Ad Valvas 2010-2011 - pagina 35

wetenschap 7

valvas 16 september 2010

ransgene gewassen in Europa

etsvoorstel bedreigt biologische landbouw let EU-wetsvoorstel over metisch gemanipuleerde ïwassen wil heimelijk de jelt van deze transgene ïwassen bevorderen. Dat It jurist en docent Thijs tty. EKST: PETRA BOLTEN pTO: PETER VALCKX

[gelopen juU stuurde Thijs Etty een artikel far de Volkskrant, waarin hij zich kritisch liet over een nieuw Europees wetsvoorstel - genetisch gemodificeerde organismen jgo's). De Europese Commissie presenteerde wetsvoorstel als tegemoetkoming aan wnderlijke lidstaten die kritisch staan tegengentechnologie. De lidstaten zouden meer Ifbeschikkingsrecht krijgen. Volgens Etty wil Europese Commissie in werkelijkheid een ld maken aan Europa als 's werelds grootste »ntechvrije zone. |nds 1998 was in Europa aUeen de teelt van ;gene maïs wettehjk toegestaan. Twaalf ir later, in maart 2010, is daar de AmfloraIrdappel bijgekomen. Deze zetmeelaardappel is niet bedoeld voor menselijke consumptie, maar voor de productie van papier en lijm. dit moment zitten nog zeventien gentechtoducten in de pijplijn om geteeld te gaan lorden; sommige daarvan zijn al getest en ;iLig bevonden door de Europese Commissie.

Gen staat voor... enetisch gemodificeerde organismen (ggo's) zijn lewassen zoals maïs, sojabonen en aardappelen, ^e voorzien zijn van extra genen, bijvoorbeeld i dieren of andere gewassen, waardoor de btuurlijke grenzen van soorten doorbroken kunnen worden. Ook andere termen zijn gangbaar, zoals GENGEWASSEN, TRANSGENEN of GENTECH. "Termen als gen-aardappelen en gengewassen djn eigenlijk niet correct", zegt Thijs Etty. "In biologische planten zitten ook genen, en de benaming gen-aardappel su^ereert dat in een gewone aardappel geen genen zitten."

Volgens Thijs Etty wil de Europese Commissie een einde maken aan Europa als 's werelds grootste gentechvrije zone

In een interview met NRC Handelsblad schrijft Etty de radicale koerswijziging van de Europese Commissie vooral toe aan John DaUi, de nieuwe commissaris voor biotechnologie en verklaard voorstander van ggo's.

Listig Etty licht nog eens toe hoe listig de Europese Commissie te werk gaat- "Het wetsvoorstel is strategisch een slimme zet, maar niet erg fatsoenlijk. Het lijkt een handreiking aan de landen die kritisch staan tegenover gentechnologie, zoals Oostenrijk, ItaUe, Griekenland en Luxemburg' met deze wet zouden zij het telen van genetisch gemodificeerde producten kunnen verbieden in eigen land." Is dat dan niet zo? "Helemaal niet", zegt Etty, "want de staten krijgen geen nieuwe verbodsgrond geboden, en ze mogen het niet verbieden op grond van zorg om het milieu of de volksgezondheid. Genetisch gemodificeerde gewassen die wettelijk worden toegestaan, zijn al door de Europese Commissie getest. Het is dus niet de bedoeling dat aangesloten lidstaten dat nog eens gaan overdoen." Hoe komt het dat de commissie zo strategisch opereert? "De lidstaten zijn al jaren hopeloos verdeeld over ggo's. Met deze wet creëert de

commissie de politieke ruimte om zelfstandig toelatingen door te drukken, nadat ze nationale staten zogenaamd de mogelijkheid van zelfbeschikking hebben gegeven. De commissie hoopt hiermee critici de mond te snoeren. Immers, als lidstaten nationaal mogen verbieden, wat zeuren ze dan nog?"

Schandaaltjes Vorige week vond een incident plaats in Zweden. Op een proefveld van het chemieconcern BASF ontdekte Greenpeace Ulegale, genetisch

Wie is Thijs Etty? > Thijs Etty is als ONDERZOEKER verbonden aan het Instituut voor Milieuvraagstukken (IVM), afdeling BELEIDSANALYSE. > Ook is hij DOCENT EU RECHT bij de afdeling Transnational Legal Studies van de rechtenfaculteit aan de Vrije Unwersiteit. Na zijn studie werkte hij onder meer bij het Centrum voor Milieurecht van de UvA. In 2006 kwam hij naar de VU.

gemodificeerde aardappelen. De aardappelen stonden tussen Amflora-aardappelen, een ander soort ggo, waarvan de teelt sinds maart 2010 door de Europese Commissie wettelijk is toegestaan. Volgens BASF is de Ulegale aardappel, de Amadea, niet bewust door het concern geplant, maar zou het om een 'menselijke fout' zijn gegaan van de afdeling Plant Science Sweden. Hoewel er nét een aanvraag bij de EU was ingediend om ook de Amadea te telen, zou het volgens Greenpeace wel degelijk om een clandestiene proef gaan. Een soortgelijk incident vond eerder dit jaar ook al in Duitsland plaats. Etty. "Dit soort kleine schandaaltjes laat zien dat gengewassen zich gemakkeUjk met andere gewassen kunnen vermengen en die kunnen besmetten. Met als consequentie dat we straks geen biologische landbouw meer kunnen garanderen omdat daarvoor een strenge zuiverheidsnorm geldt." Precies daar doet Etty onderzoek naar. "Mijn onderzoek gaat over de problematiek van coëxistentie [het in harmonie naast elkaar laten bestaan, red.] van biologische landbouw en ggo's." Volgens Etty wuift de Europese Commissie met het nieuwe wetsvoorstel het gevaar van besmetting weg door te stellen dat elk land zelf een bufferzone kan creëren tussen ggo's en biologische of gangbare gewassen. Etty. "Met dat argument wil de Commissie staten verbieden coëxistentie onmogelijk te maken. Maar het blijft allemaal heel vaag. Bedenk wat een bufferzone is een stuk economisch waardevol land, dat je niet kunt verbouwen. Boeren kunnen zich daar niet tegen verzekeren, omdat verzekeraars het te riskant vinden om biotechnologie in hun pakket op te nemen. Ook is er niets afgesproken over afmetingen van bufferzones, daar wil de commissie haar handen niet aan branden. Neem Oostenrijk met zijn kleinschalige biologische landbouw tussen de bergen. Daar is vaak geen ruimte voor bufferzones. Als jurist wil ik graag dat de regels zo geformuleerd worden dat ze toepasbaar zijn." Het wetsvoorstel gaat nog langs het Europese Parlement en de Raad van Ministers (van de lidstaten), een proces dat zeker twee jaar kan duren. In de tussentijd kan de Europese Commissie doorgaan met het toelaten van genetisch gemodificeerde gewassen op basis van huidige wetgeving. Etty verwacht dat al in de komende maanden twee tot vier soorten maïs en sojabonen op de markt komen. Reageren"? Mail naar redaotie@advalvas vu nl.

l>Kort productieve stemming Extreme mannen et delen van negatieve stemmingen binnen 'earns blijkt zo gek nog niet. Vooral wanneer een groep een analytische taak heeft, waarbij ensen logisch moeten redeneren en systeatisch informatie moeten verwerken, is het irima als ze gevoelens van gespannenheid of Uende delen. Moet er iets creatiefs gebeuren, kunnen teamleden beter positieve gevoens als enthousiasme en opgewektheid delen. at is een van de conclusies uit het onderzoek Annefloor Klep naar het delen van stemingen en emoties in werkteams. Klep promoeert op vrijdag 17 september bij de faculteit 'sychologie en Pedagogiek. (RL) narcis.info

"Fundamentalisme is een beetje een mannending", zei godsdienstpsycholoog Joke van Saane van de VU vorige week in dagblad Trouw. Samen met de krant ontvnkkelde ze de Funditest. Van de ruim achttienduizend mensen die de test hebben ingevuld, is meer dan zestig procent man. Ook scoren mannen gemiddeld hoger dan vrouwen op de fundischaal. "Vrouwen voelen zich meer aangetrokken door rituelen, gevoelens en ervaringen, terwijl de man meer neigt naar dogmatiek en overtuiging", legt Van Saane uit. Fundamentalisme is geen religieus verschijnsel. Het kan ook om politiek gaan. Van de invullers blijkt de grootste groep fundamentalisten agnost of atheïst te zijn. Van Saane vindt een bepaalde mate van fundamentalisme niet verkeerd. Het geeft mensen houvast in het leven en maar een enkele fundamentalist slaat door naar terrorisme. (DdH) trouw.nl/funditest

Duurzaam kleinbedrijf Wat zegt u?! Duurzaam innoveren is niet alleen iets voor grote bedrijven. Hilke Bos-Brouwers onderzocht hoe en waarom ook midden- en kleinbedrijven aan duurzaamheid doen. Ze promoveerde op 8 september bij Economie. Biologisch afbreekbaar piepschuim, producten gericht op ontwikkelingslanden, maar ook 'gewone' energiebesparing kwam Bos-Brouwers tegen bij de 1056 bedrijven die ze onderzocht. Ze nam ruim dertig factoren onder de loep die geacht worden duurzaamheid te stimuleren. "Vreemd genoeg bleken er maar zeven echt van invloed", zegt ze. De top-drie: goed opgeleid en gemotiveerd personeel, een 'duurzaamheid als plicht'-orientatie en samenwerking met een brancheorganisatie die als kennismakelaar dient. {RL) narcis info

Naarmate mensen zich meer moeten inspannen om iets te horen, worden hun pupUlen groter. Twee VUmc-audiologen, Adriana Zekveld en Sophia Kramer, ontdekten dat hierin een methode ligt om objectief te meten hoeveel moeite het mensen kost om spraak te verstaan. Slechthorendheid is een van de meest voorkomende chronische aandoeningen. Ongeveer tien procent van de volwassenen heeft moeite met horen. Als spraak slecht verstaanbaar is, proberen luisteraars dat wat ze niet goed horen aan te vullen. Daarbij verwijden hun pupillen. Dit aanvullen kost mentale inspanning en kan leiden tot vermoeidheid, een veel gehoorde klacht van slechthorenden. De nieuwe meetmethode biedt inzicht in de gevolgen van gehoorverUes op luisterinspanning en vermoeidheid. Zekveld kreeg 250.000 euro van NWO voor vervolgonderzoek. [RL] adnanazekveld.org

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen