Ad Valvas 2010-2011 - pagina 382

6 promoveren

ad valvas 28 april 2011

De last van het laatste hoofdstuk Vooral de afronding van het proefschrift valt veel promovendi zwaar. Ad Valvas­ columnist en promovendus Daphne Lentjes zoekt uit waarom.

i> nidii iig « Old ea daafu ie ot g e n jtiet oiniiii >­iin de taiiv!

TEKST: DAPHNE LENTJES ILLUSTRATIE: MERLIJN DRAISMA

Werken aan een proefschrift is op zichzelf al geen eenvoudig proces, maar het lastigste is om hem op tijd af te ronden. De meeste promovendi sluiten zich in de laatste fase van het schrijfproces op in een kamertje, een hutje op de hei of wraar dan ook om ongestoord te werken, zodat ze die laatste vijftig pagina's eruit kunnen rammen. Alles om maar op tijd klaar te zijn.

«irworéfengem en ten i>e*!oe^p\ä een tïooL !>er Toilfs^ \ niikiag MI! hei pio^lscünii 1 i«i de u)U\eisiieil tp bepili»» Nsi)?e AVI de piomoue de uim^^is u 1 t.pi> hf ^ uLc ... V. pioiiiovendui vooi '^ »epaald onderwerp, heXAii tol een bepiald oudereerp ^ il het proetsdiritt bestiu m r o ooldsnik A rtikel 16 Het proi van twee ot due proinoveiiüJ me en \ o o r promotie toea utiflnig .iin te geven dee] 11 hel pcoetsihntt 2 B i i e e u g oorzeiidt aan het College \ a Ml dit leglenient \oor elke einen in een iiidcreta: i t Diut^ 3 lv^(\ I proelsrh

Molensteen wie mijn column op de achterkant van deze krant leest, weet dat ik zo'n laatstefasepro­ movendus ben en regelmatig zeur over hoe moeilijk ik het daarmee wel niet heb. De druk om op tijd klaar te zijn is groot, en dat geldt niet alleen voor mij. Volgens de meest recente cijfers telt de VU ongeveer 800 promovendi ­ dat is exclusief de zogenoemde buitenpro­ movendi die geen vaste aanstelling hebben. Uit een recente brief van promovendi­organisaties aan de Tweede Kamer bhjkt dat promoties de laatste jaren steeds sneUer worden afgerond, de gemiddelde duur is nu 4,9 jaar. Dat is echter nog steeds fors als j e ervan uitgaat dat er voor een promotietraject meestal vier jaar staat. Als je dan nog maandenlang in je vrije tijd aan dat laatste hoofdstuk zit te werken, gaat het proef­ schrift als een molensteen om je nek hangen.

Overambitie Iedere promovendus streeft ernaar om binnen de afgesproken tijd klaar te zijn. Waarom lukt dat dan bijna nooit? "Overambitie", denkt Matthias van Rossum, voorzitter van ProVU, de belangenvertegenwoordiger van promovendi aan de VU en VUmc, en promovendus bij Geschiedenis. "Promovendi zijn over het alge­ meen ontzettend ambitieuze mensen die te veel werk willen doen in te weinig tijd. Ze zouden eigenlijk in toom gehouden moeten worden

Hoog rendement Dit artiliel focust op de vertraging die veel promovendi oplopen, maar gemiddeld gesproken heeft Nederland een zeer hoog promotierendement: het gemiddelde proefschrift wordt binnen 5 jaar a^erond. Daarmee lopen we ver vooruit op andere landen, zoals Duitsland (5,75 jaar), de Verenigde Staten en Groot­ Br'rttannië (beide meer dan 7 jaar). In Nederland hebben promovendi ­ anders dan in het buitenland waar promovendi studenten zijn ­ een werknemersstatus. Mogelijk ronden zij daardoor hun proefschrift eerder af dan buitenlandse PhD's.

door hun begeleiders, maar die hebben daar helemaal geen belang bij. Hoe meer een promo­ vendus bereikt, hoe meer glorie er uiteindelijk op de promotor afstraalt." Daarnaast zijn de opleidingsfaciliteiten voor promovendi niet goed geregeld, vindt Van Rossum. "Er worden allerlei gefragmenteerde cursussen aangebo­ den Engelstalig schrijven, presentatievaar­ digheden, loopbaanorientatie, didactiek. Die cursussen zijn op zichzelf wel nuttig, maar het geheel aan begeleiding helpt promovendi nog onvoldoende bij hun meest gecompliceerde taak individueel projectmanagement. En juist dat levert vaak problemen en vertraging op."

Verwachtingen Natuurlijk kun je alle schuld bij de begelei­ ding en de organisatie leggen, maar hoe zit

nhoud m College V fïe promotor en r. ngrijke mate mede is Badziide w orden veimei p b e t tv. eede hd genoemde ï van de promovcndns, g özaani form tat in gebto ge/< nd >' nn de Rector Mas" j ^ i j o i de proniott täte delen v j«mbarg<

mede eei­

Matthias van Rossum 'Hoe meer de promovendus bereikt, hoe meer glorie op de promotor afstraalt' het met de promovendi zelf ? Marco Last, pro­ movendi­coordinator bij Letteren, zegt ook vaak de andere kant van het verhaal te horen. "Promotoren vinden vaak dat promovendi onredelijke eisen stellen." Dat neemt niet weg dat hoogleraren en andere senior­onder­ zoekers betere training nodig hebben in het begeleiden van promovendi, vindt Last. "Er zitten vaak grote verschillen in de wederzijdse verwachtingen. Wat ik bijvoorbeeld zie, is dat de huidige generatie promovendi het prettig vindt om de sores van zich af te praten, zij wiUen bij hun promotor terecht kunnen als het niet lekker gaat. Terwijl de begeleiders vaak meer resultaatgericht zijn en minder op het proces letten."

Planning Ook procesbegeleider en coach Arjenne Louter van het blog Louter Promoveren ziet het promovendusschap als een vaak onderschatte baan 'De gedachte is dikwijls, als je maar slim genoeg bent en het onderwerp is interessant, komt alles vanzelf wel goed.' Louter begeleidt

Zes obstakels 1. Beginnen en eindigen. Hoe stap je in een promotietraject, wat zijn de verschillende stappen, wat is het gewenste eindresultaat? 2. Geïnspireerd blijven. Het is makkelijk om jezelf volledig te verliezen in het werken aan je proefschrift. Maar af en toe even luchthappen is echt nodig: denk maar aan die briljante inval die je kreeg op je vrije middag. 3. Plannen. Een realistische planning maken en je eraan houden: voor de meeste promovendi het grootste struikelblok. 4. Omgang met je begeleider. Vaak ontstaan er conflicten omdat wederzijdse verwachtingen niet duidelijk zijn. 5. Met grote hoeveelheden literatuur omgaan. Natuurlijk lees je niet ieder boek van a tot z, maar hoe scan je een publicatie snel door op zoek naar voor jou belangrijke informatie? 6. Schrijven. Als promovendus moet je je eigen schrijfproces leren kennen en beheersen. succesvolpromoveren.nl

individuele promovendi en gaf onlangs een teleseminar ­ een soort workshop via de tele­ foon ­ 'De sleutel tot succesvol promoveren'. Zo'n titel belooft nogal wat, dus meldde ik me aan. Of het geholpen heeft? Aan goedbedoelde adviezen was in ieder geval geen gebrek. Maar, zoals dat wel vaker gaat de meeste tips had ik ook zelf wel kunnen bedenken. Zoals het maken van een realistische planning. Durven

Marco Last 'Promotoren vinden vaak dat promovendi onredelijke eisen stellen' nee zeggen als je te veel op je bord krijgt. Dui­ delijke afspraken maken met je begeleider. En, ja natuurlijk, niet vergeten om vrije tijd in te plannen als je je werkschema maakt.

Motiveren Zo'n coach trapt dus een hoop open deuren in. Maar ook al weetje eigenlijk wel hoe het moet, het kan best goed zijn om het nog eens van een ander te horen. Die ervaring heeft Marco Last ook: de 'promovendipraatgroep' die hij vorig jaar opzette met coUega Digna van der Woude liep als een trein. "Omdat het klikte tussen de deelnemers", weet hij. "Ze zaten op één lijn en wisten wat ze wdlden: elkaar motiveren. De deelnemers stelden samen werkdoelen op voor de komende week, sms'ten elkaar 's morgens vroeg, en praatten problemen en obstakels van zich af Maar zoiets werkt aUeen bij mensen die nog enigszins grip hebben op de situatie. Als het al gierend uit de hand loopt, helpt bespre­ ken in een klasje niet meer.' Reageren'? Mail naar redactie@ advalvas vu nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen