Ad Valvas 2010-2011 - pagina 347

11

ad valvas 7 april 2011

De vrije universiteit De VU vindt dat onderzoeksresultaten publiek toegankelijk moeten zijn. Toch zijn veel wetenschappers daar nog huiverig voor. Tien misverstanden over open TEKST: IVONNE RUNTER ILLUSTRATIE: MERLIJN DRAISMA

Resultaten van onderzoek dat met publiek geld gefinancierd wordt, horen ook publiek toegankelijk te zijn. De VU wil daarom dat in 2020 negentig procent van alle VU-publicaties gratis online beschikbaar is- in open access, zoals dat wordt genoemd. Nu is dat ongeveer tien procent. Helaas bestaan er over open access nog veel misverstanden. UbVU-medewerker Ivonne Ruijter zet de tien belangrijkste op een rij.

1. Publiceren in open access is ingewikkeld Het IS juist eenvoudig. Je kunt binnen je vakgebied publiceren in open access-tijdschriften. Zie de Directory of Open Access Journals, www. doai.org Je kunt ook een kopie van je publicatie via de wetenschappelijke database Metis doorplaatsen op VU-Dare. een voor iedereen toegan kelijke database metfulltext VU publicaties. Bijkomend voordeel is datje publicatielijst en je fulltext publicaties dan ook op je persoonlijke VU-website komen, www.metis.vu.nl

2. Het plaatsen van een publicatie in VU-Dare kost veel tijd Helemaal met. Het uploaden van een publicatie kost evenveel tijd als het toevoegen van een bijlage bij een e-mail.

3. Open access wordt alleen gebruikt voor tijdschriftartikelen in de exacte wetenschappen Nee. Open access is er ook voor boeken, vooral in de geestes- en sociale wetenschappen. Momenteel zijn door het project Open Access Publishing in European Networks al duizend boeken gratis online toegankelijk, www.oapen. org

4. Open access is verspilde tijd. Alle wetenschappelijke tijdschriften zijn toch al via mijn werkplek te raadplegen Dat IS zo, maar de bibliotheek betaalt voor deze tijdschriften fikse abonnementsgelden. Je merkt hier zelf mets van: je hebt toegang tot deze tijd schriften op basis van je internetprotocoladres. Mensen die met aan een universiteit verbonden zijn, hebben geen toegang tot deze publicaties.

5. Publiceren in open accesstijdschriften kost veel geld In meer dan zeventig procent van de open access tijdschriften kun je gratis publiceren. De uitgever heeft voldoende inkomsten uit sponsoring, advertenties of inhoud waarvoor wel wordt

Wereldwijd publiceren > In het kader van de Wortd Book and Copyright Oay oi^aniseert de Universiteitsbibliotheek op DONDERDAG 21 APRIL een bijeenkomst over open access en auteursrecht. > Hoofdgebouw, eerste verdieping, MediaXperience, 15-16.45 uur met aansluitend borrel. Inschrijven op ubvu.vu.nl.

betaald. Hiertoe behoren gerenommeerde uitgevers met kwaliteitstijdschriften {MIT Press, Max Planck Society, Taylor Francis, Springer, MedKnow et cetera). Daarnaast kun je subsidie aanvragen bij wetenschapsfinancier NWO Die stelde 2,5 miljoen euro beschikbaar voor het publiceren in open access-tijdschnften of het publiceren van open access-boeken Het gaat hierbij wel om publicaties die voortkomen uit door NWO gesubsidieerd onderzoek, nwo. nl/openaccess

6. Als ik wil publiceren in gezaghebbende tijdschriften, kan ik mijn publicaties niet in open access publiceren Vaak wel. Je mag dan in veel gevallen met de uitgeversversie (het gepubliceerde artikel) plaatsen in VU-Dare, maar wel de auteursversie (de laatste versie, zonder de lay-out en paginering van de uitgever).

7. Ik kan auteursversies van artikelen beter niet in VU-Dare plaatsen, want die worden niet meegeteld In het Web of Science, dat alle citaties bijhoudt Het online plaatsen van de auteursversie van je artikel vergroot juist de kans op citaties. Het artikel wordt gelijk voor de hele wereld zichtbaar Bovendien staat er in VU Dare een link naar de Digital Object Identifier van het gepubliceerde artikel, die ertoe leidt dat je juist wordt geciteerd.

8. Open access-tijdschriften publiceren alles wat wordt aangeboden, dus van

serieuze kwaliteitscontrole kan geen sprake zijn Open access-tijdschriften kennen allemaal een vorm van kwaliteitsborging Meestal wordt dit gedaan door vakgenoten, in sommige gevallen door de uitgever.

9. Voor de humaniora zijn er nog geen open access-tijdschriften NWO subsidieert het opstarten van open access-tijdschnften en de omvorming van bestaande tijdschriften tot open access-tijdschriften in de geesteswetenschappen.

10. Als ik wil publiceren in een wetenschappelijk tijdschrift, ben ik verplicht het auteursrecht aan de uitgever over te dragen Dit IS met juist Auteursrecht rust bij de auteur en hij kan daarover beschikken op de manier zoals hij wil. Een auteur kan over de rechten met een uitgever onderhandelen. Als je het auteursrecht overdraagt, kun je met de publicatie met meer doen watje wilt. Als je alleen toestemming geeft voor publicatie, kun je die publicatie nog in een ander medium publiceren of online zetten. De laatste optie is voor de auteur dus veel voordeliger. Er zijn steeds meer uitgevers die begrijpen dat volledige overdracht van rechten met van auteurs verwacht kan worden. Reageren' Mail naar redactietffladvalvas vu nl De auteur is projectleider open access blj UBVU, tel 5985867,1 Ruijter@ubvu vu nl

'Anders had hij mijn stukje nooit gevonden' "VU-Dare is een prima instrument om de vindbaarheid van je publicaties te vei^n^ten. Een buitenlandse onderzoeker vond via VU-Dare mijn stukje over een vroege taalkundige publicatie van Noam Chomsky, en dat had hij als niet-vakgenoot via de traditionele zoekweg niet of met moeite gevonden. Maar in mijn werkomgeving wordt er verbazingwekkend weinig in VU-Dare gezet. Het belang ervan wordt echt nog niet voldoende ingezien. "Een onbillijkheid moet mij echter van het hart. iemand die een paar jaar aan een dik boek heeft gewerkt, krijgt daar bij sommige unwersiteKen relatief weinig credits voor. Artikelen schrijven loont meer, zoals bij de bèta's. Het dwingt mensen een bepaalde publicatiestrategie te ontwikkelen. Dat zou anders moeten, vind ik." JAN NOORDEGRAAF hoofddocent Nederlandse taalkunde

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen