Ad Valvas 2010-2011 - pagina 323

off campus 5

jad valvas 31 maart 2011

De dood of de gladiolen Vrienden van de hortus zijn boos. Uit een recente brief van liet bestuur blijkt dat de VU de unieke planten­ collectie te koop aanbiedt. TEKST: DIRK DE HOOG FOTO'S: STUDIO VU/RIECHELLE VAN DER VALK

,

'Het bestuur van de VU verkwanselt erfgoed VU hortus', staat boven een oproep van het actiecomité VU hortus. 'Als het college zijn zin krijgt, zal de botanische collectie op korte termijn bruut uiteen worden gerukt', aldus het comité dat al drie jaar strijdt voor behoud van de hortus aan de Van Boechorststraat. Reden voor de nieuwe boosheid is een recente brief van het college aan de Stichting Nationale Plan­ tencollectie (SNP) waaruit blijkt dat de VU van de plantencoUectie af wil. In het SNP werken de belangrijkste achttien Nederlandse botanische tuinen samen om de historische collecties in stand te houden. Maarten van Bodegraven van het actiecomité IS boos over de brief. "Het college van bestuur heeft beloofd serieus met ons over de toekomst van de hortus te praten. Maar van deze brief

afgelopen twee eeuwen is opgebouwd. Ik vind het belangrijk dat die coUectie behouden blijft en daar moetje dan de verantwoordelijkheid voor nemen." Dat heeft Aerts zelf al eens gepro­ beerd. In 2007 werkte hij, op verzoek van de dienst huisvesting, mee aan een toekomstplan voor de hortus. Zijn idee was met het materiaal uit de hortus een groenstrook op de campus aan te leggen die de evolutionaire ontwikkeling van planten laat zien. "Op die manier zou je een groot deel van de coUectie kunnen behouden, educatief gebruiken en tegelijkertijd duurzaam groen aan de campus toevoegen", licht hij toe.

Plantjes aangeboden Actiecomité VU liortus vreest dat de coliectie van de liortus verloren gaat. Collegevoorzitter René Smit probeert het comité gerust te stellen.

'De planten horen bij het cultureel erfgoed' wisten wij niets af" Medelid Pieter Bol legt uit wat het comité nastreeft. "We vinden de hortus een unieke groene oase tussen de betonnen kolossen van de Zuidas. Veel buurtbewoners en VU­ medewerkers willen dan ook dat die oase blijft." In de VU hortus staan zo'n vijfduizend planten. De collectie is vooral bijzonder van­ wege de vetplanten, cactussen, orchideeën, varens en clivia's.

Ä~^*''^ir­"

Recreëren De toekomst van de hortus staat op het spel omdat VUmc over eenjaar of acht op die plek een nieuw gebouw wil neerzetten. Tot die tijd blijft de tuin openbaar toegankelijk, heeft het bestuur beloofd. Maar het comité heeft daar een hard hoofd in. "Een tuin moetje onderhouden. Wij vrezen dat het bestuur de coUectie geleidehjk ten onder laat gaan, zodat er over een paar jaar een makkelijk bouwrijp te maken stukje grond klaar ligt", zegt Bol. Hij is het niet eens met de plannen. "Het ziekenhuis wü een groene zorgtuin waar patiënten kunnen recreëren. Waarom gebruiken ze de hortus daar niet voor? Er is ruimte voor nieuwbouw op het terrein naast de hortus, waar nu alleen barak­ ken staan." Volgens Van Bodegraven klopt het dat de hortus voor de wetenschap nauwelijks nog betekenis heeft, maar gaat het wel om een historische collectie met museale waarde zoals je nergens anders in Nederland vindt. "Zulk cultureel erfgoed moetje bewaren. Dat heeft de VU in het verleden ook beloofd. Alle botanische tuinen die aangesloten zijn bij de Stichting Nationale PlantencoUectie beheren een deel van het totale erfgoed. Als de VU eruit stapt, valt een schakel weg." Dat andere botanische tuinen de collectie kunnen overnemen, betwijfelt het comité. AUe tuinen maken door geldgebrek zware tijden door. Het comité vindt het behoud van de hortus overigens niet aUeen een verant­ woordelijkheid van de VU. Ze benaderen ook andere bedrijven op de Zuidas en de gemeente Amsterdam. Die zouden financieel moeten bijspringen.

In de bureaula Hoogleraar systeemecologie Rien Aerts is het met comité eens. "De planten in de hortus horen bij de Nationale Planten Collectie die de

Hortulanus Geralt Joren gelooft in de toekomst van zijn plantjes

Maar helaas, het rapport 'Verwondering en bewondering' is in een bureaula verdwenen. Aerts heeft er weinig vertrouwen in dat het daar ooit nog uit komt. "Ik heb niet de indruk dat duurzaam omgaan met de leefomgeving prioriteit heeft bij het bestuur," zegt hij teleur­ gesteld. Die ervaring is niet aUeen gebaseerd op zijn hortusplan. In 2009 heeft hij bij het bestuur geprotesteerd toen ze met plannen kwamen voor het nieuwe gebouw voor de Rechtenfa­ culteit op de plaats van de toenmalige vijver en landschapstuinen. "Op die plek stonden heel bijzondere planten, zelfs ook beschermde soor­ ten. Daar is gewoon zand overheen gestort. Dat getuigt niet van een groen bewustzijn en goed rentmeesterschap." En juist zo'n bewustzijn is

'Een duurzame leefomgeving is hier geen prioriteit' nodig om de hortus te redden, althans de coUec­ tie, vindt Aerts. "Het gaat me niet om de plek, want nu is het een nogal rommelige, op elkaar gepropte uitstaUing. Als je de planten opneemt in een nieuw campusplan doe je werkelijk iets

met duurzaam groen en de kwaliteit van de leefomgeving voor de medewerkers."

"We hebben besloten de hortus op te heffen;' dat staat vast," zegt collegevoorzitter René Smit. "De tuin heeft voor onderwijs en onderzoek geen directe functie meer en op termijn komt daar nieuwbouw. Dan heeft het geen nut meer te investeren m onderhoud." Onzeker is hoe lang de hortus in de huidige vorm kan blijven voortbestaan. Smit: "De kassen zijn meer dan veertig jaar oud en versleten. Die gaan we met meer opknappen. Hoe lang ze het nog uithouden, weet ik met." Hij beaamt dat de universiteit zorgvuldig met de plantencoUectie wil omgaan. "We hebben de Stichting Nationale PlantencoUectie aangeboden waardevolle planten over te nemen. De Stichting heeft er verstand van en kan aangeven welk deel van de collectie het waard is om te worden bewaard. De planten die we met kwijt kunnen, hopen we ergens op de campus onder te brengen." Volgens Smit zal de collectie waarschijnlijk niet als geheel behouden kunnen blijven. HIJ benadrukt dat er ter compensatie groen terugkomt. "In de plannen van het VU Medisch Centrum staat nadrukkelijk vermeld dat er een zorgtuin komt met hoogwaardig groen, die publiekelijk toegankelijk is. De deelraad en de centrale stad hebben vol overtuiging ingestemd met die plannen. Die gaan we nu verder uitwerken en daar kunnen allerlei mensen dan hun mening over geven." HIJ verbaast zich erover dat mensen klagen over gebrek aan informatie. "Misschien horen ze met wat ze willen horen, maar er IS regelmatig overleg met mensen uit de betrokken dienst. Ook het stadsdeel heeft informatiebijeenkomsten gehouden. Maar goed, er komt een afspraak met het comité om op bestuurlijk niveau uitleg te geven. Over de perspectieven van het personeel kan Smit nog met veel zeggen. "We kijken hoelang welke delen van de hortus in stand kunnen blijven en welke menskracht daarbij nodig is. Daar gaan we de komende tijd met het personeel over praten."

­ma»

rÉ­ag'?

j^g

De toekomst De hortus de komende jaren in stand hou­ den, hoeft volgens hortrdanus Geralt Joren nauwelijks geld te kosten. "Waar praten we over? Netto moet de universiteit er nu zo'n 50.000 euro per jaar op toeleggen, afgezien van noodzakelijk onderhoud aan de gebouwen. We verdienen als hortus zelf ook behoorlijk." De hortus werkt al een kwart eeuw op commerciële basis. In 1986 kregen nog maar vijf universitaire botanische tuinen overheidssubsidie en daar hoorde de VU­tuin niet bij. Door vrijwiUigers in te zetten, samen te werken met zaadver­ edelingsbedrijven en planten te kweken om te verkopen, kan de hortus bijna zijn eigen broek ophouden. "De VU moet op z'n centjes passen", waarschuwt Joren. "Wij verzorgen ook de plan­ ten in de VU­gebouwen en de bloemversiering bij aUerlei gelegenheden, zoals promoties. Als wij niet meer bestaan, moet de VU hoveniers en

bloemisten inhuren en is waarschijnlijk duur­ der uit." Hoelang Joren en zijn vier coUega's nog in dienst van de VU blijven, is ongewis. Volgens het stappenplan van de universiteit vindt er de komende maand een gesprek met hen plaats over de toekomst. Maakt Joren zich zorgen? "Toen ik tien jaar geleden aan deze klus begon, was de toekomst van de hortus al ongewis. Dat vind ik een uitdaging. Als tuinman zeg ik 'Elke dag is er een om te oogsten.' Ik zie een toekomst voor de plantencoUectie op een groene campus. Maar dan moet het bestum­ ons die toekomst wel gunnen en de hortus niet voortijdig laten afsterven." Op 16 en 17 april houdt de Hortus open weekend, zie www actievuhortus.nl Reageren'' Mail naar redactie@advalvas vu nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen