en veroorzaakt klimaatverandering, daarom wil de overheid dat terugdringen. Bij energiecentrales kunnen ze die CO^ afvangen. Dat doen ze bijvoorbeeld door de gassen door speciale vloeistoffen te filteren. Het wordt naar speciale plaatsen getransporteerd waar de pure CO^ in vloeibare vorm diep onder de grond wordt geïnjecteerd. Dat gebeurt meestal in een leeg gas- of olieveld of tussen aardlagen. Die CO^ verspreidt zich daar en lost deels op." Wat hebben hydrologen en geomilieuwetenschappers hiermee te schaften? "Als hydrologen zitten we inderdaad van nature niet in olie en gas. We weten wel veel van fysische en chemische processen die onder de grond plaatsvinden. Die specifieke kennis kunnen we in dit programma gebruiken. Ik werk hiervoor samen met Boris van Breukelen. Hij is van de chemische kant, ik ben van de natuurkundige kant en de rekenmodellen. We gaan onderzoeken wat er bij zo'n ondergrondse opslag precies gebeurt." Wat wordt er dan onderzocht? "CO^ lost ook in water op, dat water wordt daar erg zuur van. Het kan gebeuren dat het gesteente door chemische reacties daardoor verstopt raakt, zodat het CO^ niet meer kan wegvloeien. Dan heb je mooi een heel kostbaar gat in de grond geboord datje niet meer kunt gebruiken. Aan de andere kant kan het gesteente ook deels

>kwestie I Het nut van de vleeswijzer

I

deskundige MaxMerbis, adjunctdirecteur van de Stichting Onderzoek Wereldvoedselvoorziening

oplossen, zodat er een bodemdaling ontstaat." Dat gaan de bewoners die boven zo'n CO^veld uronen, leuk vinden. "Shell is van plan om onder Barendrecht een opslag te maken. De bewoners vreesden dat er toch CO^ door aardscheuren naar boven zou komen, waarna de hele bevolking van die plaats zou stikken. Dat is extreem onwaarschijnlijk, maar mensen zijn daar bang voor. De veiligheid moet gegarandeerd worden, dus moetje ook zo'n optie onderzoeken. Door tegenstand van de bevolking gaat die opslag mogelijk niet door. Nu gaan ze het waarschijnlijk op de Noordzee in de buurt van Rotterdam doen." Die hele opslag klinkt helemaal niet zo milieuvriendelijk. "Als je tegen zo'n ondergronds veld bent, wat vind je dan van alle olie- en gasvelden die van nature al onder de grond zitten? Ook slecht? In Nederland zit bij Werkendam een natuurlijk CO^-veld. De uitstoot is vooral in de atmosfeer erg vervuilend. Als alle plannen doorgaan, kan op den duur een derde van de Nederlandse uitstoot op deze manier opgeslagen worden. Dat is een flinke milieuwinst." Is dit eigenlijk een nieuw plan? "Het gebeurt al eenjaar of vijftien op verschillende plekken in de wereld. Op de Noordzee zit een bedrijf dat aardgas uit de grond haalt. De CO^ wordt meteen daarvan gescheiden en weer in een andere aardlaag geïnjecteerd. Het kan ook worden gebruikt om de druk op het gasveld weer te verhogen. Op die manier krijgen ze het gas makkelijker naar boven. Dat heeft zo nog een gunstige bijwerking ook." Wie gaat dit allemaal betalen? "In het totale CATO-2-programma gaan miljoenen euro's om. De Nederlandse overheid betaalt het samen met bedrijven uit de energiesector en de olie-industrie. Die staan onder druk door wereldwijde afspraken zoals die in Kyoto. Zij hebben toegezegd om klimaatveranderingen tegen te gaan door de uitstoot in de atmosfeer te verminderen." Reageren' Mail naar redactie@advalvas vu.nl.

'Op den duur kan een derde van de Nederlandse CO uitstoot onder de grond opgeslagen worden'

Wat vindt u van de vleeswijzer? "Op zich vind ik de vleeswijzer een goed initiatief, want het informeert de consument over de productiewijze van vlees, maar ik betwijfel of je veranderingen in het milieu of dierenleed kunt bereiken met deze wijzer."

voer... Als ik minder vlees ga eten, waardoor er minder veevoer nodig is, dan kunnen dezelfde sojabonen ook voor biodiesel worden gebruikt."

Kan de consument überhaupt iets bereiken? "Het is moeUijk om specifieke milieudoelstellingen te bereiken door consumenten aan te sporen hun gedrag te veranderen, maar voor de bewustwording en het draagvlak is het wel van belang. Door te stoppen met het eten van kalfsvlees zouden de kistkalveren uit Nederland kunnen verdwijnen, maar meestal is de voedselketen niet zo simpel en rechtlijnig georganiseerd. Binnen- en buitenlandse markten en allerlei substitutieprocessen spelen een rol, en handelsstromen verplaatsen zich. Stel, het Amazonegebied wordt bedreigd door ontbossing ten gevolge van sojabonenteelt voor vee-

Dus wat zouden ^ve dan vtrél moeten doen? "Op individueel niveau kun je minder vlees eten. Maar milieubeleid voer je op (inter)nationaal niveau. Over producten die CO^ uitstoten, kun je een carbon tax heffen; steenkool en alle andere fossiele brandstoffen kun je naar rato van hun CO^-uitstoot per eenheid product gaan beiasten. Rundvlees krijgt dan ook belasting, en wel vanwege de uitstoot van methaan, dat ook een sterk broeikasgas is. Dit valt allemaal goed te berekenen, en zou het klimaatbeleid verder brengen dan het nalopen van slogans. Als je iets aan biodiversiteit wilt doen, dan moetje ter plekke gaan kijken wat, in plaats van afgeleide maatregelen nemen aan het eind van de voedselketen. Biodiversiteit moetje ook internationaal aanpakken, sommige plek-

ken moeten afgeschermd worden en met andere plekken kun je bio-uitwisseling hebben." Zijn varkens slecht voor het milieu? "Varkens eten ook restproducten uit de voedselverwerkende industrie die wij niet willen of mogen eten. Als je dus minder varkens gaat eten, creëer je linksom weer een afvalprobleem. Het zijn allemaal aspecten van een discussie die veel ingevidkkelder is dan een vleeswijzer met gekleurde blokjes, twee criteria en vier soorten vlees." (PH) Priscilla Haring is student-reporter Wil je ook meewerken"? Ga naar advalvas.vu.nl en klik op 'meeschrijven'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen