Ad Valvas 2009-2010 - pagina 289

wetenschap 7

ad valvas 18 februari 2010

Thuistest voor chlamydia

Nooit meer tussen de prostituees

Paracetamol bij lage rugpijn

Op een onchristelijk vroeg tijdstip in de wachtruimte van de GGD zitten, dat hoeft gelukkig niet meer dankzij de thuistest. Hoe werkt zo'n test?

Mensen met lage rugpijn kunnen beter paracetamol slikken dan ontstekingsremmers zoals Ibuprofen. Dat blijkt uit onderzoek waarop Pepijn Roelofs van VUmc op 17 februari promoveerde. De pijnstillers hebben een vergelijkbare werking, maar paracetamol geeft minder bijwerkingen. Toch gebruiken verreweg de meeste mensen met lage rugpijn ontstekingsremmers. Roelofs onderzocht een beroepsgroep die veel last van rugpijn heeft: thuiszorgmedewerkers. Jaarlijks heeft bijna tweederde van hen rugpijn. Roelofs bekeek ook de effectiviteit van ruggordels. Thuiszorgmedewerkers met lage-rugpijnklachten die een ruggordel dragen, hebben aanzienlijk minder pijn. Daardoor besparen zij gemiddeld 235 euro per jaar aan zorgkosten, zoals medicijnen en bezoeken aan een therapeut. De meeste thuiszorgmedewerkers hadden bij het uitvoeren van hun werkzaamheden geen last van de gordel. (FB)

LIVIA KALMA Een dikke plastic envelop ligt in mijn brievenbus. Van de GGD Amsterdam, wit en geadresseerd aan het Streeklaboratorium. 'Biologische stof, koel bewaren' staat erop. Het is het chlamydia-testpakket. Ik had een brief gekregen over een screening, waarmee ik met een persoonlijke inlogcode via de website een pakket kon aanvragen. Het leek me wel handig, zo'n doe-het-gewoon-lekker-thuistest. Alles beter dan op een onchristelijk vroeg tijdstip in de wachtruimte van de GGD plaats te nemen tussen andere studenten, drugsverslaafden en prostituees. Ik leg de inhoud van de envelop op mijn bureau. Er zit een wattenstaafje in. Op de verpakking zie ik in alarmerend oranje 'vaginal swab' staan. Zonder twijfel het stralende middelpunt van de thuistest' Verder vind ik een soort luierpapiertje, een plastic buisje met oranje sticker en streepjescode waar doorzichtige vloeistof in zit, een harde plastic beschermhoes voor het buisje en een 'safetybag'. Zo te zien heeft de plasticindustrie er een nieuwe afzetmarkt bij.

Arme vrouwen

Getsie ouwe Ik lees de uitleg een paar keer en krijg er vertrouwen in. Het wattenstaafje hanteer ik volgens instructies. Gewoon een kwestie van erin stoppen en twintig seconden ronddraaien. Daarna stop ik het in het buisje. Het bovenste deel van het staafje moet ik afbreken. De dop kan er nu op. Het buisje moet vervolgens opgerold worden in het luierpapiertje, en dat geheel gaat in de plastic beschermhoes. Een kind kan de was doen. Meestal zwerft post dagenlang in mijn tas rond voordat het daadwerkelijk op de bus gaat. Dat lijkt me geen goed vooruitzicht voor deze,

'Ik dacht: ik doe die test gewoon, altijd handig. Bleek dat ik het had! Heel irritant, heb net een nieuwe vriend. Die moest ik het dus vertellen. Maar ook aan mijn ex! Was niet het leukste telefoontje.' Studente pedagogische wetenshappen (20)

toch wat gênante, laboratoriumenvelop. Om het zekere voor het onzekere te nemen, leg ik hem tot die tijd in de koelkast. Er stond niet voor niets 'koel bewaren' op. Niet de slimste plek blijkt, want nadat de deur van de koelkast gesloten is, ben ik 'm alweer vergeten. Na twee dagen heeft mijn huisgenoot de envelop naast de koelkast gelegd met een veelzeggend briefje Getsie ouwe, ik hoefje chlamydia niet op m'n brood.' Binnen vijf minuten heb ik de envelop gepost.

Pilotstudie Wanneer je de test op de bus doet, gaat de envelop naar het streeklaboratorium van Amsterdam. Het laboratorium is onderdeel van de GGD Amsterdam, en staat aan de Nieuwe Achtergracht. Samen met de GGD RotterdamRijnmond en GGD Zuid-Limburg is deze nieuwe vorm van chlamydia-screening opgezet. Het is een pilotstudie. Als blijkt dat deze methode van thuistesten werkt, zal zij landelijk ingevoerd worden. Een medewerker van het laboratorium vertelt

>Kort

'Niet elke deelnemer heeft de test even vakkundig uitgevoerd. Bij sommige buisjes steken de wattenstaafjes door de dop, soms nog met verpakking en al'

me dat ze gemiddeld zo'n honderd thuistesten per dag ontvangen. Ik zie hoe een grote postzak met enveloppen wordt omgekeerd op een labtafel. Iemand van de administratie knipt vervolgens alle safetybags open. Naast oranje hebben de buisjes ook gele stickers. Dit blijken urinemonsters te zijn de testen van de mannen. Vrouwen krijgen in principe een vaginale swab, maar kunnen bij de aanvraag ook aangeven dat ze liever een urinetest doen. De buisjes worden in een rekje gezet. Ik zie dat niet elke deelnemer de test even vakkundig heeft uitgevoerd. Bij sommige buisjes steken de wattenstaafjes door de dop, soms nog met verpakking en al. Andere hebben geen vloeistof meer. Geslaagd of niet, iedere test wordt verwerkt. Met behulp van de streepjescode op het buisje worden alle testen ingescand. De streepjescode is gelinkt aan de gegevens die je op internet hebt ingevuld. De buisjes gaan daarna naar een laboratorium, een verdieping hoger.

Moeilijk te detecteren Eén apparaat voert het diagnostische werk uit. Dit zogeheten Tigris DTS-systeem is een

De meest voorkomende soa Chlamydia is de meest voorkomende soa in Nederland. Die kan alleen overgedragen worden via onveilige seks. Je krijgt het dus niet door te gaan zitten op een vieze wc-bril. De bacterie nestelt zich in de genitale slijmvliezen. Dit geeft ontstekingen aan de urinebuis, baarmoedermond of anus. Een infectie hoeft niet altijd klachten te geven. Als je je niet laat behandelen, kan de ontsteking opklimmen. Mannen kunnen hierdoor een bijbalontsteking krijgen. Bij vrouwen kunnen de eileiders beschadigd raken, wat kan leiden tot onvruchtbaarheid. Een infectie is simpel te genezen met een antibioticakuur.

gigantisch wit gevaarte van twee bij twee, aan de rechterkant geflankeerd door een computer. De buisjes worden erin gestopt, en binnen twee uur wordt duidelijk in welke buizen genetisch materiaal van de Chlamydia trachomatis-bacterie zit. Eerst wordt het genetisch materiaal vrijge-

'Hij ligt nog op m'n bureau! Heel lui, maar het heeft eigenlijk niet zo'n haast. Ik heb al zeven jaar een vriendin. IVIaar goed, je weet nooit wat voor dubbelleven ze leidt...' Student bedrijfskunde (24)

maakt uit de bacteriele cellen. Met behulp van magnetische kralen wordt het gescheiden van alle andere stoffen die in de buis zitten het genetisch materiaal blijft aan de kralen kleven. Hierna wordt het vermenigvuldigd. Het gaat namelijk om heel kleine, moeilijk te detecteren hoeveelheden. Met behulp van fluorescentie wordt aangetoond of er genetisch materiaal van de chlamydiabacterie in de buis zat. Geeft het licht, dan is er sprake van een infectie. Deze informatie wordt naar de computer gestuurd. De verwerkte resultaten komen op internet en de deelnemers krijgen daar per e-maU bericht van. Terwijl ik mijn afstudeerscriptie voor de laatste keer aan het doorlezen ben, krijg ik een e-mail van de GGD. De uitslag is bekend. Snel log ik in op de website. Opgelucht lees ik dat er geen chlamydia bij me geconstateerd is. Reageren' Mail naar redactie@advalvas.vu.nl Livia Kalma is student reporter, tweedejaars master Drug Discovery Drug Safety

De opkomende individualisering tussen 1950 en 1990 heeft een deel van de vrouwen financieel geen goed gedaan, concludeert Myrtille HeUendoorn in haar dissertatie Kostwinners en verliezers waarop zij 18 februari promoveert. Getrouwde vrouwen hadden voorheen een redelijk inkomen dankzij het kostwinnerschap van de man. Door de snel toenemende verzelfstandiging van de positie van vrouwen is een deel van hen er economisch niet beter van geworden omdat zelf geld verdienen minder opleverde dan wat de man in het laatje bracht. Bovendien zijn sociale voorzieningen voor alleenstaande vrouwen met kinderen verslechterd. De inkomensverschillen tussen vrouwen onderling zijn toegenomen. Een ander deel van de vrouwen wist namelijk vaak via werk wel een goed inkomen te verwerven. (DdH)

Net zo vrijgevig als de buren wie verwacht dat anderen vrijgevig zullen zijn, zal zelf ook meer geven. Dat blijkt uit het artikel dat evolutionair biologen Jacintha Ellers en Nadia van der Pool in Evolutionarij Psycholoßy publiceerden. Om te onderzoeken hoe vrijgevig mensen bij een gemeenschappelijk goed doel zijn, deden zij enkele experimenten. Daarbij kregen de proefpersonen een som geld die ze zelf mochten houden, of eerlijk mochten verdelen onder zichzelf en een onbekende ander. Juist die proefpersonen die verwachtten dat anderen hun geld zouden delen met anderen, doneerden ook zelf Degenen die het geld zelf behielden, verwachtten dit gedrag ook van de anderen. Het lijkt erop dat we ons graag als anderen gedragen, zelfs als dat op korte termijn ons financiële gewin beperkt. (FB)

Huwelijksmarkt De stad fungeert beter als huwelijksmarkt dan het platteland. Vrijgezellen verhuizen eerder naar de stad en voor aantrekkelijke vrijgezellen geldt dit nog sterker. Getrouwde stellen trekken, ook zonder kinderen, juist sneller naar het platteland. Dat is de belangrijkste conclusie van een onderzoek van onder anderen VU-econoom Pieter Gautier, dat deze maand in de Journal of Urban Economics verschijnt. Het onderzoek volgde de levensloop van 23.000 Denen tussen 1980 en 1995. De conclusies zijn het meest van toepassing op vrouwen. Na hun scheiding verhuizen mensen ook vaak weer terug naar de stad. (WV)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen