Ad Valvas 2009-2010 - pagina 333

wetenschap 7

ad valvas 18 maart 2010 Theoloog René Süss over zijn nieuwe boek

De liefde voor God gaat door het lichaam Het lichaam staat centraal in het Jodendom. Dat blijkt uit het nieuwe boek van theoloog René Süss: De Geest bemint de buitenkant.

Ht

TEKST: PETER BREEDVELD FOTO: JORDl HUISMAN

"Gesublimeerde erotiek" noemt theoloog René Süss, verbonden aan Sjoel West, de dienst in een synagoge. "De Tora is de bruid die vanachter een gordijn uit een kast wordt gehaald. Dan wordt ze rondgedragen en gekust als onze geliefde en op de verhoogde voorleesplek {hima) gelegd. Vervolgens worden er zeven mannen opgeroepen die om beurten een heracha zeggen, een zegebede voordat hun stuk gelezen wordt door de haal koré, de voorlezer. Na iedere voorleessessie wordt de Tora dichtgerold en bedekt met een kleed, en speciaal voor de voorlezer wordt ze opnieuw ontkleed. Want dat is het eigenlijk als je een passage uit de Tora voorleest, dan mag je met haar cohabiteren." En hierbij staat Süss' blik even op oneindig, alsof hij het hele rituele liefdesspel voor zich ziet.

Joods-christelijke dialoog Maar wacht even. Joden geloven toch ook in een hiernamaals, en in een paradijs, waar je naartoe gaat als je netjes hebt geleefd? "Hoe kom je daarbij?" vraagt Süss. "Daar gaat het in het Jodendom helemaal niet om. Voor Joden is virtue It's own reward. Goede dingen doe je om niet. Als er een hiernamaals is, dan weten we niet wat dat is. Het is zoals Oscar WUde schreef, dat het geheim van de wereld het zichtbare is, niet het onzichtbare." Dit lichaam dus, daar doen de Joden het mee. En met de besnijdenis wordt de relatie tussen de Joodse leer en het lichaam al vroeg zichtbaar. Het is het merkteken van Gods woord in het hchaam. "Het herinnert ons eraan wat God van ons wil", zegt Süss. Wat wil God dan? Dat We ons aan de 613 ge- en verboden in de Tora houden. Het begint steeds onduidelijker te worden waarom mensen zich iets van God zouden aantrekken als dit aardse bestaan alles is wat ze hebben, maar voor Süss is het helder: "Die 613 Voorschriften brengen structuur in een mensenleven, en ze scherpen ons morele inzicht." "ÊK genoeg begint Süss zijn boek over Joden niet een hoofdstuk over een christelijke theoloog, Arnold van Ruler (1908-1970). "Omdat Van Ruler in zijn waardering van het aardse en zijn relativering van zaken als de verzoeningsleer Kan inspireren tot een joods-christehjke dia-

;

Voetballers Naarmate het verloop van de spelers in een voetbalteam minder is, is de kans groter dat het team wedstrijden wint. Dat blijkt uit onderzoek van VU-psychologen onder aanvoering van Mark van Vugt, hoogleraar sociale en organisatiepsychologie. De psychologen analyseerden wedstrijden van onder meer negen seizoenen Premier League-voetbal in Engeland. Teams met een groot spelersverloop eindigden betrekkelijk laag in de competitie. Hoeveel geld een club heeft, maakt niks uit. Rijke clubs die veel nieuwe, getalenteerde spelers hadden gekocht, profiteerden daar nauwelijks van, zo blijkt. Van Vugt "Een club haalt meer winst uit investering van energie in het smeden van een hechte spelersgroep dan investering van geld in telkens nieuwe spelers." (PB)

Krijgers Griekse krijgers tussen ongeveer 1200 en 500 voor Christus beheersten meer verschillende technieken dan doorgaans verondersteld wordt. Dat concludeert Josho Brouwers in zijn dissertatie waarop hij 16 maart promoveerde. De soldaten waren georganiseerd in kleine, mobiele groepjes. Zij vochten te land en ter zee, streden in open veld, opereerden vanuit hinderlagen, konden paardrijden en ommuurde nederzettingen bestormen. In zijn proefschrift hanteert archeoloog Brouwers een nieuwe methodiek waarbij de verschillende soorten bewijsmateriaal apart van elkaar worden behandeld. Eerst komen de archeologische bronnen aan de orde, zoals krijgersgraven, vondsten van wapentuig bij heiligdommen en fortificaties. Dan het iconografische materiaal, vooral vaasschilderingen, en ten slotte tekstuele bronnen zoals de homerische epen en de geschiedschrijver Herodotus. Door die bronnen met elkaar te verbinden kon hij nieuwe conclusies trekken. (DdH)

Unieke godsdienst Het hchaam staat centraal in het Jodendom, met vele rituelen van de besnijdenis van jongetjes tot de rituele wassing van een overledene. Volgens Süss maakt die lichamelijkheid het judaïsme tot een unieke godsdienst. Hij schreef er een boek over De Geest hemmt de huitenkant. "Het idee voor mijn boek kreeg ik twee jaar geleden", vertelt Süss, "toen ik een gecombineerde prostaat-niersteenoperatie moest ondergaan." Dat ging hem niet in de koude kleren zitten. "Een directe inbreuk op mijn intimiteit", noemt hij het. "De idee dat een chirurg niet alleen mijn naaktheid zag, maar zelfs wat daaronder zit, dat een chirurg dingen in mijn hchaam ziet die ik zelf nooit zal zien, zette me aan het denken over mijn lichamelijkheid, en over de Joodse lichamelijkheid." "Voor veel mensen die ik ken, is zo'n operatie een soort reparatie en dan ga je weer naar huis, maar bij mij werkte het niet zo. Ik bén dit lichaam, zonder dit lichaam besta ik niet", aldus Süss. Volgens hem is dat essentieel in het Jodendom- Joden zien het lichaam niet als een omhulsel van de ziel. Er is niks anders dan het lichaam. Er is niets tussen hemel en aarde. Zehs geen iets, laat staan meer. Daarom is het lichaam zo belangrijk in het Jodendom."

>Kort

Wethouders

Theoloog René Süss: 'Zonder dit lichaam besta ik niet'

loog", zegt Süss. De verzoeningsleer gaat over de verzoening van de mens met God. Daarvoor moest een mens worden geofferd. Volgens het evangelie waren Joden daarvoor verantwoordelijk. Daarom is er altijd animositeit tussen Joden en christenen. Dat met de kruisiging van Jezus Christus de zaak beslecht zou zijn, is volgens de Joden niet aanvaardbaar.

Gevangenis van de ziel Süss was ooit Nederlands Hervormde predikant, kind van een Joodse vader - vermoord door de nazi's - en een van oorsprong Lutherse moeder die zich tot het judaïsme had bekeerd. Op latere leeftijd is Süss weer teruggekeerd naar zijn Joodse wortels. Zijn leven staat in het teken van een soort kruistocht tegen het christelijke antisemitisme. Ruim driejaar geleden verscheen bij VU-uitgeverij zijn boek Luthers Theologisch Testament, op basis van zijn proefschrift, waarin hij betoogt dat de protestantse hervormer Maarten Luther zijn hele leven een virulent antisemiet is geweest.

De Geest bemint... > De presentatie van het boek DE GEEST BEMINT DE BUITENKANT van René Süss is op donderdag 18 maart om 17.30 uur In de VU-boekhandel.

"Joden zeggen altijd tegen mij: laat die christenen, daar doe je toch niks aan", zegt Süss. Maar ik wil dat christenen en Joden nader tot elkaar komen." Daarvoor moeten christenen wel het ingebakken antisemitisme in hun theologie onder ogen zien, en Süss gelooft ook in het benadrukken van verschUlen als je de dialoog serieus wilt aangaan. De houding ten aanzien van het lichaam is zo'n belangrijk verschil. De Joodse viering van de lichamelijkheid tegenover de gevangenis van de ziel die christenen in het lichaam zien. 'Wij geven er de voorkeur aan uit het lichaam te verhuizen en bij den Heer te gaan wonen' schrijft de apostel Paulus (2 Korintiers 5 8), en: 'Indien gij vleselijk leeft, zult gij sterven, indien gij door den geest de werken des lichaams doodt, zult gij leven' (Romeinen 8:13). Je kunt je afvragen of Süss' uiteenzettingen - bijvoorbeeld zijn erotische voorstelling van de Tora-lezing - door iedereen even positief zullen worden gewaardeerd. De bekende Joodse publiciste Bloeme Evers neemt al een voorschotje in haar voorwoord van Süss' boek, waarin ze schrijft dat bepaalde lezers hun wenkbrauwen zullen fronsen bij sommige van Süss' opvattingen. Hier geldt- twee Joden, drie meningen of meer! Reageren"? Mail naar redactie@advalvas vu nl

Veel wethouders kunnen niet goed met geld omgaan. Ze gedragen zich te veel als verlengstuk van een politieke partij en te weinig als verantwoordelijke voor de financiën van hun portefeuille. Dat stelde econoom Tjerk Budding tijdens het politiek café van het Fnesch Daghlad en VU Connected. "Tijdens een onderzoek hebben we ambtenaren gevraagd of ze vinden dat wethouders wel letten op de kosten. Niet dus", aldus Budding. Wethouders moeten zich volgens hem meer opstellen als managers. Hij ziet dat nu vrijwel nergens gebeuren. Budding "Gemeenten moeten de komende jaren rondkomen met minder geld. Het vooruitzicht had rooskleuriger kunnen zijn als de gemeenten de afgelopen vier jaar waren aangestuurd door meer competente wethouders." Bron www. financieel-management.nl. (DdH)

Thuistest Door aanbieden van een test waarmee vrouwen thuis zelftesten of ze HPV hebben, kan het aantal vrouwen met baarmoederhalskanker jaarlijks afnemen. Dat schrijft hoogleraar Chris Meijer in hetBritischMedicalJoumal. Baarmoederhalskanker wordt altijd veroorzaakt door dit seksueel overdraagbare HPVvirus. Vrouwen boven de dertig worden elke vijfjaar opgeroepen om zich door middel van een uitstrijkje op de voorstadia van de ziekte te laten testen. Meijer deed een onderzoek waarbij vrouwen die niet reageerden op de uitnodiging van het bevolkingsonderzoek, een thuistest kregen. Juist bij deze vrouwen werd vaker baarmoederhalskanker vastgesteld. Angst en schaamte waren voor hen de belangrijkste reden om geen uitstrijkje te doen. (FB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen