Ad Valvas 2010-2011 - pagina 91

OK

SENIOR GENOMINEERDE #3 11

ad valvas 14 oktober 2010 cose­Marie Dröes, hoogleraar psychosociale lulpverlening voor mensen met dementie, (trijdt voor laagdrempelige zorg. lEKST: ANITA M U S S C H E }T0: JORDI HUISMAN

ulpverlening aast de deur )f thuis 'Het was net als in de film Awakenings. Mensen zaten een beetje apathisch n hun stoel, of voorover met hun hoofd op het plastic tafelkleedje." Tijdens laar onderzoeksstage bewegingswetenschappen in de jaren zeventig werd lose­Marie Droes geconfronteerd met het dagelijks leven van dementerenden. )ie ervaring bepaalde haar carrière als wetenschapper. In een verpleeghuis ;ette ze met een therapeut bewegingsgroepen op voor mensen met dementie. »Jet als Robin WUliams in Awdkemngs deed ze een balspel met bewoners en inde jntdekte dat ze hen daarmee uit hun apathie kon trekken. Ze lachten, ze letten ;oed op elkaar en ze hadden plezier. Haar proefpersonen bleken veel normaler e functioneren dan iedereen dacht. Droes begon te beseffen dat het passieve )f soms agressieve gedrag van dementerenden een emotionele reactie kon zijn )p hun ziekte, en niet het gevolg van de afbraak van de hersenen, zoals toen verd aangenomen. Dat besef leidde uiteindeüjk tot een complete omslag in de Baifi wrg voor mensen met dementie, Vta fcie zorg was eind jaren zeventig nog volledig onontgonnen terrein. "Haar idee LAvas toen heel origineel", zegt emeritus hoogleraar psychiatrie WUlem van rüburg, de latere promotor van Droes. "Tot die tijd was medicatie het enige niddel bij gedragsstoornissen. Men dacht dat niets anders hielp. Rose­Marie ;ing praten met dementen zelf, over wat hen bezighield. Zij realiseerde een rernieuvidng in de psychosociale zorg. Ze heeft schitterend werk gedaan." KM

h?

cteur ie

n e

Sewegingstherapie 'och moest Droes lang wachten op haar wetenschappelijke carrière. Het lukte laar niet als onderzoeker aan de slag te komen. Nijdig begon ze haar eigen immerbedrijf, tijdens haar studie had ze ook al geklust. Na enkele jaren werd ;e toch benaderd voor een project. Van Tilburg werd ten slotte haar promotor, nhaar proefschrift beschreef ze haar bewegingstherapieprogramma en legde

in n ligins

mm

Non­Stop verbeteraar

n on

Ean greep uit de verschillende onderzoeken waaraan hoogleraar psychosociale hulpverlening Rose­Mane Droes meewerkt: ßementetcoach. In Amersfoort en Leusden wordt het effect gemeten van telefonische coaching voor mantelzorgers van mensen met dementie. 'Verbeeldingsmethodiek. Theater, gedichten, muziek en liedjes als middelen om het contact tussen zorgverleners en mensen met dementie te verbeteren zodat de levenskwaliteit van bewoners toeneemt. Droes onderzoekt of deze methodiek werkt. Jt> Rosetta. Dit Europese project onderzoekt hoe ict dementerenden kan helpen, bijvoorbeeld met geheugenondersteuning en hulp bij sociale contacten of dagelijkse activiteiten. Zo verstuurt het systeem herinneringen, kan men eenvoudig bellen door het plaatje van degene die men wil spreken aan te raken of waarschuwt het systeem als er een deur blijft openstaan. Sensoren in huis registeren veranderingen m het normale gedragspatroon en activeren een videosysteem als er te weinig beweging wordt waargenomen. I> Sclirifteiijl^e wilsverklaringen. Hoe functioneren met­behandel­ en euthanasieverklaringen bij mensen met dementie"? | > Dagbehandeling in de wijk met mantelzorgondersteuning. In Haarlem draait

een pilotproject waarbij de dagbehandeling vanuit het verpleeghuis naar de wijk wordt verplaatst. Het overgangsproces en het effect op deelnemers, mantelzorgers en zorgverleners wordt onderzocht. \> Helpdesk psychosociale hulpverlening. Een nieuwe helpdesk moet

kennis uit psychosociaal wetenschappelijk onderzoek overdragen naar de zorgpraktijk. ._.jfiai

ze de theoretische basis voor de psychosociale hulpverlening voor mensen met dementie. "Ik wil de praktijk verbeteren, maar gebaseerd op feiten", zegt Droes. "Je moet mensen niet zomaar iets aandoen zonder datje weet of het werkt. Ik ben meer onderzoeker dan praktijkmens, maar ik ben een pragmati­ sche onderzoeker." Dat bewees Droes vooral toen ze haar ontmoetingscentra voor mensen met dementie en hun mantelzorgers begon op te zetten. Haar bewegingspro­ gramma verbeterde het contact tussen verzorgers en verzorgden, waardoor mensen beter functioneerden en minder gedrags­ en stemmingsproblemen hadden. Dat wUde Droes ook bereiken bij mensen met beginnende dementie die nog thuis woonden. In 1993 startte ze in twee Amsterdamse buurthuizen ontmoetingscentra waar dementerenden naast recreatieve activiteiten bewegingstherapie kregen, terwijl hun mantelzorgers lezingen volgden of in gespreksgroepen ervaringen en tips uitwisselden. Het werkte, mensen met dementie konden langer thuiswonen en de mantelzorgers konden hun taak beter aan.

Nooit klaar Toch werd het idee maar beperkt opgepikt. Om te voorkomen dat het bij een wetenschappeHjk experiment zou blijven, startte Droes zelf een stevige lobby die ­ pas najaren ­ leidde tot meer ontmoetingscentra: 'Het was echt een strijd', zei ze op 4 september dit jaar in Trouiy. 'De eerste vijftien jaar ben ik weggelachen. Niemand dacht dat er veel eer aan dementerenden te behalen viel.' "Zulke ontmoetingscentra worden nu in de hele wereld gebouwd", zegt direc­ teur Philip Scheltens van het Alzheimercentrum VU. "Rose­Marie Droes zoekt op allerlei manieren naar waar de nood ligt, waar de patient behoefte aan heeft. Daar ligt haar maatschappelijke bijdrage. Haar doorzettingsvermogen en werklust zijn ongelooflijk." Inmiddels zijn er dan ook zestig ontmoetings­ centra en nog 24 in oprichting, verspreid over het hele land. Droes opent regelmatig nieuwe, als voorzitter van de Landelijke Werkgroep Ontmoetings­ centra. Nee, dat past niet in haar werktijd, maar aan nine to five doet Droes ook niet. Haar man belt haar iedere dag om zeven uur waar ze blijft. Want klaar is ze nooit. Ze kan niet door een verpleeghuis lopen zonder zich af te vragen of het niet beter kan. "Er is veel verbeterd, het is niet meer alleen wassen en aan­ kleden. Maar ik zie in verpleeghuizen nog steeds veel mensen van wde ik denk' die zouden hier eigenlijk niet moeten zitten."

Naar de wijk Droes zou het liefst alle dagbehandeUng, waar mensen met dementie overdag terecht kunnen om mantelzorgers te ontlasten, uit het verpleeghuis halen en naar de wijk verhuizen. De zorg moet zo laagdrempelig mogelijk zijn, zodat meer mensen er gebruik van maken. "Je moet zorgen dat hèt thuis opgelost wordt", vindt Droes. "Maar dan moeten mantelzorgers en dementerenden wel ondersteund worden. Met onze vergrijzende bevolking is het essentieel dat zij het samen volhouden, want zeventig procent van de mensen met dementie woont thuis." In Haarlem is een dagbehandeling naar de wijk verplaatst en dat wil ze nu ook in Amsterdam voor elkaar krijgen. En liefst in heel Nederland. En dan graag nog voor haar pensioen, lacht ze. "Ik ben iedere keer weer zo blij als we subsi­ die krijgen voor een project. Als anderen je werk willen ondersteunen, geeft dat het belang van je werk aan. Niet alleen vanuit de wetenschap maar vooral ook van maatschappelijke organisaties." WiUem van Tilburg vindt dat ze de Societal Impact Award gewoon moet krij­ gen "Ik ben natuurlijk partijdig, maar er zijn maar weinig wetenschappers bij wie zo'n mooie rechte lijn loopt van de wetenschap naar de maatschappij." Reageren'' Mail naar reclactie@ advalvas vu nl

Wie is Rose­Marie Dröes? > 1 9 5 6 , geboren in Amsterdam > 1968­1974 gymnasium bèta

> 1974­1981 studie bewegingswetenschappen aan de VU > 1979­1985 eigen timmerbedrijf > 1 9 8 5 ­ 1 9 9 1 promotieonderzoek psychosociale hulpverlening aan demente ouderen > 1 9 8 3 ­ 1 9 9 2 wetenschappelijk mede­ werker bewegingswetenschappen > 1992­heden senior onderzoeker > 2004­heden unhrersitair hoofddocent, afdeling Psychiatrie, VUmc > Sinds 2 0 0 9 hoogleraar psychosociale hulpverlening voor mensen met dementie, afdeling Verpleeghuisgeneeskunde, VUmc; secretaris wetenschapscommissie, afdeling Psychiatrie, VUmc

'De eerste vijftien jaar ben ik weggelachen'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen