Ad Valvas 2009-2010 - pagina 240

verhalen voor 5 euro

De daklozen van schrijfgroep Kantlijn komen elke maandagmiddag in Westerpark bijeen om te schrijven en te dichten. Een reportage. TEKST: WELMOED VISSER FOTO'S: PETER VALCKX

Schrijvers van H

et is een vrieskoude middag waarop de verwarming niet werkt in het zaaltje bij de Nassaukerk in Westerpark. Vrijwilliger Janna, dikke trui en sjaal, zet thee en koffie voor de daklozen. De van oorsprong Poolse Asha is met handschoenen aan achter de piano gekropen. Ze speelt iets dat een mazurka zou kunnen zijn. Peter zoekt ondertussen een stopcontact voor zijn mobiel. Dat zullen gedurende de middag nog meer mensen doen. Het is een verbluffend voor de hand hggend probleem waar je als huisbewoner nooit bij stUstaatwaar laad je je telefoon op als je geen huis hebt? Daarna legt Peter op elke tafel een schrijfblok en een pen. Voor de deelnemers aan daklozenschrijfgroep Kantlijn die langzaam binnendruppelen. Het zaaltje vult zich van achteren op. Alleen de Engelsman Alan, in paars-groene regenjas, en Peter komen een beetje vooraan zitten. Schrijfster Christine Otten maakt zich zorgen of er wel mensen zullen komen. "Het is zo koud. Ik kan me voorstellen dat het voor sommige mensen te ver is om hiernaartoe te komen door de kou." Maar om kwart over twee is er toch een groep van twaalf mensen. Sprookje Dan begint de training. De deelnemers krijgen elke keer een opdracht, waarover ze in anderhalfuur een verhaal of gedicht maken. De vorige keer was de bundel Koenkoeloem van dichteres Tjitske Jansen het vertrekpunt. In die dichtbundel beginnen alle fragmenten met 'Er was/waren'. De dichter vertelt over haar niet bepaald rooskleurige jeugd alsof het een sprookje was. De opdracht voor de dakloze schrijvers was om zelf een verhaal te maken met 'Er was/waren' als begin.

'Asha is met handschoenen aan achter de piano gei^ropen' De opdracht van vandaag is daar een vervolg op. "Vorige keer vond Alan de gedichten van Jansen lijken op die van Sylvia Plath. Ik heb Plaths roman The Bell Jar er nog eens bij gepakt. En laat die nu beginnen met Het was", vertelt Otten. Ze leest de eerste pagina's voor, een sfeerbeschrijving van de zomer waarin alles misging. De opdracht is dat de deelnemers zelf een gedicht of verhaal schrijven dat begint met Het was. Ter inspiratie laat Christine ook nog The River van Bruce Springsteen horen. Ze vraagt iedereen om nu eens echt naar de tekst te luisteren. Het gaat over hoe je vast kunt komen te zitten in het leven datje wilde ontvluchten. Dan gaan de schrijvers aan het werk. Sommige mensen beginnen meteen met schrijven, anderen gaan met elkaar kletsen of voor het raam staan. Peter en Alan krijgen een hoog oplopende discussie, het is onduidelijk waarover. Harm, die opvalt door zijn dreadlocks, begint Jackie, een stoere vrouw met heldere ogen, te masseren. "Ik ben helemaal niet gespannen", roept ze, hem afwerend. Christine gaat tegen de kachel staan. Die doet het inmiddels. Langzamerhand wordt het wat warmer.

van Jacqueline. Er druppelen nog meer mensen binnen: Marcel met een rugzak en een boodschappentas vol spullen. Jan, die er met zijn geschminkte gezicht uitziet als een Maori-strijder. De bruin-witte hond gaat middenin de ruimte liggen slapen. Christine laat ondertussen een kaart rondgaan waar iedereen iets op kan schrijven, voor Gijs die ziek is. Af en toe loopt iemand naar de Van Dale naast de thermoskannen met koffie. Vrijwilligster Riet komt langs met boterhammen met kaas. En met melk. En daarna met fruit. De schrijvers worden goed verzorgd. De Duitse stagiaire Therese is in de weer met een lijst waarop de namen van de deelnemers staan. Iedereen die de schrijftraining volgt, krijgt vijf euro. Dat moet worden afgevinkt. "De sfeer is gelukkig weer wat rustiger", vertelt Christine. "Een paar maanden geleden hadden we mensen in de groep die zo in

'Het gaat over hoe je vast kunt komen te zitten in het leven dat je wilde ontvluchten' de war waren dat het gevaarlijk werd. We hebben een paar keer iemand moeten wegsturen. Dat was echt niet leuk."

Weer de kou in Dan is het tijd om te lezen. Jackie begint. Ze heeft een verhaal over een begrafenis die uitloopt op een coming-out van de homoseksuele zoon. Het verhaal is nog niet af "Ga je het wel afmaken?" dringt Christine aan. Alan heeft een gedicht geschreven over zijn kindertijd, toen hij zich nog veilig voelde. "Prachtig", zegt Christine. "Je moet echt vaker dichten, Alan." Een klein uur zijn ze aan het lezen. Daarna leveren ze hun teksten in bij Wendy die ze gaat uittikken en halen de deelnemers bij Therese hun vijf euro op., "Publicatie in de Z levert nog eens vijf euro op", legt Christine uit. Het is het moment dat de mobiele telefoons uit de stopcontacten worden gehaald, de vele lagen kleren weer over elkaar gaan en iedereen weer de kou in vertrekt.

Hond Jean-Paul Sartre Ze begeleidt deze schrijfgroep nu twee jaar, vertelt Christine. Bijzondere verhalen heeft ze in die tijd al gehoord, heftige verhalen ook, zo van de straat. "Vaak letterlijk over leven of dood", vertelt ze. Zoals het verhaal van Jacqueline, die ook deelnam aan de schrijfgroep. Een paar maanden geleden is ze op straat is gestorven. Ze was ziek en moest worden opgenomen, maar omdat haar hond Jean-Paul Sartre niet mee mocht het ziekenhuis in, ging ze maar weer de straat op. Halverwege de middag komt de hond Sartre binnen. Met zijn nieuwe baasje Roel, die het beest heeft opgevangen na de dood

Vijftien jaar Kantlijn > DAKLOZENSCHRIJFGROEP Kantlijn bestaat vijftien jaar. > ledere MAANDAGMIDDAG komen ze bij elkaar in de zaal bij de NASSAUKERK om te schrijven. > CHRISTINE OTTEN leidt de SCHRIJFGROEP tweewekelijks. De andere weken wordt de groep geleid door Ad Bakker. > De groep leest vaak voor uit EIGEN WERK op FESTIVALS en MANIFESTATIES. > Ter gelegenheid van het VIJFTIENJARIG bestaan wil Christine een BOEK met recente verhalen en gedichten van de dakloze schrijvers uitbrengen.

Prachtige leugen Het was een prachtige leugen, en ik'? Ik geloofde erin. Haar mooie zwarte lange haar deed me de reden van mijn bezoek vergeten en haar glimlach verborg een met nader te verklaren zachtmoedigheid en interesse m mij zodat ik alle voorzichtigheid met in acht nam. Diplomatie IS een noodzaak tussen psycholoog en dient' Afstand ook, anders gaat verloren wat juist de essentie van deze gesprekken is. Op een afstandje zaten een vrouw en een fotograaf. Ze waren er om mij in mijn essentie te vangen, te vangen, raar. Ik ben gevangen in mijn eigen leugens, gevangen in mijn eigen lichaam en toch schijn ik een vreemde aura om mijn heen te hebben. Mijn zusje, je voelt, ziet en neemt dat rood en lichtpaars waar, maar de kleuren zijn een combi. Het was een prachtige leugen; geloof, hoop en liefde. Ik hoef maar een minuut aandacht te krijgen en ik zweef. Mijn zintuigen werken in achterlijke snelheden, gevoeligheid is geboden, maar de prachtige leugen IS belangrijker dan de werkelijkheid. Zelfkennis is het moeilijkste dat er is. Ik kijk naar de scherpheid van het schilderij van Frans Hals op tv. Ik denk tegelijk aan mijn oma en mijn moeder. "Vertel verder." Ze kijkt me weer zo verleidelijk aan. Ik bloos, hakkel met mijn woorden en als ze haar benen anders positioneert, houd ik het met meer. Ze voelt nattigheid, figuurlijk dan, of..."Wat is je ergste emotie of de mooiste emotie die je ervaren hebt?" vraagt ze. "Het ergste is huilen. Het mooiste: huilen." Ze zwijgt. Tegenstrijdig. Harm Zwier (fragment)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen