Ad Valvas 2009-2010 - pagina 448

6 wetenschap

Goudhaantjes van( De faculteit Godgeleerdheid doet het goed bij de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). De ene na de andere theoloog sleept flinke NWO­subsidies binnen. Ad Valvas zet drie van hen voor het voetlicht. TEKST: PETER BREEDVELD FOTO S JA SPER VA N OVERBEEK en MC VU/RIECHELLE VA N DER VALK

^''­^f

Wandelende relikwieën en huilende iconen . sinds de val van het communisme neemt het aantal religieuze wonderen in Rusland explosief toe. Katja Tolstaja onderzoel<t de betekenis en de religieus­politieke implicaties daarvan. Drie jaar geleden bracht Katja Tolstaja onderzoeker op het gebied van systematische theologie een bezoek aan het Holenklooster van Kiev waar onder andere de perfect bewaard gebleven lichamen van Russisch orthodoxe heiligen liggen opgebaard Tolstaja sprak met een man van rond de veertig jaar oud een academicus die haar vertelde dat de slippers van deze dode heiligen elk jaar werden vernieuwd omdat ze versleten waren Met andere woorden aan de dood hebben die mummies geen boodschap eeuwen na hun verschelden blijven ze gewoon ronddolen in het klooster

Satanische Itrachten

Eep Talstra: 'Ik vertegenwoordig twee werelden, die van let en Bijbelinterpretatie'

Sinds de val van het communisme inmiddels al meer dan twintig jaar geleden IS er een explosieve groei van wonderen binnen de Russisch orthodoxe kerk Huilende iconen, onverklaarbare genezingen wandelende relikwieën Daarnaast zijn er allerlei nieuwe fenomenen zoals de associatie van streepjescodes met satanische krachten, tot de geloofsartikelen van de kerk gaan behoren Hoogwaardigheidsbekleders stellen lijsten op van zondes en taboes, waarop naast de bekende zondes (zwak geloof godslastering) ook

Calculeren en interpreteren Het Oude Testament zit vol intrigerende mysteries, die oudtestamenticus Eep Talstra probeert te ontrafelen met behulp van de computer in combinatie met het ouderwetse, close reading. Alzo zegt de HEERE tot Zijn gezalfde, tot Korea wiens rechterhand Ik vat om de volken voor zijn aangezicht neder te werpen Zo luidt de Statenvertaling van hoofdstuk 45 van het Bijbelboek Jesaja Kores is de Perzische koning Cyrus die in de zesde eeuw voor Christus het Joodse volk toestond terug te keren naar Jeruzalem vanwaar ze verbannen waren In bovenstaand citaat is er in een zin een verschuiving van de derde persoon enkelvoud ( de HEERE , Zijn gezalfde ) naar de eerste persoon { wiens rechterhand Ik vat) In latere vertalingen IS die grammaticale bobbel gladgestreken Dit zegt de HEER tegen Cyrus, zijn gezalfde die hij bij de rechterhand neemt'

Joodse ballingen Maar is dat een juiste interpretatie van de tekst"? Je zou uit het gebruik van zowel de derde als de eerste persoon namelijk ook kunnen concluderen dat de auteur twee verschillende toehoorders in gedachten heeft zowel Cyrus als de Joodse ballingen Verderop in het hoofdstuk staat in de oorspronkelijke, Hebreeuwse tekst Ik, YHWH heb hem geschapen in de Nederlandse vertaling Ik de HEER, heb dit alles geschapen Het Hebreeuws staat beide toe moderne lezers moeten genoegen nemen met de keuze die de vertalers hebben gemaakt Uit de bovenstaande voorbeelden blijkt hoezeer literaire interpretatie van een tekst is verbonden met de taalkundige ontleding van een tekst Oudtestamenticus Eep Talstra voert al tientallen jaren, sinds 1974, Bijbelteksten aan computerprogramma s die ze afbreken tot de kleinste eenheden van zinnen naar woordgroepen, woorden en voor en achtervoegsels Met de computer achterhaalt hij ook hoe vaak bepaalde constructies bijvoorbeeld de verschuiving van persoonsvormen in een tekst voorkomen Talstra s werk is baanbrekend en vormt de basis van de Stuttgart Electronic Study Bible, een grote databank die wereldwijd door wetenschappers wordt gebruikt Maar Talstra wil een stap verder gaan hij wil een programma dat zelf opmerkt dat er in een bepaalde zin een opmerkelijke eerste tweede of derde persoon enkelvoud zit, die verder met bij naam wordt genoemd En dan wil hij een uitgebreide databank die de verschillende opties presenteert die een vertaler ter beschikking staan bij de interpretatie van een tekst Van NWO krijgt hij daarvoor een dikke vijfeneenhalve ton over een periode van vier jaar (het project in samenwerking met Leiden, kost totaal 860 000 euro) Daarmee kunnen drie postdocs worden aangesteld

Conservatieve academici Nu IS er bij ict ers een groeiende belangstelling voor de geesteswetenschappen die verder gaat dan het digitaliseren van literaire teksten Maar onderzoekers van oude literaire teksten zijn sceptisch over het overbruggen van de kloof tussen literaire interpretatie en digitale linguïstiek Dit is met een kwestie van conservatieve academici zegt Talstra, want er is sprake van een daadwerkelijke kloof Er is nog geen programma dat de verschillende retorische technieken in een tekst kan duiden actoren identificeert en de tekst plaats in de juiste historische context Daar wil Talstra aan werken Ik vertegenwoordig die twee werelden van ict en Bijbelinterpretatie , zegt hij En ik ben bezig de interpretatieve kant en de calculeerbare kant van de Bijbelexegese bij elkaar te brengen Katja Tolstaja: 'Ik ben benieuwd naar het misbruik dat wordt gemaakt van het geloof in deze wonderen'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen