Ad Valvas 2010-2011 - pagina 63

I

interview 7

valvas 7 oktober 2010

^^osoof Bas Haring is ambassadeur voor ^ ^ B n nieuwsgierige levensliouding. De vraag B ^ iets nuttig is, is van latere zorg. "Barack 01 ama lieeft toch ook geen master dsidentschap van Amerika' gevolgd?" ^ f f i ST: PETER BREEDVELD I 3 KEES KUTTEN

Heem risico: volg je nieuwsgierigheid I ij moeihjke kwesties, vraag het filosoof . Bas Haring. Hij kan op een frisse manier ' de ingewikkeldste dingen uitleggen. En jft vaak een ander antwoord dan je verwacht. pr veel studenten is het een moeihjke Estie­ welke master te kiezen. Dus vragen iaring om advies. Moetje een masterop­ ling volgen waarmee een goede baan is larandeerd, of is je persoonlijke vorming angrijker? "Daarmee impliceer je dat er een enstelling zou zijn tussen wat goed is voor lersoonhjke vorming en je toekomst", ant­ Drdt Haring. "Maar die is er niet, want beide [igen samen. Als je een masterstudie zou ten omdat je daarmee een goede baan denkt rijgen, maar waar je geen reet aan vindt, ben : toekomst aan het vergooien!"

Wie is Bas Haring? Sebastiaan (Bas) Haring (De Bilt, 23 april 1968) behaalde in 1988 zijn propedeuse natuurkunde aan de Universiteit Utrecht en studeerde in 1992 af in de wijsbegeerte. Hij promoveerde in 1997 in de cognitieve kunstmatige intelligentie. Sinds januari 2006 is Haring bijzonder hoogleraar 'publiek begrip van wetenschap' aan de Universiteit Leiden. Haring schreef verschillende boeken over wetenschap voor een breed publiek. Zijn boek Kaas en de Evolutietheorie werd in 2002 bekroond met de Gouden Uil voor de jeugdliteratuur en de Eurekal­prijs voor populairwetenschappelijke literatuur, in 2003 verscheen De IJzeren Wil, in 2007 Voor een EcM Succesvol Leven en in 2009, in het kader van de Maand van de Filosofie, Het A{iuarium van Walter Huijsmans. In november verschijnt Vallende Kwartjes, een bloemlezing van korte verhalen waarin moeilijke wetenschappelijke kwesties ­ DNA­technologie, kwantummechanica ­ in één keer duidelijk worden.

Insloos : die toekomst vergooi je toch ook als je I masterstudie kiest die je leuk vindt, maar Irmee je volkomen kansloos bent op de leidsmarkt? "Dat risico moetje nemen", zegt Jing beslist. "Trouwens, voor mijn baan ben [och ook niet specifiek opgeleid? En Barack pma heeft toch ook geen master 'president­ ap van Amerika' gevolgd? Eigenlijk is dicijnen het enige vakgebied dat ik zo snel i bedenken, dat één op één opleidt voor een pcifiek vak. Verder komen mensen vanuit ferlei studierichtingen op de gekste plaatsen, ar ze van tevoren nooit aan hebben gedacht, fOU het dus heel stom vinden om een master dezen waarvan je van tevoren denkt te weten l bepaalde baan te krijgen, maar waar je geen zier in hebt."

'Nutteloos onderzoek is noodzakeliik onderzoek'

het risico als 'linkse hobby te worden wegbe­ zuinigd. Haring gruwt ervan dat financiën een grote rol spelen in de vraag wat voor onderzoek er wordt gedaan. "Schande, als geld de doorslaggevende factor wordt. Wat ben je dan voor samenleving? Het hoort bij een beschaving dat er een insti­ tuut is waar je je kunt onttrekken aan de waan van de dag om vragen te stellen, te reflecteren." leuwsgierige levenshouding Aan de andere kant worden de faculteiten > Haring is ambassadeur voor een nieuwsgie­ door de bezuinigingen gedwongen op zoek te gaan naar andere manieren om onderzoek te ; levenshouding. Als bijzonder hoogleraar bekostigen en dat is niet per se negatief Zo gaat bliek begrip van de wetenschap' aan de Uni­ citeit Leiden gaat hij voortdurend de boer op de faculteit Letteren van de VU de boer op met [wetenschap aan de man te brengen. "Eigen­ betaalde cursussen voor advocaten, die worden ingewijd in de narratieve techniek van Cicero. t is het vreemd dat niet elke universiteit een "Fantastisch, om mensen op die manier te laten zien hoe een dode taal ons nog steeds van nut kan zijn", meent Haring.

dsje een master kiest marje geen reet aan \ndt, henje je toekomst inhet vergooien!'

Nutteloos onderzoek Er bestaat sowieso niet zoiets als nutteloos onderzoek, vindt de filosoof A lthans, je kunt moeilijk vooraf beoordelen wat het nut zal zijn van onderzoek. "Er was bijvoorbeeld een groep biologen die het leuk vond hele dagen in wei­

landen door te brengen om door verrekijkers naar trekvogels te turen. Die zaten van hun hobby hun werk te maken, zou je kunnen zeg­ gen. Alleen bleken hun onderzoeksresultaten later van cruciaal belang bij de bestrijding

Autonome master Bas Haring is initiator van de masteropleiding Media Teclinoiogy aan de Universiteit Leiden. De universiteit werkt in deze tweejarige master samen met de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten. Harings studenten leren om hun creativiteit in te zetten om wetenschappelijke vraagstukken op te lossen. Haring: "Stel bijvoorbeeld dat Je wilt weten wat de visstand in een gebied honderdvijftig jaar geleden was. Toen werd die nog niet bijgehouden. Een creatieve benadering is om dat te bepalen aan de hand van de menukaarten van visrestaurants uit die tijd, omdat de prijs van vis een goede indicator is van het aanbod op dat moment." Wie drt soort oplossingen kan verzinnen, mag zich uiteindelijk 'autonoom wetenschapper* noemen.

van de vogelgriep die door trekvogels werd verspreid." Als je alleen maar onderzoek toestaat waarvan het nut bij voorbaat vaststaat, stopt alle voor­ uitgang, meent Haring. "De gloeilamp zou niet zijn uitgevonden en de computer zou ons leven niet hebben verrijkt." Die overwegingen leiden Haring naar de volgende paradox "Nutteloos onderzoek is noodzakelijk onderzoek!" Vandaar ook zijn advies voor de kiezende masterstudent: je eigen nieuwsgierigheid is het belangrijkste. Helaas wordt die nieuwsgierig­ heid te weinig in de Nederlandse opvoeding gestimuleerd, vindt Haring. In tegenstelling tot de ons omringende landen. "Het zou goed zijn als kinderen van jongs af aan leren nadenken, nieuwsgierig leren zijn. Ik stond eens ergens op een school voor een klas van kinderen van eenjaar of tien, die kregen al filosofielessen. Daar was een jongetje bij, en toen hem een vraag werd gesteld, zei hij dat hij daar even over moest nadenken, want hij was niet zo snel als zijn klasgenoten. Dat vond ik zó ongelofeUjk wijs, dat is de juiste houding." Reageren"? Mail naar. redactie@advalvas vu nl.

Theaterman Gerrit Korthals Altes Irstoel heeft zoals die van mij", zegt Haring. pn leerstoel waarmee de groeiende kloof tus­ 1 wetenschap en publiek wordt overbrugd. jint wetenschap heeft een steeds grotere Ipact op onze levens en tegelijkertijd wordt steeds specialistischer en dus ontoegankelijk br buitenstaanders. Ook wordt iedereen bcht een oordeel te hebben over zaken waar totaal geen verstand van heeft, bijvoorbeeld jer genetisch gemodificeerd voedsel, waar lontzettend veel onzin over wordt beweerd. larom is het goed dat universiteiten iemand nstellen die ingewikkelde materie inzichtelijk akt, zodat Jan en alleman die in één keer Innen begrijpen."

Inkse hobby p is steeds meer nodig, want de wetenschap I in de verdediging, merkt Haring. Univer­ teiten kunnen de maatschappij niet altijd lidelijk maken dat haar belastingcenten goed prden besteed. Het nut van kankeronderzoek Igrijpt iedereen wel, maar de vertaling van lijkerschrifttabletten of de inventarisatie | r aanwijzende voornaamwoorden in het bij 'elboek Genesis lopen tegenwoordig al snel

'Zo'n kunststudie is ook op mijn leeftijd prima te doen' Gerrit Korthals Aftes (71) is al decennia lang een grote naam In de toneelwereld. Hij behaalde In 2008 een master kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, meer dan veertig jaar na zijn doctoraal rechten. "Puur voor het plezier besloot ik in 2002 kunstgeschiedenis te gaan studeren. Ik heb mijn hele leven al een buitengewone interesse in de kunst en de studie leek me geweldig. Die hoge verwachtingen zijn zeker uitgekomen. Ik ben bijvoorbeeld vaak naar Italië geweest om in Florence fresco's te bestuderen. Prachtige ervaringen waren dat. Op de universiteit zelf was het interessant om te zien hoe de dingen zijn veranderd sinds mijn studententijd in de

jaren zestig. Destijds was de afstand tussen student en docent veel groter. De hoogleraar was een eerbiedwaardige heer die tijdens hoorcolleges zijn verhaal hield. Daar stapte je echt met zomaar op af voor een praatje. Nu is dat heel anders. "Zo'n kunststudie is overigens ook op hoge leeftijd pnma te doen Het onthouden van jaartallen is wat lastiger geworden, maar als je visueel goed getramd bent, lukt het allemaal wel. Er zaten dan ook redelijk wat oudere studenten op de opleiding Met een man of zes vormden we een groepje dat veel met elkaar op trok. Contact met de jongere studenten had ik ook wel hoor. Zodra er Frans of Duits aan te pas kwam, hadden ze mijn assistentie weer eens nodig." (SvdW)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen