Ad Valvas 2009-2010 - pagina 259

wetenschap 9

ad valvas 4 februari 2010

De Magische Momenten van de wiskunde Het Griekse stripboek Logicomix is een internationale bestseller. Schrijver Apostolos Doxiadis was kort in Nederland om erover te praten. PETER BREEDVELD "Weetje wat het is?" vraagt de Griekse schrijver Apostolos Doxiadis retorisch. "Overal ter wereld is wiskunde een ondergeschoven kindje in de opvoeding." Jonge mensen die hun schooldiploma krijgen uitgereikt, hebben op dat moment kennisgenomen van de grote werken uit de literatuur, de muziek en de cinema. Ze hebben een aantal goed toneelstukken gezien. In het Van Gogh-museum, waar ik vanmiddag was, werd een schoolklas van tienjarigen rondgeleid - wat me deed denken aan de eerste keer dat ik De Aardappeleters in 't echt zag, man wat was ik ontroerd! - Maar goed, ze kennen dus Shakespeare, Oscar WUde, de Griekse tragedies, ze begrijpen waar Macbeth over gaat, maar wat de wiskunde betreft, zitten ze nog op het niveau van kinderrijmpjes. Van de grote prestaties van wiskundigen hebben ze nauwelijks énig benul."

Kennis van de donkere aspecten van de menselijke natuur, van de 'onderbuik' is noodzakelijk om het leven te kunnen doorgronden. Een hagiografie van de logica is Logicomix zeker niet. Integendeel, Doxiadis wijst op het grote aantal briljante logici dat gek is geworden en RusseU zelf leert via harde lessen (onder andere twee mislukte huwelijken) dat er andere belangrijke zaken in het leven zijn dan logica. Maar dat wiskunde en logica het leven zoveel onderhoudender maken, wordt de lezer van Logicomix óók goed ingepeperd. De passie van Doxiadis en zijn coauteurs spat ervan af

De Waarheid

In de wiskunde draait het om de momenten van De Waarheid (je kunt Doxiadis die twee woorden met hoofdletters horen uitspreken), de magische momenten!" Hij begint driftig te bladeren in zijn boek Logicomix. Op pagina 56 vindt hij wat hij zoekt, een scène waarin Bertrand RusseU, een kind nog, na lang zwoegen en veel frustratie de Stelling van EucUdes doorgrondt. Het is niet eens zo'n opvallende scène in het boek, en Russells epifanische moment is vrij conventieel weergegeven in overdreven perspectief, het hoofd van de jongen gevangen in een ster, ogen zonder pupillen. Maar Doxiadis vindt het een cruciale scène. Dit zijn de momenten waar hij het voor doet, waardoor hij op veertienjarige leeftijd zelfs verslaafd raakte aan de wiskunde, aan de "schoonheid van het Romantische helden wiskundige bewijs". Doxiadis is bij een cultpubliek redelijk bekend En dat, terwijl hij daarvóór ontzettend slecht als filmregisseur en als schrijver. Zijn tweede was in wiskunde. "Ik haatte het vak! Ik wilde film, Tenrem, werd in 1988 bekroond op het het laten vallen op school, maar toen kreeg ik filmfestival in Berlijn. Zijn roman Oom Petros goede begeleiding van een natuurkundige en na en het vermoeden van Goldhach werd een interna- vijf lessen was ik er een kei in. Mijn begeleider introduceerde me bovendien tot de relativiteitstheorie en de kwantummechanica en dat fascineerde me enorm, als verhalen ook vooral." "Er heerst een soort taboe rond wiskunde", zegt Doxiadis. "Een vooroordeel dat luidt dat wiskunde alleen toegankelijk is voor mensen die alles helemaal begrijpen. Maar dat lukt alleen door veel te oefenen. Watje nodig hebt, is datje de smaak te pakken krijgt, en dat gebeurt na je eerste magische moment." Op vijftienjarige leeftijd won Doxiadis een prijs met een monografie over wiskunde. Daarop werd hij uitgenodigd door een hoogleraar aan de Columbia University in New York, die hem onder zijn hoede nam. Dat was middenin de tionale bestseller. Maar Doxiadis is opgeleid als vriskundige en zet zich in voor een beter begrip jaren zestig, toen Griekenland nog zuchtte onder een militaire junta en New York een anarvan wiskunde. Hij is actief voor Thales and chistische chaos was. "Dat was een intense ervaFriends, een non-profitorganisatie die 'de kloof ring, en ik moet eerlijk zeggen dat de overgang tussen wiskunde en andere cultuurvormen van een samenleving waar niks mocht, naar een probeert te overbruggen'. stad waar geen enkel verbod leek te gelden, voor Zijn eerste stripboek Logicomix dat hij samen mij wat te veel was. Erg verwarrend, die totale met computerwetenschapper Christos Papavrijheid." Na New York ging Doxiadis naar dimitriou schreef en dat is getekend door Parijs, waar hij studeerde hij aan de École praAlecos Papadatos en Annie Di Donna, gaat tique des hautes études. Terug in Griekenland over wiskunde en logica. Het is maar liefst 350 legde hij zich toe op theater en film. pagina's dik. Maar het is niet in de eerste plaats bedoeld om mensen in het vak geïnteresseerd Arrogant doen te krijgen, zegt hij. "Ik wilde gewoon een mooi verhaal vertellen. Ik heb wiskunde, of eigenlijk Logicomix is een enorm succes. In Griekenland, de wetenschap in het algemeen, altijd als waar strips nauwelijks worden gelezen, zijn er verhaal gezien. Als kind las ik aUe klassiekers 35.000 exemplaren verkocht. De Engelse vertauit de wereldliteratuur- Camus, Elhot. Nadat ik ling staat op de eerste plaats van de bestseller op veertienjarige leeftijd een bijspijkercursus top tien van 'paperback graphic books' in The wiskunde had gehad, realiseerde ik me dat de New York Times. In Nederland is het boek, sinds Wetenschap eigenlijk gaat over de spirituele haar verschijning, afgelopen zomer, inmiddels queesten van romantische helden." vier keer herdrukt. Mensen die nog niet dood gevonden zouden willen worden met een stripPassie spat ervan af boek, geven Logicomix aan elkaar cadeau. Doxiadis weet dit enorme succes ook niet preZo moet Logicomix ook worden gelezen, vindt cies te verklaren. "Ik kan arrogant doen en zegDoxiadis. W^iskunde is in het boek een spangen dat het gewoon een goed boek is, maar veel nend avontuur met filosoof Bertrand Russell (1872 -1970) als tragische held. Het is een meer- slechte boeken hebben óók succes en talloze goede boeken doen helemaal niks. Toch is het lagig verhaal, waarin snel wordt gewisseld van niet helemaal onverwacht. Tijdens het maken tijd en plaats. Zo wordt het verhaal van Russell van het boek, wat ons vijfjaar heeft gekost, heb regelmatig onderbroken door de onderonsjes ik mijn momenten van twijfel gehad. Maar toen van Doxiadis en zijn coauteurs, die met elkaar ik de eerste platen van Alecos zag, wist ik dat filosoferen over wat logica nou precies is. De het zou aanslaan." vier vrienden wonen bovendien een opvoering bij van de Griekse tragedie Oresteia, om te benadrukken dat de rede alleen niet voldoende is. Reageren' Mail naar redactie@advalvas vu.nl

'Wetenschap gaat over de spirituele queesten van romantische helden'

Apostolos Doxiadis e a Logicomix, uitgeverij De Vliegende Hollander, 352 pagina's in kleur, 19,95 euro

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen