Ad Valvas 2010-2011 - pagina 439

wetenschap ii

)n ad valvas 9 juni 2011

r

1n 2003 begon mijn leven in vrijheid' Volgens promovendus Ali Taher moeten de mensen in Irak wennen aan hun nieuwe vrijheid. 'Vooral de Shiieten moeten leren de onderdrukking achter zich te laten.' TEKST: WELMOED VISSER FOTO: MC­VU/RIECHELLE VAN DER VALK Irak, daar horen we niet zo veel meer van. Hoe gaat het eigenlijk in uw land? "Veel beter dan een paar jaar geleden. Als Irak in het nieuws is, gaat het nog vaak over zelf­ moordaanslagen, maar die zijn er veel minder. In 20o6 waren er aUeen al in Bagdad vijftien tot twintig aanslagen per dag. Nu gebeurt het eens m de twee, drie maanden. Dat is een enorm ver­ schil. We kunnen weer gewoon over straat." Hoe is dat te verklaren? "Door het democratiseringsproces. In 2005 waren de eerste vrije verkiezingen in Irak. Daarna is er gewerkt aan de opbouw van allerlei democratische instituties, er zijn zesduizend ngo's [non­gouvemementele organisaties] ont­ staan die zich inzetten voor mensenrechten en democratie. Zo langzamerhand begint het te werken. "En ook de Arabische Lente werkt in ons voor­ deel. Veel zelfmoordterroristen kwamen uit landen als Libië en Syrië. Maar liefst 45 mensen uit één dorp in Libië hebben zich opgeblazen m Irak. Deze landen hebben nu iets anders aan hun hoofd. Dat is goed voor mijn land."

zien hoe moeilijk bijvoorbeeld journalisten het de afgelopen jaren hebben gehad." Waar blijkt het uit dat het nu beter gaat? "Irak is een van de weinige landen in de Arabi­ sche wereld waar je kunt schrijven of bloggen watje wilt. De vrijheid is veel groter dan bijvoorbeeld in Syrië of Iran. Ik behoor tot de seculiere minderheid, ik hang geen geloof aan. Dat kan in veel andere landen in het Midden Oosten niet eens." U bent in 2003 teruggekeerd naar Irak. Bent u de Amerikanen dankbaar voor de inval in uw land? "Absoluut. In 2003 begon mijn leven in vrijheid. Begin jaren tachtig moest mijn vader vluchten als lid van de oppositie. Zijn vijf broers zijn

'Bagdad ïs nu weer een vrolijke stad' allemaal vermoord door het regime van Sad­ dam Hoessein. En daarin is onze familie zeker niet uniek, iedereen heeft wel zo'n verhaal. Ook in Iran waren we niet vrij. En door de oorlog tussen Iran en Irak haatten veel mensen in Iran ons, we waren tweederangs burgers. Pas na 2003 konden we weer een leven in Irak opbou­ wen. Ik zie niet graag beelden in de media van Irakezen die de Amerikanen haten. Dat is abso­ luut niet representatief, de meeste Irakezen zijn verschrikkelijk blij met hun nieuwe vrijheid."

De jaren direct na 2003 waren, op zijn zachtst gezegd, turbulent. Hoe is het om jong te zijn in een stad waar dagelijks zo veel U bent actief bij Masarat, een organisatie die doden vallen? zich inzet voor minderheden in Irak. Hoe is "Het blijft onwerkelijk en tegelijk wen je eraan. het daarmee gesteld? Je past je gedrag aan nooit ergens in de rij gaan staan, zo kort mogelijk op de markt blijven. De "De Irakese samenleving is altijd pluriform plekken waar veel mensen bijeen zijn, waren geweest. We hebben minderheden, zoals de gevaarlijk. Ik geniet ervan dat ik nu in Bagdad joden, nodig. Ze zijn belangrijk in de demo­ in de rij kan gaan staan om een ijsje te kopen. ciatie en als onderdeel van onze cultuur. Nog Dat er weer feestjes zijn. Het is een levendige, met iedereen is zich daarvan bewust. Masarat vrolijke stad op dit moment." probeert het onderwerp onder de aandacht te brengen, onder meer met een tijdschrift dat een platform is voor minderheden." U bent sinds eind april in Nederland. Wat valt u hier op? U heeft met Masarat de film Conditional "Ik vond de demonstratie tegen kernenergie op Freedom gemaakt. Waar gaat die over? de Dam opmerkelijk. Die mensen maken zich druk om een mogelijk gevaar in de toekomst. "De film laat zien dat j e vrijheid geleidelijk Dat heeft me verbaasd. Blijkbaar zijn er weinig verwerft. Na het verjagen van Saddam Hussein echte problemen." moest in Irak alles weer worden opgebouwd. Mensen moesten eraan wennen om vrij te zijn, dat andere mensen dingen kunnen zeggen En als wetenschapper? waarmee jij het niet eens bent. Zo'n proces "Ik was heel bUj om te merken dat ik up­to­date verloopt niet zonder slag of stoot. In het begin ben met mijn kennis. Dat de nieuwste theorieën vrerden bijvoorbeeld journalisten en schrijvers en artikelen die ik vanuit Irak ken, ook mijn met een andere mening vermoord of bedreigd. collega's hier bezighouden. Een paar jaar Het gaat nu steeds beter, maar de film laat ook geleden was het voor Irakese wetenschappers

moeüijk om bij te blijven. Nu niet meer, dankzij internet. Ik werk hier aan een voorstel voor mijn proefschrift dat ik in Bagdad wü schrijven. Het zal gaan over hoe de Shiieten ­ de meerderheid in Irak ­ omgaan met hun nieuwe zeggenschap, nadat ze 1400 jaar zijn gediscrimineerd en onderdrukt door de Soennieten. Ineens moeten ze de onderdrukking, die deel geworden is van hun identiteit, achter zich laten. Misschien

ga ik het toespitsen op de Sadr­beweging, de Shiieten die erg tegen Amerikaanse inmenging in Irak zijn." All Taher geeft op 10 juni een lezing over soci oiogie in Iran en Irak Locatie zaal Z113 in het Metropolitangebouw, om 16.15 uur. Reageren"? Mail naar redactie@ vu advalvas nl

Werken voor geld

Rug­ en nekpijn

Normale moedervlek

Fatale kennis

Geld verdienen blijkt steeds meer de belangrijk­ ste reden om te werken. Andere factoren, zoals een bijdrage aan de samenleving leveren, leuke contacten krijgen, of erkenning en waardering krijgen, tellen steeds minder mee als motivatie. 'We zijn steeds materialistischer geworden', stelt Frank van Luijk dan ook in zijn dissertatie, waarop hij 20 juni promoveert. De psycholoog onderzocht de betekenis van werken aan de hand van representatieve steekproeven van de Nederlandse beroepsbevolking in 1983, 2008 (voor de crisis) en 2009. Betaald werk heeft ook een minder centrale plaats in het leven gekre­ gen. Dingen die mensen echt belangrijk vinden, proberen ze meer en meer buiten hun werk om te realiseren. (DdH)

Participatieve ergonomie (PE), een stapsgewijze methode om de ergonomische omstandigheden van een werkplek te verbeteren, vermindert de fysieke en psychosociale werkbelasting niet. Dat blijkt uit onderzoek van gezond­ heidswetenschapper Maurice Driessen, die op 9 juni promoveert. PE kan behoorlijk in de papieren lopen, maar voorkomt geen rug­ en nekklachten. Wel helpt het werknemers die al rugklachten hébben, bij hun herstel. Lage rug­ en nekpijn zijn een ware plaag voor de Nederlandse beroepsbevolking en kosten werk­ gevers en samenleving jaarlijks 3,5 miljard euro. Ergonomische maatregelen, zoals aanpassing van het kantoormeubilair, kunnen problemen voorkómen, maar managers en werknemers zijn er moeilijk toe te brengen. Daarom is PE uitgevonden. Driessen deed onderzoek op 37 afdelingen van vier grote bedrijven. (PB)

Moedervlekken bestaan uit groepjes pigment­ cellen die een genetische verandering hebben ondergaan. Genen die worden geassocieerd met het ontstaan van kanker, zijn ook de veroorza­ kers van moedervlekken. Toch leiden moeder­ vlekken in de meeste gevallen niet tot kanker. Liesbeth Vredeveld promoveerde vorige week aan het VUmc op de vraag waarom niet. Ze ontdekte dat normale moedervlekcellen zich tot een bepaald punt delen en dan houdt de celde­ ling ineens op. Een enkele keer gaat er iets fout in dit mechanisme. Dan blijven de cellen zich vermeerderen en ontstaat er wel een kankerge­ zwel. Vredeveld onderzocht de omstandigheden waaronder cellen zich permanent niet meer verder delen, of juist wel. Meer kennis hierover kan bijdragen aan nieuwe kankermedicijnen. (WV)

Patienten met een genetische aanleg voor diabetes of hart­ en vaakziekten zijn niet fatalistisch. Dat blijkt uit onderzoek waarop sociaal psycholoog Liesbeth Claassen 1 juni bij VUmc promoveerde. Sommige hulpverleners zijn bang dat patiënten op het nieuws van hun genetische aanleg fatalistisch worden en daar­ door ongezond gaan leven. Dit beeld blijkt dus niet kloppen met de werkelijkheid. Mensen met een familiegeschiedenis van diabetes en hart­ en vaatziekten ervaren een hoger risico dan mensen zonder die achtergrond. Maar zij zien in dat een gezonde leefstijl een goede manier is om het risico te verkleinen. Daardoor hebben ze juist vaker een gezondere leefstijl dan mensen zonder genetische aanleg. Blijkbaar werkt informatie over een familiair risico op ziekte motiverend. (FB)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen