Ad Valvas 2010-2011 - pagina 184

6 CULTUURCRISIS

(

ad valvas 16 december 2010

Volgens de PVV gaan alleen rijke, linkse mensen naar het theater. Onzin, stelt hoogleraar cultuurmarketing Jaap Boter. Een gesprek over zes veelgehoorde cultuurmythes en de gevolgen van de voorgestelde bezuinigingen. TEKST: WELMOED VISSER FOTO'S: ROB BOMER

Wachten op de barbaren

1) Er gaat te veel overheidsgeld naar cultuur Het ligt er een beetje aan wat je meerekent, maar het directe overheidsbudget voor cultuur is minder dan een procent van de totale begroting, ongeveer 950 miljoen op 301 miljard euro. Daarop moet de komende jaren tweehonderd miljoen worden bezuinigd. Daarnaast wü de overheid ook nog eens negentig miljoen extra binnenhalen door het btw-tarief op toegangskaartjes voor podiumkunsten te verhogen van zes naar negentien procent. "Met name de combinatie van deze maatregelen is fnuikend voor de sector", zegt VU-hoogleraar cultuurmarketing Jaap Boter. "Daarmee wordt de cultuursector dubbel belast. Bovendien komt de btw-verhoging al per 1 januari. Dat is zo snel dat de meeste theaters helemaal geen tijd hebben gehad om hiermee rekening te houden bij het adverteren en plannen van voorstellingen voor het komende jaar. Voor veel voorstellingen zijn al kaartjes verkocht. Je kunt dan niet ineens de rest van de kaartjes duurder maken. Dat betekent dat theaters de btw in veel gevallen tüt eigen zak zullen moeten betalen."

2) Cultuur is alleen voor de linkse elite

5) In Amerika is alles beter

"Onzin", zegt Boter. "Die btw-verhoging treft iedereen die weleens naar een voorstelling gaat. De musicals van Joop van den Ende trekken een heel breed publiek. Die mensen gaan ook allemaal meer betalen. Het grootste deel van de theaterbezoekers bestaat uit mensen die eens in de twee, driejaar naar een voorstelling gaan, om iets te vieren of om een avond uit te zijn. Als de kaartjes dertien procent duurder worden, is het waarschijnlijk dat deze groep iets anders gaat doen op zo'n avond. Het argument van de linkse hobby's heb ik ook nooit begrepen, er zitten heel wat WD'ers in besturen van theaters en concertzalen en ook onder hpt publieke'

Vaak wordt naar de Verenigde Staten gewezen als het voorbeeld van een land waar de kunstsector zichzelf redt. JVIaar er zijn grote cultuurverschillen met de VS, daar zijn inderdaad veel meer superrijken die zich graag laten voorstaan op hun bijdrage aan culturele instellingen. "Het gaat je niet lukken om in Nederland plotseling ook zo'n systeem in te voeren. Dat kost tijd", vindt Boter. En het Amerikaanse systeem heeft ook nadelen het leidt tot veUige, meer commerciële, minder vernieuwende kunst. Boter' "Die sponsoren willen vaak ook in het bestuur van een instelling. En ze vinden het leuk om hun vrienden mee te nemen naar voorstellingen. Dus wordt er niet zo snel iets controversieels geprogrammeerd. We hebben in Nederland een breed en divers cultuuraanbod en als we ons subsidiesysteem overboord gooien voor het Amerikaanse systeem, zal een deel van de diversiteit en de kwahteit verloren gaan."

3) De cultuursector is te weinig ondernemend ^. De overheid wil graag dat de cultuursector ondernemender wordt. "Op zich is dat geen

Mazzel [2]

Toegelaten Om toegelaten te worden tot de bachelor gezondheid leven moest masterstudent biomedische wetenschappen Nina Hertoghs (25) vier jaar geleden aantonen dat ze voldoende wiskunde kon. Alleen: met een vijf op haar havo-cijferlijst en een propedeuse HBO-Voeding en Dietetiek dacht ze dat ze die toelatingstest nooit zou halen. Ze was op falen voorbereid toen ze de tentamenzaal binnenliep. Het komende jaar zou ze gaan werken en het later nog een keer proberen. Voor het openboektentamen had ze het basisboek van haar hbo-opleiding meegenomen. Aan de begeleider vroeg ze of dat boek toegestaan was. Die bladerde het werk door en vroeg haar of ze dit allemaal al kon. "Ik heb een beetje gebluft, ook dat ik al met het statistiekprogramma SPSS had gewerkt. Dat was ook zo, alleen was ik er met goed in." "Dan hoefje deze toets niet te doen", zei de man. En hij schreef een bnef voor haar waarmee ze toegelaten werd. Ze kon de zaal, dolgelukkig, weer verlaten. Statistiek kan ze nog steeds met, maar dat heeft nog nooit tot problemen geleid. "Blijkbaar is mijn kennis voldoende om wel mijn vakken te halen." (FB)

slecht idee", vindt Boter, "maar als je ondernemerschap wilt stimuleren, doe je dat door gunstige voorwaarden te creëren, waardoor cultuurinsteUingen bijvoorbeeld meer kaartjes kunnen verkopen. De btw-verhoging heeft juist een tegengesteld effect. Daardoor zal de verkoop alleen maar afnemen." En dat los je niet op met betere marketing? "Nederland doet het in dat opzicht helemaal niet slecht. De afgelopen tien tot vijftien jaar is de sector veel meer aan marketing gaan doen. Ik heb kort geleden nog een lezing gegeven in Zweden over theatermarketing, over hoe je mensen die één keer in het theater geweest zijn - de grootste groep bezoekers - kunt verleiden om nog eens te komen, of hoe je avonden programmeert voor specifieke doelgroepen, een Net-5-vrouwenavond bijvoorbeeld. Dat is daar nieuw, maar Nederlandse theaters doen dat soort dingen al." Natuurlijk kan het altijd beter. "Er is nog wel winst te behalen op het gebied van gerichte databasemarketing", denkt Boter. "Hoeveel mensen zeggen niet als ze het theater uitlopen'dat moeten we vaker doen', maar dan komt het er vervolgens weer eenjaar niet van. Die mensen zou je directer kunnen benaderen, bijvoorbeeld door de kassa open te stellen na de voorstelling, waardoor ze meteen nog een kaartje kunnen kopen, of door ze in de week na de voorstelling een aanbod te doen voor een volgende voorstelling."

4) Culturele instellingen moeten meer sponsorgeld binnenhalen Ook in dit opzicht doet de Nederlandse cultuursector het niet slecht. In Europa halen alleen Britse theaters meer geld binnen van particulieren en bedrijven, maar dat gebeurt door enkele heel grote instellingen. Andere landen liggen achter op Nederland. Boter. "En waar wil je meer sponsoren vandaan halen in deze crisistijd? Veel bedrijven zeggen hun sponsorcontracten juist op. En voor sponsoring door rijke particulieren, zoals in de Verenigde Staten veel gebeurt, is eerst een cultuuromslag nodig en die kost tijd. Bovendien zijn er in de Verenigde Staten nu eenmaal meer superrijken."

6) Cultuur is belangrijk voor het vestigingsklimaat Eigenlijk is dit geen m)rt;he, maar een drogreden. Het is waar dat een bepaalde groep mensen -jong, hoogopgeleid - liever in een stad woont met een breed cultuuraanbod dan in een woonplaats zonder theaters en bioscopen. En dat dit gunstig is voor bedrijven die veel van deze mensen in dienst hebben. Maar Boter vindt het geen goed argument om geld in cultuur te steken. "Daarmee maak je cultuur tot een verkapt werkgelegenheidsproject. En dan begeef je je op glad ijs. Want voor de werkgelegenheid die bijvoorbeeld het Concertgebouw genereert, zou je ook een aluminiumfabriek kunnen neerzetten. En dat levert per geïnvesteerde euro vast meer op. Je moet de kunst steunen omdat je kunst wilt, omdat het inhoud geeft aan het bestaan. Als het daarnaast werkgelegenheid creëert, is dat mooi meegenomen maar geen hoofdzaak", aldus Boter. Reageren'' Mail naar redactie@aclvalvas vu nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen