Ad Valvas 2009-2010 - pagina 468

10 UITGAVEN INKOMSTEN

ad valvas 17 juni 2010

Het gat van de VU Afgelopen jaar leed de VU een onverwacht groot verlies van ruim vijftien miljoen euro. Hoe kon dit gebeuren en wat gaan we eraan doen? De ondernemingsraad en bestuurslid Kees Rutten reageren. DIRK DE HOOG

\L(^. \lcd^^

'h^'^'

mA(^< >•' ?

t

Kees Rutten, portefeuillehouder financiën cvb:

Ondernemingsraad:

'Je moet niet alles willen blijven doen' 'Vacaturestop is paniekvoetbar

D

e VU heeft 37 miljoen meer uitgegeven dan de begrote 493 miljoen. Is er wel genoeg op de centen gepast? "Een begroting heeft altijd een eigen dynamiek. Er zijn ook meer inkomsten dan voorzien, bijvoorbeeld door extra derdegeldstroom­ projecten. Het operationele resultaat, zeg maar de gewone bedrijfsvoering, is zelfs beter dan voorzien, namelijk geen acht müjoen tekort, maar 'slechts' 4,8 miljoen. De andere elf miljoen tekort komt door incidentele zaken die we deels zelf hebben voorzien. Het gaat ook om investeringen die hun geld in de toekomst opbrengen. We moeten bijvoorbeeld geld uitgeven vanwege de groei van het aantal studenten. Daar krijgen we pas over een paar jaar extra inkomsten voor terug. En we hebben bepaalde zaken financieel afgerond om geen lasten naar dit jaar door te schuiven." Had het college niet eerder moeten ingrijpen door bijvoorbeeld minder externe arbeidskrachten in te huren? "We hebben bewust bepaalde keuzes gemaakt. Bijvoorbeeld extra mensen ingehuurd om de universitaire ict­dienst van de grond te krijgen. Dat zien we als een belangrijke investering. We hebben ook extra uitzendkrachten ingezet om de enorme groei van het aantal studenten in goede banen te leiden. En voor allerlei nieuwe derdegeldstroomprojecten zijn ook mensen aangenomen op tijdelijke basis. Dus dat geld is echt niet opgegaan aan dure interim­managers bijvoorbeeld. We hebben ook naar andere maatregelen gekeken. Bijvoorbeeld om de tarieven die de faculteiten per student krijgen te verlagen. We geven daar meer aan uit dan we van het Rijk krijgen. We hebben bewust besloten die tarieven ook dit jaar hetzelfde te houden." Maar nu zit de universiteit opgescheept met het paardenmiddel van een vacaturestop. "Voor de goede orde. Die maatregel staat

helemaal los van het resultaat over 2009. Waar het om gaat, is dat we bij ongewijzigd beleid ook in 2010 en de jaren daarna verlies dreigen te lijden. Dat wil het coUege voorkomen. Daarom hebben de faculteiten en diensten hun begrotingen voor 2010 bij moeten stellen om op nul uit te komen. De prognoses laten zien dat die bijstellingen te weinig soelaas bieden. Dus is deze scherpere maatregel onvermijdelijk. Hopelijk kunnen we er in januari weer vanaf" Dan had de VU maar geen tien miljoen bij een IJslandse bank moeten beleggen... "Die beruchte obligatie staat echt helemaal los van het jaarresultaat 2005 en de vacaturestop. De VU belegt volgens de regels en neemt geen onverantwoorde risico's. In 2008 hebben we al een voorziening getroffen voor het geval we het geld van die obligatie niet terugkrijgen. Wat in 2009 wel een rol speelde, is dat we vanwege de crisis veel minder rente hebben ontvangen dan voorzien. Maar dat heeft geen effect op de vermogenspositie van de universiteit. Die is nog steeds zeer solide. In de kern is de VU een gezond bedrijf, maar we moeten wel zorgen dat het in de toekomst zo blijft door niet meer uit te geven dan we hebben." Heeft dit college niet te veel dure ambities? "De kosten gaan deels voor de baat uit. Dat is onvermijdelijk. Daarom zeg ik ook altijd dat we nieuwe dingen in plaats van oude moeten doen en niet naast elkaar. Dat zit nog niet erg ingebakken in onze bedrijfscultuur. In het komende instellingsplan moeten die keuzes duidelijk gemaakt worden en dat zal nog een hele klus worden. Het echte werk komt daarna. Op papier zijn keuzes gemakkelijk te maken, maar het gaat om het accepteren van de consequenties in de praktijk. We moeten wel. Niet alleen omdat er extra bezuinigingen uit Den Haag dreigen, maar vooral ook omdat we geld vrij moeten maken voor nieuwe activiteiten om ons onderwijs en onderzoek beter te kunnen profileren."

( ^ H e t resultaat komt voor ons niet helemaal uit de lucht vallen. We hadden het college al een paar keer gewaarschuwd dat er slecht weer aan zat te komen. Maar het tekort is groter dan we hadden verwacht", zegt Peter Kampstra, voorzitter van de financiële commissie van de ondernemingsraad. "Het coUege is trouwens zelf ook overvallen door de omvang van het tekort. Ze heeft bezworen dat de VU dit jaar niet voor de derde achtereenvolgende keer in de rode cijfers terecht mag komen. Vandaar de nu afgekondigde vacaturestop", vult de voorzitter van de ondernemingsraad Johan Sturm aan. Was het tekort te voorzien geweest en te voorkomen? Kampstra moet er even over nadenken. "Het is gebruikelijk binnen de VU dat er meer wordt uitgegeven dan begroot, want de begrotingen zijn traditioneel nogal conservatief Maar in het verleden waren er ook altijd veel meer inkomsten dan voorzien. Blijkbaar heeft men zich deze keer te rijk gerekend. Niet aUeen het coUege, maar ook de faculteiten. Die hebben vier miljoen minder gespaard dan het voornemen was. Voorheen was het doel geld overhouden, nu neigt iedereen naar een nuUijn."

Leergeld Sturm ziet een cultuuromslag. "Vorige bestuurders waren soms wel erg gereformeerd zuinig. Dit college heeft veel ambities en mooie plannen. Daar wordt geld aan uitgegeven. Het starten van nieuwe onderzoeksinstituten bijvoorbeeld kost miljoenen euro's. Beloofd is bij nieuw beleid met oude zaken te stoppen. Dat is te weinig gebeurd." Kampstra geeft een voorbeeld. "In dezelfde vergadering waarin het jaarverslag 2009 met die slechte cijfers werd besproken, kwam een plan op tafel voor een nieuw systeem van kwaliteitszorg voor het onderwijs. Prima op zich, maar er was geen geloofwaardig verhaal over wat de uitvoering daarvan zou gaan kosten en wat het in de toekomst zou besparen. Zo moet het dus niet." Sturm vraagt zich af of het coUege wel op tijd

zicht heeft op kostenoverschrijdingen binnen de organisatie. Zo heeft de faculteit Aard­ en Levenswetenschappen 4,5 müjoen euro moeten afschrijven op verlieslatende derdegeldstroom­ activiteiten. "Het coUege noemt dat leergeld. Dat vinden we dan wel aan de hoge kant."

Incidenten Kampstra en Sturm zijn het met het coUege eens dat veel tegenvaUers door incidenten komen of met de financiële crisis te maken hebben. "De VU staat echt niet op het punt faiUiet te gaan, maar het coUege heeft wel aan de werkvloer uit te leggen hoe deze situatie heeft kunnen ontstaan. Een vacaturestop is natuurlijk een ongelooflijk beleidsarm instrument. Het is paniekvoetbal. Met desastreuze gevolgen voor de werkeenheden." Kampstra vindt dan ook dat deze maatregel eigenlijk voorkomen had moeten worden. "Bij een grote, groeiende en eigenlijk bloeiende organisatie past zo'n maatregel niet. Je moet de goede mensen die je nodig hebt, gewoon kunnen aansteUen. Dat is pas talentbeleid, waar het coUege de mond vol van heeft." Had het verlies beperkt kunnen blijven door bijvoorbeeld minder interim­managers in te huren, waar in 2009 twaalf müjoen meer aan is uitgegeven dan begroot? "WeUicht een beetje", antwoordt Sturm. "We wiUen een overzicht waaraan dat geld is besteed en dan vooral of er veel heel dure krachten zijn ingehuurd. Maar daar ziet het niet naar uit, behalve bij een paar specifieke projecten, zoals de ontwikkeling van de nieuwe campus en iet." Wat moet er dan wel gebeuren? Sturm: "Gedurfde keuzes maken, verder vooruitzien over de gevolgen op langere termijn, VU­breed overzichtelijker boekhouden. En vooral beter op de centen passen. Niet meer uitgeven dan je binnenkrijgt."

Reageren' Mail naar redactie@advalvas.vu nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen