Ad Valvas 2010-2011 - pagina 424

8 internationaal

ad valvas 26 mei 2011W

Verloren paradijs Antropoloog Sandra Evers doet onderzoek naar de gedwongen deportatie van tweeduizend eilandbewoners in de Indische Oceaan. Met haar boek wil zij rechters informeren bij de besluitvorming over de grove mensenrechtenschending. TEKST: SAAR S I E G E R S TEKENINGEN: KINDEREN VAN DE CHAGOSEILANDEN

Stel: je woont op een minuscuul eilandje in het midden van de Indische Oceaan. Je werkt op een kokosnootplantage, vangt je eigen vis en speelt elke zondag bingo met de andere eilandbewoners. Heel af en toe neem je de boot naar Mauritius of de Seychellen om familie te bezoeken, of om gewoon even op vakantie te gaan. Het is een reis van enkele dagen. Plotseling gebeuren er vreemde dingen. Er zijn steeds minder levensmiddelen in de eilandwinkel, de medicijnen raken op. Mensen vertrekken. En dan zijn er de verdwijningen. De eilandbewoners die op reis gaan, komen niet meer terug. Tevergeefs wacht je buurman op zijn vrouw die naar Mauritius is gegaan om te bevallen. Hij wacht al maanden en hij heeft nog geen teken van leven ontvangen. Pas na een paar jaar wordt duidelijk wat er aan de hand is. De buurvrouw mocht niet terugkeren. De kokosplantages worden opgeheven en een legerbasis wordt gebouwd. Bewoners worden gesommeerd hun spullen te pakken. Je wordt op een vrachtschip gezet en op de kade van Mauritius gedumpt. Je hebt geen geld, geen werk, geen huis. Je belandt in een krottenwijk. Je moet verder maar uitzoeken watje nog doet met je leven.

Doofpot Halverwege de jaren zestig sloot de Britse regering een deal met het Amerikaanse ministerie van Defensie, in ruil voor een fikse korting op een nieuw raketsysteem gaf de Britse regering Amerika toestemming om een militaire basis te bouwen op het eiland Diego Garcia, een van de Chagoseilanden. De Amerikaanse Defensie wenste een basis zonder burgerbevolking en daarom gaf de Britse koloniale dienst opdracht de eilanden te ontvolken. Zo'n tweeduizend eilandbewoners, de Chagossians, moesten huis en haard verlaten en hun heü elders zoeken. De meeste mensen belandden in sloppenwijken op Mauritius en de Seychellen. De geschiedenis van de Chagossians is relatief onbekend. Niet alleen in Nederland, maar ook in Groot-Brittannie, de Verenigde Staten en zelfs in Mauritius. De Britse en Amerikaanse betrokkenen stopten de gedwongen verplaatsing zorgvuldig in de doofpot. Pas toen de Chagossians eindjaren negentig naar een Britse rechtbank stapten om het recht op terugkeer naar hun geboortegrond te eisen, kwamen de omvang en de details van de mensenrechtenschendingen aan het licht. In eerste instantie leek het erop dat de zaak van de Chagossians relatief snel kon worden afgehandeld. De rechtbank stelde hen in het gelijk

Paradijs Op Mauritius deden Sandra Evers en Marry Kooy onderzoek naar de beelden die migrantenkinderen hebben van de plek waar hun voorouders vandaan komen. Ze vroegen kinderen tekeningen te maken van deze plek en interviewden hen over het resultaat. De kinderen van wie de ouders of grootouders op Chagos geboren zijn, stellen zich het eiland voor als een paradijs - het tegenoveigestelde van Mauritius waar veel Chagossians onder armoedige omstandigheden leven. 'Voor hen is Chagos een plek waar altijd genoeg eten is, waar je de hele dag rondhangt op het strand en waar iedereen gelukkig is', vertelt Evers. 'Sommige kinderen zijn ervan overtuigd dat de eilanden nu worden klaargemaakt voor hun terugkeer. Dat er nu een grote militaire basis staat, beklijft niet bij die kinderen.'

en verleende hen het recht op terugkeer naar de eilanden. Maar nog voordat de Chagossians konden terugkeren, verklaarde de Britse regering de rechterlijke uitspraak ongeldig. In de oorlog van Amerika 'tegen het terrorisme' was het strategische belang van de basis op Diego Garcia zo groot geworden dat terugkeer van de Chagossians volgens de Britse regering te veel risico's met zich meebracht.

Zaal« voor Europese Hof In de laatste decennia is er meer en meer informatie naar buiten gekomen over de ontvolking van de Chagoseilanden, maar er zijn maar weinig neutrale bronnen. Dit constateert antropoloog en Indische Oceaanspecialist Sandra Evers. Samen met Marry Kooy, die in 2008 als masterstudent onderzoek met haar deed, stelde ze de bundel Evictionfrom the Chagos Islands. Displacement and Strugglef or Identity Against Two World Powers samen. Daarin belichten verschillende wetenschappers de ontvolking en de huidige leefomstandigheden van de Chagossians vanuit juridisch, historisch en antropologisch perspectief Voor Evers is éen ding duidelijk. "In de wielen van de wereldpohtiek raken mensen vermorzeld en de Chagossians zijn daar een aangrijpend voorbeeld van. De belangen van poUtieke machthebbers zijn hier dominant. Mensenrechten hebben geen prioriteit." Evers hoopt dat het boek een rol kan spelen in de toekomst van de Chagoseilanden en de Chagossians. "De Chagossians hebben een zaak aangespannen voor het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. We sturen de informatie over het boek naar juristen en rechters, zodat zij die kunnen gebruiken bij de voorbereiding van de casus en tot een weloverwogen beshssing komen." Saar Siegers is radiomaker en journalist Ze maakte voor Holland Doe Radio de documentaire Pottenkijkers ongewenst over de ontvolking van de Chagoseilanden en de strijd van de Chagossians voor het recht op terugkeer Sandra J T M Evers en Marry Kooy (red ) Eviction from the Chagos Islands Displacement and Struggle for Identity Against Two World Powers, Brill 2011. De boekpresentatie vindt plaats op dinsdag 3 1 mei, 13 45 - 16.15 uur in het Metropolitangebouw, Z009

Chagossian meisje (11) laat met haar tekening zien dat ze denkt dat Solomon - een van de Chagoseilanden - nu weer wordt opgebouwd. Helaas is dat niet zo. 'You know... what you see is a bätiment en étage. People are building this for us right now. it will be beautiful when we go there. I have never been in such a building. But I am sure they make it very strong. We will have proper tables, chairs and beds there. And you know what? We will even have a television. I will have a dog that stands in front of the door to check whether people are allowed to come in.'

Reageren"? Mail naar redactie@advalvas vu nl

Wikileaks In 2010 kreeg de strijd voor het recht op terugkeer naar de Chagoseilanden een nieuwe wending. De Britse regering riep het gebied rond de eilanden uit tot het grootste zeereservaat ter wereld. Een goede zaak, aldus marinebiologen en natuuroiganisaties. Maar voor de Chagossians betekent het reservaat een nieuw obstakel. De strenge regels in het zeereservaat maken bewoning van de eilanden vrijwel onmogelijk. De Britse regering ontkent dat het instellen van het zeereservaat bedoeld is om de terugkeer van de Chagossians te verhinderen. Vertrouwelijke Amerikaanse documenten, openbaar gemaakt door Wikileaks, wijzen echter op het tegendeel. De woorden van Colin Roberts, hoofd van het Britse departement voor Bjuitenlandse Zaken en het Gemenbest, geven een wrang inkijkje in het politieke machtsspel: 'Het uitroepen van een zeereservaat maakt een eind aan de strijd van de voormalige eilandbewoners voor hun recht op terugkeer.'

Kinderen van Chagos

De goentetuin

Chagos

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen