Ad Valvas 2011-2012 - pagina 360

4 opinie

Wat wil de VU?

> Kwestie

Het rommelt aan de VU. Symptomatisch is het laatste blijk van onvrede, van een groep die zich Verontruste VU'ers noemt - zie hun verkorte bijdrage op deze pagina. Alleen al de ondertekening is verrassend. Waarom staan daar geen namen onder? Is dat een teken van de angstcultuur? Nee, zeggen de inzenders, zij zijn bang dat een concrete namenlijst de reactie te particulier zou maken, terwijl het de bedoeling is dat alle VU-medewerkers zich gehoord voelen. Hun boodschap is meer een emotionele dan een concrete: men constateert dat de VU wordt geleid door bestuurders die geen hart lijken te hebben voor de universitaire sector en die de wetenschap ondergeschikt maken aan economische rekenmodellen. Dat roept wel vragen op. Impliceren de Verontruste VU'ers bijvoorbeeld dat de positie van de rector, toch een van de drie bestuursleden en wetenschapper pur sang, nog maar een onbeduidende is? En ontkennen zij überhaupt de noodzaak tot miljoenen bezuinigen, of zouden zij andere keuzes maken, en zo ja, welke dan? Betekent hun kritiek op de kosten van de nieuwbouw dat zij denken dat de VU nieuwe studenten ook met de huidige faciliteiten kan blijven boeien? Kennelijk willen de Verontruste VU'ers op

dit moment geen alternatieven bieden. Liever geven zij eerst uiting aan een breed gevoel van onbehagen: over de managementcultuur en het gebrek aan medezeggenschap. En daar vinden zij andere VU-geledingen aan hun zijde. Het bestuur heeft profileringsgebieden gekozen, maar de ondernemingsraad snapt de profielen niet. Het bestuur heeft verkenningen naar faculteitenfusies aangekondigd, maar voor Provu en de bewegingswetenschappers is de motivatie voor die fusies nog een raadsel. Er komen reorganisaties en bezuinigingen, maar bij de keuze van wie mag blijven en wie met, voelen medewerkers zich met betrokken. Let wel: de ondernemingsraad heeft ingestemd met het instellingsplan en de daaruit voortvloeiende reorganisaties. Maar ook voor deze raad lijken de nieuwste maatregelen een stap te ver. Wat zij en andere critici in de afgelopen afleveringen van Ad Valvas gemeen hebben, is één groot vraagteken: waarom? Niet dat het cvb niet geprobeerd heeft zich te verklaren. De afgelopen maanden heeft het bestuur tijdens debatten en op vele Ad Va/vas-pagina's de ruimte gekregen en genomen om zijn visie toe te lichten. Wat beklijft zijn uitdrukkingen als 'huishoudboekje op orde brengen', 'internationaal meetellen', 'prestatieafspraken' en 'klaar zijn voor de toekomst'. Alleen is die toekomst in alle opzichten nogal onzeker. En het is het bestuur in elk geval niet gelukt de harde kern van wetenschappers, docenten en ondersteuners ervan te overtuigen dat dit de manier zou zijn om een gemeenschappelijk doel te bereiken, namelijk goed onderwijs en onderzoek, voor steeds minder geld. IVIariel^e Schiip, hoofdredacteur Ad Valvas

n Dekoloniseer de VU. We zijn geen koekjesfabriek Het VU-bestuur presenteert megabezuinigingen en marktdenken als onvermijdelijk, maar het zijn keuzes. Veronruste VU'ers betwijfelen de legitimiteit van het huidige college van bestuur.

Pleegde Elsbeth Etty plagiaat? "Ik vind het een relletje van niks", zegt bijzonder hoogleraar literaire kritiek Elsbeth Etty over de beschuldiging van plagiaat aan haar adres door de Nijmeegse hoogleraar Nederlandse Letterkunde Jos Joosten. Joosten vindt dat een passage van Etty over de opvattingen van Menno ter Braak en E. du Perron in haar boek ABC van de literaire l<ritiek te veel lijkt op een iemma over E. du Perron op Wikipedia. Hij schrijft dat in zijn boek Staande receptie. Verder heeft Etty in een passage over vrouwelijke recensenten gebruik gemaakt van een onderzoek van Nel van Dijk en Susanne Janssen, zonder hen als bron te vermelden. Wat het laatste verwijt betreft, geeft Etty Joosten gelijk. "Het boek is geen wetenschappelijk werk met een literatuurlijst en een notenapparaat, maar in de lopende tekst had ik dat onderzoek moeten vermelden, dat is erbij ingeschoten. Een slordigheid", beaamt ze. In een eventuele volgende druk zal ze dat goedmaken. "Maar de beschuldiging dat ik een stuk uit Wikipedia heb overgeschreven, wijs ik af", aldus Etty. "Het is een tekst over de kwestie 'vorm of vent' die ik al zo vaak heb geschreven. Daarbij maak ik gebruik van mijn eigen kandidaatsscriptie, van het boek Vorm of vent van J.J. Oversteegen of van Schets van de Nederlandse letterkunde van Garmt Stuiveling. Misschien heb ik iets gecheckt op Wikipedia, ik weet het niet meer. Op Wikipedia is de herkomst ook niet altijd even duidelijk.

Wat daarop staat, kan evengoed gebaseerd zijn op mijn eigen werk." Overigens spreekt Joosten in zijn boek van 'onzorgvuldig brongebruik'. "Daar durft hij kennelijk de beschuldiging van plagiaat niet aan", aldus Etty, "daar begon hij pas mee in de pers." Etty vindt dat het gaat om een zware poging tot beschadiging. "Het is gewoon uit jalousie de métier, verder niet. Er wordt een kanon ingezet op wat verder weinig te betekenen heeft." In ABC van de literaire kritiek maakt ze zelf ook gehakt van een paar literaire critici, onder wie Arjan Peters van de Volkskrant die in twee verschillende bladen hetzelfde boek besprak, maar in het ene blad gunstig en in het andere negatief. "Van dat soort kwesties heb ik er een hele reeks besproken. Ik heb de bal gekaatst, en die kon ik dus terugverwachten." Het is een mooie casus voor in haar colleges, vindt ze. "Ik zat juist met een student in een scriptiebespreking toen ik er door de Volkskrant over werd gebeld", zegt Etty. "We hadden het toen net over het vermelden van Wikipedia als bron. Ik vind dat eigenlijk met sjiek, maar blijkbaar is het nodig te vermelden datje Wikipedia hebt gebruikt om iets te checken, om dit soort toestanden te voorkomen." {PB)

Het coUege van bestuur rolt bezuinigingen van ongekende omvang uit over de VU. Werknemersorganisaties plaatsen kanttekeningen bij de noodzaak en uitwerking van de voorstellen die leiden tot drastische reorganisatie met onvoorspelbare gevolgen. In de afgelopen maanden is de toon van het VU-bestuur scherper geworden en ontvouwde het steeds verdergaande plannen. De miljoenen vliegen ons om de oren, maar ondertussen verschraalt het opleidingsaanbod en moeten in de bedrijfsvoering in hoog tempo tot wel vierhonderd arbeidsplaatsen verdwijnen. Het lijkt wel alsof de VU wordt gekoloniseerd. De wetenschappelijke cultuur wordt geïnfiltreerd door de managementcultuur. De universiteit wordt geleid door bestuurders die geen hart lijken te hebben voor de universitaire sector, voor onderwijs en onderzoek. Zij herprofileren de universiteit als een economische entiteit, maken er een bedrijf van. Dat voelen we in het personeelsbeleid, het beleid ten aanzien van wetenschap en onderwijs en ook in de dagelijkse uitvoering van onderzoek, onderwijs en ondersteuning daarvan. Dit college wdl de VU hervormen op een manier die regelrecht indruist tegen een lange traditie van goed werkgeverschap en het streven naar een excellente kwaliteit van onderwijs en onderzoek. Medewerkers en studenten hebben onvoldoende zeggenschap over de voorgestelde wijzigingen van hun werk- en studeeromgeving. Zo vervreemdt het bestuur zich van de praktijk van de universiteit.

Drijfzand De kolonisatie moet leiden tot een metamorfose van de universiteit. Van een kennisinstituut met een belangrijke sociale en maatschappelijke functie wordt de VU veranderd in een massaproductiebedrijf Nieuwe functies hebben hun intrede gedaan, die vervuld worden door managers die van wetenschap geen benul hebben

en zich gedragen als goedbetaalde slavendrijvers die zich focussen op kostenverlaging, productieverhoging en cijfermatige voorspelbaarheid. Zij voelen zich niet verbonden met de kerntaken van de universiteit, of met studenten en medewerkers. Ze hebben ook geen inzicht in de omstandigheden waaronder 'excellente' wetenschap optimaal gedijt. Het geheel wordt vertaald in nieuwe concepten die we kennen uit de bedrijfscultuur. Faculteiten kunnen op zulk drijfzand geen coherente, stabiele onderwijsagenda meer formuleren en uitvoeren. Onderwijsprogramma's worden voortdurend omgegooid. Onderwijs wordt grootschaliger en studies worden omgebouwd tot goed verkoopbare, platte Ikea-pakken, waarin keuzepakketten worden aangeboden met hapklare kennisbrokken. Studenten krijgen steeds minder begeleiding en beschikking over faciliteiten. Onderzoek is alleen nog waardevol als het door fondsen en liever nog derde geldstroom bekostigd wordt en verschijnt in high-ranking tijdschriften. Kennisvalorisatie is het nieuwe doel. De nadruk op flexwerken, 'flexibiliteit' in managementjargon, en door beurzen gefinancierd onderzoek maakt langetermijnbeleid onmogelijk. Tegelijk wordt het niet-wetenschappelijk personeel met ontslag bedreigd. Vaste aanstellingen verdwijnen in een gestaag tempo. Meer dan 50 procent van het academisch personeel is jonger dan 35 jaar. De flexschil - het aantal mensen op een tijdelijk contract - is op onze universiteit toegenomen tot meer dan 40 procent. Dit alles bedreigt de onderlinge cohesie, betrokkenheid en continuïteit op de VU.

Het zijn keuzes De VU gaat gebukt onder een chaos van vernieuwingsbeleid dat ondoorzichtig tot stand komt, zonder bewijs dat het positieve resultaten zal hebben voor het onderwijs, onderzoek

of onze 'concurrentiepositie'. De bezuinigingen worden aangekondigd als een onvermijdelijke natuurramp, maar zijn in werkelijkheid beleidskeuzes van het bestuur. Het bestuur kiest ervoor te bezuinigen op personeel en tegelijkertijd miljoenen te investeren in prestigieuze gebouwen. Het kiest voor een marktmodel. Het kiest ervoor om kleine wetenschapsgebieden af te stoten en onderwijs op afstand te plaatsen. Met welk recht maakt het bestuur deze keuzes? Wij betwdjfelen de legitimiteit van het huidige college van bestuur. Het heeft de werkvloer volledig buitenspel gezet. De universiteit is geen productiebedrijf en kan dat ook niet worden. Kennisontwikkeling en -verspreiding is iets anders dan het produceren van koekjes. Wetenschap is eerder te vergelijken met een koraalrif dat alleen levensvatbaar is in een organisch uitgebalanceerd netwerk van omstandigheden. Wat we nodig hebben is een nieuwe bestuurscultuur. Een universiteit moet zeker ook kennis ontwikkelen om maatschappelijke problemen mee te helpen oplossen, maar dit betekent niet dat ze primair door economische motieven moet worden gedreven. In deze nieuwe cultuur krijgen wetenschap, onderzoek en onderwijs prioriteit. De werkvloer krijgt zeggenschap. Het leger aan intelligente, talentvolle universiteitsmedewerkers is bereid om daaraan in onderlinge verbondenheid vorm te geven. Dit manifest is de uitkomst van een reeks open discussiebijeenkomsten van betrokken VU-medewerkers. Verontruste VU'ers komen tweewekelijks bijeen op donderdagmiddag; de eerstvolgende bijeenkomst is donderdag 10 mei, 16.00 uur in 12A-39. Wij roepen iedereen die de VU een warm hart toedraagt op zich aan te sluiten.

Manifestatie Manifestatie voorVU-medewerlcers over de bezuinigingen: WOENSDAG 23 MEi, 11.15 UUR BU HETATRiUM (gebouw IVIedische Faculteit). Aansiuitend l<unt u de openbare overiegvergadering over de bezuinigingsplannen tussen de ondernemingsraad en liet college van bestuur bijwonen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen