Ad Valvas 2009-2010 - pagina 412

6 wetenschap Kennisvouchers: wetenschap voor ondernemers

Handel in kennis Door bezuinigingen krijgen onderzoekers te maken met een steeds krapper budget. Beseffen zij wel dat hun kennis ook geld waard is?

samenwerkingsproject, dat ik in Tanzania aan het opzetten ben, kunnen financieren", aldus Guldemond. Hij wil daar VU-studenten én Tanzaniaanse studenten op onderzoeksprojecten zetten om het lokale ondernemersklimaat te verbeteren. Guldemond is een van de weinigen aan de VU die dergelijke onderzoeken via Syntens doen. "Ik weet van één andere VU-onderzoeker." Syntens kent Guldemond omdat hij zijn studenten altijd al onderzoeken liet doen in het kader van studieprojecten. "Maar daar heb ik nooit geld voor gevraagd - wat ze op het hbo overigens wel doen - omdat ik vond dat het een leerervaring moest zijn, en dan moet het ook mis kunnen gaan. Met de kennisvouchers verbind ik mijn eigen positionele verantwoordelijkheid aan die onderzoeken, dus dat is anders." "Had ik maar eerder geweten dat dit kon", zegt England. "De Nederlandse overheid heeft zoveel goede voorzieningen voor ondernemers, maar je moet maar net weten dat ze bestaan." Guldemond "Er wordt vaak gezegd dat de universiteit ver van de samenleving afstaat, maar op deze manier kunnen mensen direct gebruikmaken van de praktische toepasbaarheid van wetenschappelijk onderzoek. Het is een sociaal verantwoorde manier om onze kennis en kunde in te zetten."

TEKST: PETER BREEDVELD FOTO: MC-VU/YVONNE COMPIER

Ondernemers kunnen wetenschappelijke kennis kopen met zogeheten kennis vouchers, uitgegeven door een agentschap van het ministerie van Economische Zaken. Het probeert zo een brug te slaan tussen universiteiten en het maatschappelijke middenveld. Anthony England, eigenaar van het bedrijf Bookshell, heeft een plastic map ontworpen om allerlei soorten papieren documenten in te bewaren. Met een verstelbare rug, zodat je er een dunne map van kunt maken als je weinig papier hebt mee te slepen, en een dikke map voor lijvige dossiers. Ook kunnen de papieren op verschillende manieren in de map worden bewaard met een ringband, of in insteekvakken, enzovoort. "Niet erg opwindend, een heel simpel idee, maar volgens mij zou het een perfect hulpmiddel voor bijvoorbeeld studenten zijn", zegt England.

Beginnersfouten

Mappen kopen Maar slaat het aan? Willen mensen zon map kopen? Dat moest worden onderzocht. Een kostbare zaak, maar England stuitte tijdens het googelen op Senter Novem, nu opgegaan in Agentschap NL, een onderdeel van het ministerie van Economische Zaken. Senter Novem geeft kennisvouchers uit, een stuk papier dat een bepaalde financiële waarde vertegenwoordigt, waarmee ondernemers kennis kunnen 'kopen' bij publieke kennisinstellingen, zoals universiteiten. Als een ondernemer zoekt naar een manier om zijn product, productieproces of dienst te verbeteren, kan hij bij Agentschap NL een voucher aanvragen. Daarmee kan hij onderzoekers vragen zijn product te testen, een haalbaarheidstudie of marktonderzoeken te doen of bijvoorbeeld zijn organisatie te helpen verbeteren. Via het innovatienetwerk Syntens - eveneens een initiatief van Economische Zaken - kwam England terecht bij de economische faculteit van de VU, bij Christer Guidemond, docent management en organisatiekunde. Die gaf prototypen van Englands map aan proefpersonen, liet ze die vier dagen lang gebruiken en schreef ten slotte een onderzoeksrapport waarmee England hoopt de benodigde financiering binnen te halen om de map op de markt te kunnen brengen. Onderzoekers hebben antwoorden op veel vragen van ondernemers. Kennisvouchers

Docent management en organisatiekunde Christer Guidemond: 'Kennisvouchers slaan een brug tussen ondernemers en kennisinstellingen'

slaan een brug tussen die ondernemers en kennisinstellingen als de VU. Ondernemers profiteren zo van het uit publieke middelen betaalde onderzoek, de faculteit dekt kosten en het ministerie betaalt. "Of het een adequaat

tegenwicht is voor de bezuinigingen waarmee faculteiten worden geconfronteerd, zou ik niet durven zeggen. Want de bedragen zijn laag, maar als ik per jaar vijf of zes van dergelijke opdrachten zou krijgen, zou ik daarmee een

Inmiddels heeft Guldemond zijn derde opdracht binnengehaald, die over de inzet van gepensioneerde medisch specialisten in de zorg gaat. Zijn tweede onderzoek was voor een 'arbeidsmobUiteitbureau' Enter@work dat werknemers begeleidt bij hun reïntegratie in een bedrijf, bij outplacement en hun loopbaan. Enter(5)work ontwikkelt een programma om het welzijn van werknemers op peil te houden. Het bedrijf wil organisaties een integrale aanpak aanbieden om werknemers gezond, tevreden en gemotiveerd te houden. Een van Guldemonds adviezen luidde dat Enter(S)work meer specialistische kennis op moet doen om daarna gefaseerd de klanten te benaderen. Eerst adviseren en daarna diensten aanbieden is de geadviseerde klantbenadering. "Veel onderzoek doe ik vanachter mijn bureau, met behulp van internet", vertelt Guldemond. Hij zet studenten in voor veldwerk, maar die moeten daarvoor worden betaald, en niet met studiepunten, want dat zou concurrentievervalsing zijn. Ook heeft hij voor de opdracht voor Enter@work gebruikgemaakt van een onderzoeker van het extern onderzoeksbureau +3 Marktonderzoek. "We hebben veel uren gemaakt om goede adviezen te geven, waardoor het net kostendekkend was", aldus Guldemond. "De volgende keer pakken we de zaken efficiënter aan en zullen de kosten lager zijn." Reageren"? Mail naar redactie@advalvas vu.nl

Debat Open Access

'VU-publicaties nog lang niet openbaar toegankelijk' Is over tien jaar negentig procent van de VU-publicaties openbaar toegankelijk? Dat was de centrale vraag tijdens het onlangs gehouden Open Access (OA)-debat. FLOOR BAL

Over één ding zijn alle deelnemers het eens. commerciële uitgeverijen zijn kwaadaardig. Vijfhonderd euro. Dat bedrag zet hoogleraar voedingsleer Martijn Katan in op zijn stelling dat over tien jaar nog lang géén negentig procent van de VU-publicaties openbaar toegankelijk is via Open Access (OA)-tijdschriften

of via een database van de universiteit. Er zijn volgens hem nog te veel problemen die eerst overwonnen moeten worden. Katan is een van de zes sprekers tijdens het debat dat de Universiteitsbibliotheek VU over Open Access organiseerde. Commercie Begrijp hem niet verkeerd, Katan is helemaal niet tegen Open Access. Maar hij vreest de invloed van de commercie. Nu nog betaalt de lezer, via een abonnement, voor informatie in wetenschappelijke tijdschriften. Bij OA zijn de rollen omgedraaid de wetenschapper betaalt voor publicatie. En dat kan kwalijke gevolgen hebben, meent hij. "Het lijkt wel of iedere inwoner van Bangalore een eigen OA-tijdschrift

heeft. Ik krijg elke week wel een uitnodiging om bij te dragen. Dat draait allemaal om het geld." Ideële uitgevers weten de invloed van de medische industrie via peer-reviews en ethische commissies nog buiten de deur te houden. Maar de wetenschapper vreest dat juist deze uitgevers kopje onder zullen gaan. "Het geld om te publiceren moet ergens vandaan komen. En wie betaalt, bepaalt."

Overgangsperikelen Bauke Oudega, decaan van Aard- en Levenswetenschappen, denkt dat het mee zal vallen. Uiteindelijk zal de universiteit een deel van de rekening voor publicaties oppakken, vermoedt hij. "De universiteit betaalt nu al tien miljoen euro aan de abonnementskosten van de biblio-

theek. De commerciële uitgeverijen hebben ons in de tang. Dit huidige systeem is immoreel. Daarom is de OA-beweging niet te stuiten." Veni-onderzoeker Marije Martijn heeft andere problemen. "Ik ben geesteswetenschapper en gespecialiseerd in de antieke wereld. Als ik in Open Access wil publiceren, dan kan dat niet. Er bestaan nog helemaal geen publicaties op dat gebied." Zelfs al zouden die er zijn, dan is het nog de vraag of die gerenommeerd genoeg zijn om bij te dragen aan haar carrière. "Allemaal overgangsperikelen", meent hoogleraar kennisrepresentatie en redeneren Frank van Harmeien. "Zodra OA het eindstation is, zijn deze problemen opgelost." Reageren? Mail naar redactie@advalvas.vu nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen