Ad Valvas 2010-2011 - pagina 171

d valvas 9 december 2010

Nel Velthorst

Berthe Siertsema

Jenny Gierveld

Ambassadeur van de scheikunde

Wars van trends

Grondlegger van onderzoek naar eenzaamheid

T Tet enthousiasme van een heel goede leraar bracht Nel i J-Velthorst (1932) als enige vrouw in de collegebanken bij de faculteit Exacte Wetenschappen. En als de eerste vrouwelijke bètahoogleraar algemene scheikunde bracht zij zelf weer de Uefde voor haar vak op anderen over. Om het publiek duidelijk te maken hoe leuk chemie is, trok ze als een echte ambassadeur het land in Ze gaf les op basisscholen, hield colleges voor ouders van studenten en organiseerde nationale en internationale Chemie Ol3mipiades. Haar zendingsdrang bracht haar onder meer in Botswana en Swaziland, waar ze niet alleen de studie chemie op universiteiten op poten hielp, maar ook het vak scheikunde op middelbare scholen een steuntje gaf. De Vrije Universiteit heeft ze nooit verlaten. In 1951 begon ze als student, in 1963 promoveerde Velthorst en in 1980 werd ze hoogleraar. Na haar emeritaat in 1997 bleef ze nog jarenlang gewoon naar de universiteit komen, onder meer om een boek over de geschiedenis van de faculteit te schrijven. In 2004 kreeg zij de Van Marum-penning voor buitengewone verdiensten op het terrein van verheldering van het maatschappelijk begrip van chemie. Uit handen van burgemeester Cohen kreeg ze in 2007 voor dezelfde prestatie zelfs een koninklijke onderscheiding

H

oogleraar algemene taalwetenschap Siertsema was heel kritisch tegenover taalkundige theorieën. Met bijvoorbeeld de generatieve grammatica, die de taalwetenschap toen domineerde, had ze niet veel op. Ze zag taal als een communicatiemiddel waarvan de structuur bepaald is door het gebruik in de context en situatie waarin die taal vigeert. Ze pleitte voor een sterke vereenvoudiging van de Nederlandse spelling. Overigens maakte Siertsema zich niet bij iedereen geUefd haar verdedigende houding ten opzichte van de apartheid was vermoedelijk de reden dat haar geschilderde portret uit de gangen van de VU werd ontvreemd, nadat het eerder al fors beschadigd was. Berthe Siertsema (1917-2001) was de tweede vrouwelijke hoogleraar aan de VU. Ze studeerde Engels aan de UvA. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verleende ze hulp aan onderduikers. In 1954 promoveerde ze cum laude aan de UvA op een studie naar de glossematiek van de Deense taalkundige Hjelmslev. Ze werkte vervolgens aan de Universiteit van Ibadan, Nigeria, waar ze zich specialiseerde in Afrikaanse toontalen. In i960 volgde haar benoeming aan de VU. Daar ontwikkelde ze onder meer een cursus veldlinguistiek, waarmee taalkundigen en theologen zich konden voorbereiden op het vertalen van de Bijbel

J

Floor Bal

Bettine Siertsema enjan Noordegraaf

FOTO UIT 1 9 8 9 AVO SIDNEY VERVUURT

FOTO UIT 1 9 7 3

enny Gierveld (1938) behaalde de bijna hoogste eer die in sociale wetenschappen valt te verdienen. Zij ontwikkelde een meetinstrument om de sociale contacten van (oudere) mensen vast te stellen Deze 'eenzaamheidsschaal' wordt in veel landen gebruikt onder de naam Gierveldschaal. Sociale verbanden hebben altijd haar aandacht gehad. Gierveld promoveerde in 1969 al op het onderwerp 'de ongehuwden'. Ze was zeker geen softe sociologe Ze werkte bij de afdeling methoden en technieken, de harde, statistische kant van de sociale wetenschappen. Daar werd ze in 1978 benoemd tot lector en in 1980 hoogleraar. In 1987 werd Gierveld directeur van het Nederlands Interdisciphnair Demografisch Instituut (Nidi) en in 1993 lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Na haar ementaat in 2003 bleef ze nog volop actief. Ze werkt mee aan het Gender en Generationsonderzoeksprogramma van de Verenigde Naties en is voorzitter van de NWO-commissie voor de gedrags- en maatschappijwetenschappen Bij het veertigjarige bestaan van het Nidi kwam ze op 26 november jongstleden nog uitgebreid aan het woord in NRG Handelsblad. Bij de sociale faculteit is ze opgevolgd door een van haar eigen studenten, Theo van Tüburg, met wie ze in 2007 de bundel Ztcht op eenzaamheid pubhceerde. Dirk de Hoog FOTO UIT 1989 AVO KEES C KEUCH

Reageren'? Mail naar redactie@aclvalvas vu nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen