Ad Valvas 2010-2011 - pagina 256

8 congres/studenten

advalvasio februari 201

Behandeling na seksueel misbruik

Jodium op de wond Direct naar een psycholoog rennen bij seksueel misbruik is niet altijd nodig, stelt traumatherapeut Karen van Zon. 'Kinderen hebben een sterke overlevingsdrang.' TEKST: FLOOR BAL FOTO: PETER VALKCX

Een crècheleider, een zwemleraar, een voetbaltrainer. Al doen ouders nog zo hun best om hun kind te beschermen, toch kan het zomaar gebeuren. Seksueel misbruik. Tijdens het symposium van de studentencommissie Kleine Hans over trauma bij kinderen vertelt traumatherapeut Karen van Zon hoe een slachtoffer geholpen kan worden. Van Zon werkt bij het kinder- en jeugdpsychiatrisch centrum De Bascule.

De eerste weken stel. ouders ontdekken dat hun kind seksueel misbruikt is. Wat moeten zij dan doen? Volgens Van Zon kan het geen kwaad eerst een paar weken te wachten. "Ze hoeven niet meteen naar een psycholoog te rennen, hoe geschokt, boos of verdrietig ouders ook zijn." Soms redt een kind het zelfs prima zonder professionele hulp. Van Zon. "Kinderen hebben een sterke overlevingsdrang." Volgens haar blijkt

'Bijna elk slachtoffer van misbruik voelt zich schuldig' tachtig procent van de slachtoffers goed in staat om een ervaring met seksueel misbruik zelf te verwerken. Dat doen ze zoals kinderen aUes doen- spelenderwijs. Ze spelen het misbruik na met hun pop of maken seksueel getinte tekeningen. "Volkomen normaal", stelt van Zon. "Net als huilbuien en woede-uitbarstingen." Zelfs als ze er geen trauma van oplopen, blijft seks met een volwassene altijd een nare ervaring voor een kind, benadrukt Van Zon. "Al snappen ze niet precies wat er gebeurt, ze

voelen wel haarscherp dat er iets niet klopt." De therapeut denkt dat dat komt doordat de relatie tussen kind en volwassene ongelijkwaardig is. "Van een seksueel getint spelletje met een vriendjemoeten ze giechelen, hetzelfde spel met bijvoorbeeld de meester voelt ongemakkelijk." Zelfs heel jonge kinderen lijden onder misbruik. Doordat de baby of dreumes pijn en paniek voelt, komt het stresshormoon Cortisol vrij. Dit hormoon beïnvloedt de manier waarop de herinnering aan de gebeurtenis wordt opgeslagen in de hersenen. Omdat het kind niet weet wat er gebeurt, zijn het gewone gebeurtenissen in het dagehjks leven die de nare herinneringen naar boven kunnen halen. Een onschuldige aanraking of een onverwachts geluid kan dan een heftige reactie teweeg brengen.

Traumabehandeling Seksueel getinte tekeningen en huübuien zijn dus normaal, zolang het niet te lang doorgaat. Een heel ander verhaal wordt het als het kind na een paar weken problemen blijft houden. In zulke gevallen is er sprake van een trauma. Van Zon- "Dan is therapie echt van belang." Een traumabehandeling vormt een grote belasting voor het slachtoffer. "Ik vergelijk het altijd met het schoonmaken van een wond met jodium. Het moet gebeuren, maar het prikt wel. Al doen we het altijd voorzichtig." Kinderen met een trauma kunnen verschillende klachten hebben. Concentreren op school lukt niet meer, ze worden depressief of plassen opeens weer in hun broek. In de allerergste gevallen hebben ze last van herbelevingen. De laatste tijd komen er steeds meer behandelmethodes voor kinderen. Het traumacentrum van de Bascule kent er twee. Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) en cognitieve therapie. EMDR is een therapie die niet alleen bij volwassenen goede resultaten oplevert, ook bij kinderen vanaf één jaar heeft het effect. De therapie is gebaseerd op beïnvloeding van de hersenen, waardoor nare gevoelens worden afgevoerd. Terwijl de ouder vertelt wat er gebeurd is, worden de hersenen van het kind gestimuleerd met een afleidende stimulus- de therapeut beweegt een hand een aantal keren heen en weer voor de ogen van het kind. Het idee is dat het slachtoffer na drie of vier sessies het trauma voor de geest kan halen zonder dat er allerlei negatieve emoties bovenkomen. Van Zon. "Het bhjft altijd een naar verhaal, maar de bijbehorende gevoelens worden minder heftig." De kinderen kunnen ook traumagerichte cognitieve therapie krijgen. Door een tekening of een lied te maken, uit het slachtoffer wat er gebeurd

Karen van Zon: 'Je kunt niet de hele tijd wanliopig zijn'

is. De therapeut bespreekt de gevoelens en gedachten die daarbij naar boven komen. Vooral het schuldgevoel dat de slachtoffers hebben, wordt aangepakt. "Bijna elk slachtoffer van misbruik dat ik behandel, voelt zich schuldig. Ze vragen zich altijd af of ze niet iets hadden kunnen doen om het misbruik te stoppen. Ik stel dan vragen waardoor ze gaan beseffen dat die gedachten niet kloppen."

in zo'n situatie kan het verleidelijk zijn om toegeefUjker te zijn dan normaal en het kind extra te verwennen. "Niet goed", zegt Van Zon "Ouders moeten blijven opvoeden. Kinderen vinden grenzen prettig, ze weten dat het altijd zo gaat bij papa en mama. Als de regels veranderen, zorgt dat juist voor verwarring." Dat ouders hun verdriet laten zien, is niet erg "Je kunt gewoon zeggen datje soms verdrietig bent om wat er gebeurd is. Maar je kunt niet de hele tijd wanhopig zijn. Het kind heeft er sim pelweg niets aan als mama steeds depressief of boos is. Rust in de tent, dat vinden kinderen fijn."

Verdrietige ouders Bij de Bascule krijgen ook ouders vaak begeleiding of therapie aangeboden. Net als de kinderen kampen ze vaak met een schuldgevoel, ze vinden dat ze hun kind beter tegen het misbruik hadden moeten beschermen. Juist

Reageren' Mail naar reclactie@aclvalvas vu.nl

Kleine Hans heeft een trauma > Commissie Kleine Hans oi^aniseerde donderdag 3 februari een JUBILEUMCONGRES over trauma in de kinderpsychiatrie. Sprekers waren onder meer hoogleraren Joop de Jong en Frits Boer. > Kleine Hans is twaalf en een half jaar geleden opgericht door hoogleraar THEO DORELEIJERS. Doelstelling is om kinder- en jeugdpsychiatrie onder de aandacht van studenten geneeskunde en psychologie te brengen. Ook studenten uit andere richtingen zijn welkom bij de maandelijkse bijeenkomsten, informatie: www.kleinehans.nl. > Kleine Hans was de eerste minderjarige patiënt van Sigmund Freud. De vierjarige Hans was DOODSBANG voor paarden. Volgens Freud kwam dit door zijn sterk seksuele gevoelens voor zijn moeder en zijn haat voor zijn vader.

>Nieuwe Ichten Hoe is het om te studeren als dat niet in je familie zit? Ad Valvas volgt twee eerstegeneratiestudenten. Deze week: Zainab Noor el Hejazi. Het zal de fans van eerstejaars biomedische wetenschappen Zainab Noor el Hejazi (19) verheugen dat ze voor het hertentamen, waarover ze het de vorige keer had, een 8 heeft gehaald. Daarmee heeft ze zichzelf dus overtroffen. "En ik ben begonnen met een nieuw coUegeblok:

'Humane ontwikkeling en Evolutie'. Gaan we de snijzaal weer in om het menselijk voortplantingssysteem van dichtbij te bekijken. Hoe ie alles er precies uitziet en hoe het aanvoelt." El Hejazi liever dan wij. Ze is, als lid van een com1missie van haar studentenvereniging IFMSA, ook druk bezig met de voorbereidingen van een Teddy Bear Hospital-dag in maart in het VUmc. Om kinderen aan het ziekenhuis te laten wennen, mogen ze hun eigen zieke knuffel meenemen om die, samen met studenten, zelf weer beter te maken. "Nieuw dit jaar is datt we ook jonge mensen met het Downsyndroom1 uitnodigen." Is El Hejazi een beetje goed met kinderen? "Dat

gaan we zien. Ik heb weleens les gegeven op een basisschool, en binnenkort ga ik ook een workshop columns schrijven geven op scholeB, in het kader van het AMVJ columnfestival." El Hejazi heeft voor dat festival een column geschreven waarin ze de consternatie in Nederland hekelt over de prijs van varkensvlees, terwijl op hetzelfde moment in Irak zestig doden vaUen bij een zelfmoordaanslag. "Ik schrijf veel, ook gedichten", vertelt ze. "Ik zou wiUen publiceren, maar op het moment ben ik druk met andere dingen."(PBj De andere eerstegeneratiestudent die Ad Valvas dit jaar volgt, is Hedy Kasanrawi.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen