Ad Valvas 2010-2011 - pagina 170

Kopstukken van de VU 1880-2010

Wie kent ze niet? R

enate Dorrestein sprak er schande van, Ad Valvas kreeg ingezonden brieven, en zelfs op de achterpagina van de NRC stond een geschokte reactie: de tentoonstelling Kopstukken van de VU - nog een week in het hoofdgebouw te zien - bevat naast vele mannenportretten slechts één vrouw, rechtsgeleerde Gezina van der Molen, en die hing aanvankelijk ook nog bij de wc. Natuurlijk was er niet direct opzet in het spel. Verzachtende omstandigheid is bijvoorbeeld dat het beleid om elke hoogleraar van betekenis op doek vast te leggen, net op zijn einde liep toen de vrouwen een beetje begonnen door te stomen. Maar toch. Drie wetenschapsters (we gebruiken voor één keer de vrouwelijke vorm, dan is het maar duidelijk) van de faculteit Wijsbegeerte togen naar de redactie met een bijzonder initiatief: de VU heeft genoeg topvrouwen in haar gelederen, laten we die ook eens voor het voetlicht brengen. Daarom deze coproductie: een fotogalerij van vrouwelijke kopstukken. Willekeurig? Natuurlijk, want er zijn er veel meer en er komen er nog veel meer bij!

Margaretha Schenkeveld Willy van Stegeren

Elrud Ibsch

Aanstekelijk analytisch

Voorvechtster van vrijheid en zelfbestemming

Wetenschapster met hart voor besturen

S

V

E

chenkeveld leerde generaties VU-neerlandici scherp en analyserend kijken naar poëzie en literatuur. Haar colleges poezieanalyse waren een belevenis. Ze verstond de kunst onderzoek en onderwijs met elkaar te verbinden tot een organisch geheel. Verschillende werkcolleges hebben zo geleid tot publicaties, zoals over Busken Huets roman Lidewyde, en over Achterbergs Spel van de wildejacht Schenkeveld ging in 1989 met emeritaat, maar wanneer haar naam op de elfde verdieping nog weleens valt, is dat nog steeds in een sfeer van ontzag, genegenheid en meer dan een tikje weemoed. Margaretha Schenkeveld (1928) werd in 1963 - kort na haar promotie - wetenschappelijk hoofdmedewerker bij Letteren. Zeven jaar later werd ze hoogleraar in de nieuwe Nederlandse letterkunde (na 1770). Ze speelde een grote rol het organisatorisch op poten zetten van de studierichting Nederlands. Het waren de jaren dat de democratisering als een vloedgolf over de universiteiten spoelde. Ze ging daar onbevreesd mee om en vertrouwde op de kracht van argumenten die tot de juiste beshssingen zouden leiden. Toen de democratisering gemstitutionaliseerd was, betreurde ze wel de zeeën van tijd die de 'democratische schijnbewegingen' kostten, de vele adviezen die geen spat werkelijke invloed hadden.

an Stegeren was een pionier. Ze stond aan de wieg van de ontwikkeling van sociale pedagogiek (agologie) als moderne wetenschap, door kritisch te reflecteren op haar wetenschappelijke grondslagen. In haar oratie Agologie. fictie ofwetenschap^ stelde ze zichzelf de taak de agologie wetenschappelijk op de kaart te zetten als 'de kritische thematisering van de relatie tussen individu en gemeenschap'. En ze had een emancipatorisch ideaal voor ogen. 'het leveren van een bijdrage aan het emancipatieproces van jongeren, gericht op de verwerving van vrijheid en zelfbestemming voor henzelf en anderen'. WiUy van Stegeren (1926 - 2009) was van 1970 tot 1988 hoogleraar sociale pedagogiek en andragologie aan de VU. JarerJang was zij samen met een scheikundige de enige vrouwelijke hoogleraar op de VU. Als academica schuwde ze geen vooruitstrevend en zelfs enigszins controversieel onderzoek, zo begeleidde ze bijvoorbeeld een participatief onderzoek naar 'rondhangen als tijdverdrijf' van jongeren. Tegelijkertijd bleef ze zich altijd verbinden met de praktijk door zelf participatief onderzoek te doen, als vrijwilliger in buurthuizen te werken, pastoraal werk te verrichten, en door trainingen aan pedagogen te geven. Haar werk heeft ook internationaal veel erkenning gekregen.

Bettine Siertsema

Suzanne Metselaar

FOTO UIT 1 9 8 6

FOTO UIT 1 9 8 8 AVC KEES C KEUCH

lrud Ibsch (1935) was decaan van de faculteit Letteren van 1991 tot 1994. Zij bekleedde vele bestuurlijke functies. Om

er een paar te noemen. Chair of the Committeefor Literary Theory of the International Comparative Literature Association, bestuurs-

voorzitter van de Onderzoekschool Literatuurwetenschap en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Algemene Literatuurwetenschap. Verder was zij onder andere jurylid voor de Spinozaprijs. Het onderzoek van Ibsch strekt zich uit van theorie en geschiedenis van de literatuurwetenschappen, interpretatietheorie, receptietheorie en empirische literatuurwetenschap tot moderne joodse literatuur en Holocaustliteratuur. Ibsch studeerde Franse taal- en letterkunde en filosofie aan de universiteiten van Mainz en Parijs, en Duitse taaien letterkunde en algemene literatuurwetenschap aan de Universiteit Utrecht. In 1972 promoveerde zij in Utrecht op de esthetische theorieën van Nietzsche. In 1976 werd ze benoemd tot hoogleraar algemene literatuurwetenschap aan de VU, waar zij tot aan haar emeritaat in september 2000 werkte. In 1997 ontving Ibsch de Alexander von HumboldtForschungspreis, die haar in staat stelde gedurende een half jaar onderzoek te verrichten aan het instituut voor algemene en cultuurpsychologie aan de universiteit van Keulen. In 2002 werd Ibsch benoemd tot officier in de Orde van Oranje-Nassau. Ins Loeh FOTO UIT 1 9 9 5 AVC NICO BOINK

I

I

fa b< U( m la v< C H ei

u n

Z( zi

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen