Ad Valvas 2010-2011 - pagina 185

HULPCRISIS 7

^ j ad valvas 16 december 2010

Het Centrum voor Internationale Samenwerking krijgt op termijn geen geld meer van de universiteit. Wat zijn de gevolgen daarvan? TEKST: DIRK DE HOOG FOTO'S UIT JAARVERSLAG 2009

Ontwikkelingswerk 2.0 rode cijfers omdat we te weinig projectgeld binnenhalen. Volgend jaar moeten we waarschijnlijk mensen ontslaan." Kouwenaar gelooft dat er aan de VU wel degelijk mogelijkheden blijven bestaan voor ontwikkelingssamenwerking, maar dan moet CIS anders gaan werken. "Nu zijn we de uitvoerders van projecten die door anderen worden bedacht en betaald. We moeten meer de spin in het web zijn door ideeën, mensen en organisaties bij elkaar te brengen. Zelf de regisseur worden in plaats van acteur." Hij kan een paar voorbeelden noemen van dat nieuwe werken. Zo heeft het CIS een project binnengehaald waarin het Instituut voor Milieuvraagstukken onderzoek gaat doen ten dienste van watermanagement in Zuid-Afrika. "Als we op die manier onderzoeksgeld voor de universiteit binnenhalen, is het bestuur wel degelijk bereid ons daarvoor te betalen", schat Kouwenaar in.

Ê ( D e VU dreigt een uniek profiel weg te gooien door te bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking", zegt Esther den Hartog, voorzitter van de onderdeelcommissie bij het Centrum voor Internationale Samenwerking (CIS). "Al meer dan vijftig jaar onderscheidt de VU zich door expliciet samen te werken met ontwikkelingslanden." Aanvankelijk gingen medewerkers vrijwilligerswerk doen in arme landen uit de christelijke plicht tot zorg voor de naasten. Met de j aren ontstond een professionele organisatie waar nu bijna dertig mensen werken. Dat proces beschrijft Gerard Thijs in het boek Kleine luyden in ontwikkeling over de geschiedenis van de VU met de Derde Wereld vanaf1955. Voorzitter van het coUege van bestuur René Smit kent het boek. "Vanuit onze achtergrond hebben we iets met ontwikkelingssamenwerking en dat blijven we houden ook", zegt hij, "we zijn als VU verbonden met grote thema's van deze wereld, zoals armoede en duurzaamheid." Hij voegt eraan toe dat het werk in de toekomst wel anders georganiseerd moet worden. "Hoe organiseer je dat engagement het beste?" In het instellingsplan is afgesproken dat het CIS geen geld meer krijgt uit de eerste geldstroom. Dat scheelt het instituut op termijn ruim zes ton op jaarbasis. Smit; "De afspraak is het schaarse geld te gebruiken voor onderwijs en onderzoek. Voor alles wat ook nuttig en mooi is maar niet aan die kerntaak bijdraagt, moeten we andere arrangementen bedenken om de kosten terug te dringen. Activiteiten zonder academische meerwaarde moeten extern en kostendekkend gefinancierd worden."

Kostendeklcend Wat gaat daarmee verloren? Het CIS voert projecten uit in ontwikkelingslanden in opdracht van onder meer de Nederlandse regering, zoals het bijscholen van leraren en boeren. Omdat die projecten niet altijd kostendekkend zijn,

'Hopeiijk blijft er ruimte voor projecten waar we niet primair zelf beter van worden'

moet er geld van de universiteit bij. Dat is in de toekomst niet meer de bedoeling. Er blijft ruimte voor een bijdrage aan ontvrikkelingssamenwerking, benadrukt Smit. "Maar ontwikkelingssamenwerking staat nu in een aparte organisatie te los van de rest van de universiteit. Ontwikkelingssamenwerking moet terug naar het hart van de universiteit en deel gaan uitmaken van het reguliere onderwijs- en onderzoeksbeleid." De drie leden van de onderdeelcommissie voelen zich tekortgedaan. "We dragen wel degelijk bij aan de kerntaken van de universiteit. Zo geven we onderwijs bij de masteropleiding sustainable land management en colleges voor het interfacultaire bijvak ontwikkelingsvraagstukken", vertelt Sabina Di Prima. "En we dragen bij aan onderzoek", vult Esther den Hartog aan. "We schrijven bijvoorbeeld samen met onderzoekers van Sociale Wetenschappen artikelen waarbij wij onze praktijkervaring in Afrika en Azië inbrengen en zij hun wetenschappelijke kennis." Het derde lid van de onderdeelcommissie, Wim Kouwenhoven, heeft net samen met anderen een boek geschreven over hoger

Optimistisch Het CIS heeft ook enkele VU-wetenschappers bij elkaar gebracht die overwegen subsidie aan te vragen bij het NWO om onderzoek te doen naar het functioneren van universiteiten in ontwikkelingslanden. "Ik zie deze operatie dan ook niet zozeer als een bezuiniging, maar als een verandering naar hoe we in de toekomst met internationale samenwerking zullen omgaan", zegt Kouwenaar optimistisch. Reageren'? Mail naar redactie@advalvas vu nl.

Wat doet het CIS nu? Het CIS is onder meer actief in Gliana, Ethiopië, Jemen en aan de VU

onderwijs in ontwikkelingslanden, met de titel Acces SCExpansion.

Reorganisatie Dat zijn mooie dingen, vindt Smit. Maar hij geeft ook een andere reden waarom het CIS moet veranderen. "We hebben grote ambities op het terrein van internationalisering van de universiteit. Dan is het beter alle verschillende instanties bij elkaar te brengen en echt een internationaal netwerk op te bouwen. Het gaat onder meer om uitwisseling van duizenden studenten. Dat lukt niet met incidentele contacten. Daarvoor heb je substantiële samenwerking nodig met vaste partners. De expertise op het gebied van internationalisering is op de VU te veel versnipperd." Ook wü Smit meer contacten met de opkomende economieën Brazilië, Rusland, India en China. En met Indonesië en Zuid-Afrika. Met dat laatste land heeft de VU al het samenwerkingsverband Savusa. Dat vindt Smit een mooi voorbeeld van hoe het kan. in het kader van de Tutu-leerstoelen komen Zuid-Afrikaanse promovendi naar de VU op kosten van Zuid Afrika en betaalt de Nederlandse ambassade bijscholing van Zuid-Arikaanse universitaire docenten door ze hier cursussen in het masteronderwijs te laten volgen. Smit beoogt dan ook het CIS, Savusa en het bestaande Bureau Internationalisering onder te brengen in een nieuwe organisatie die de werknaam VU International heeft gekregen. Daarvoor is wel een reorganisatie van de betrokken onderdelen nodig.

Mensen ontslaan De onderdeelcommissie is niet per definitie tegen zo'n samenwerking, maar plaatst wel kanttekeningen. "In dat concept hoor ik meer de koopmansgeest dan de stem van de dominee. Het binnenhalen van zoveel mogelijk internationale studenten is iets anders dan aan ontwikkelingssamenwerking doen", vindt Kouwenhoven. Di Prima vraagt zich af wat de meerwaarde is van een nieuwe organisatie. "Het CIS biedt

nu al een mooi venster op de wereld met zijn uitgebreide internationale netwerk. Wij kunnen studenten aan stages en onderzoeksprojecten in heel veel landen helpen en andersom komen er via onze projecten studenten en promovendi naar de VU." Voor Den Hartog telt vooral het principiële verschil tussen samenwerking met topuniversiteiten en ontwikkeUngssamenwerking. "Het idee achter het werk van het CIS is vooral dat we proberen te voldoen aan vragen uit ontwikkelingslanden zelf We hoeven er niet primair zelf beter van te worden. Ik hoop dat voor die gedachte in de toekomst ruimte blijft bestaan." Die hoop heeft de directeur van het CIS, Kees Kouwenaar, ook, maar hij wil niet de barricades op om de plannen van het bestuur tegen te houden. Hij vreest moeilijke financiële tijden als het CIS niet verandert. "We staan nu al in de

> Het voert in ontwikltelingslanden projecten uit in opdracht van de Nederlandse overheid en andere geldschieters > In 2009 droeg de VU 667 duizend euro bij op een totale omzet van ruim vier miljoen euro. Het CIS leed een verlies geleden van 175 duizend euro. D'rt jaar verwacht het CIS opnieuw in de rode cijfers te komen >De projecten gaan over het verbeteren van de kwaliteit van het onderwijs, management bij unwersiteiten, iet, en duurzaam landbeheer > Het CIS heeft projecten in onder meer Ethiopië, Ghana, Mozambique, Tanzania, Suriname, Colombia, Indonesië, Vietnam en Jemen. Een bekend project is het vei^oenen van de Sahellanden door boeren voor bomen te laten zorgen. Zie documentaire The man who stopped the desert op www.cis.vu.nl

Mazzel [3]

Total loss Eigenlijk wist hij al dat het mis zou gaan. "Doe eens rustig aan", zei masterstudent accounting control Jonathan (28) tegen de vriend die hem 's nachts vanuit de club naar huis reed. Natuurlijk had zijn vriend gedronken. Sint Maarten is een populair toeristisch eiland waar het heel gewoon is om met een flesje bier achter het stuur te zitten. Jonathan had al bij verschillende ongelukken drie vrienden verloren. Omdat hij een meisje kende die aan rondvliegend glas bij een botsing een flink litteken in haar gezicht had overgehouden, rolde hij het raampje naar beneden. Hij maakte zijn gordel vast en pakte de bank stevig beet. Het regende en bij een scherpe bocht ging het mis. De auto schoof van de weg tegen een muur. Niet één of twee keer, maar viermaal sloeg de auto zijwaarts over de kop, om op zijn kant te blijven staan. Zijn medepassagier was bewusteloos en moest wakker geschud worden. Met z'n drieën klommen ze de auto uit. De nieuwe auto van moeder van zijn vriend was total loss. Een adrenalinestoot schoot door hem heen, hij had het overleefd. "Ik had geen schrammetje." (FB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen