Ad Valvas 2011-2012 - pagina 175

wijsbegeerte 17

ad valvas 22 december 2011

Het nut van geesten Angela Roothaan schreef een boek waarin ze onderzoekt hoe filosofen denken over geesten. 'Mensen met spirituele ervaringen moetje serieus nemen.' TEKST: FLOOR B A L FOTO: STUDIOVU/YVONNE COMPIER

O

f zij in geesten gelooft, vindt docent filosofie Angela Roothaan geen goede vraag. "Dat ik ergens in geloof, bepaalt niet of het bestaat. In culturen over de hele wereld hebben mensen ervaringen die van gene zijde lijken te komen. Mijn boek is een pleidooi om dit serieus te nemen. Binnen de moderne fijosofie gebeurt dit nog niet voldoende. Culturen waar men contacten met de geestenwereld heeft, worden vaak kinderlijk genoemd. Of er wordt een psychiatrische verklaring gezocht. Zo sluit je hele groepen mensen buiten." De juiste vraag is dus of Roothaan dergelijke ervaringen heeft. Het is een vraag waarop ze niet gemakkelijk antwoord geeft. Hoewel haar eigen collega's positief op haar boek reageerden en haar onderwerpkeuze moedig vinden, is er in de wetenschap weinig ruimte voor het thema geesten. Dat was anders in het katholieke gezin waarin zij opgroeide. Daar was het heel normaal om bijzondere dromen te hebben of overledenen aan te roepen. "Zo zag mijn moeder een keer een aparte rode vogel in de tuin In de vogelgids zochten we op welk soort dat kon zijn, maar we konden hem niet vinden. Opeens bedacht mijn moeder dat het de verjaardag van haar overleden schoonmoeder was. Mijn oma had vaak bijzondere vogels in haar tuin, daarom zag mijn moeder die rode vogel als een teken van boven." Roothaan had al interesse in Afrikaanse filosofie toen ze via haar Senegalese vriend hoorde over Afrikaanse spirituele praktijken. "In het Afrikaanse denken is dat heel normaal, ervarmgen met de geestenwereld passen daar in het leven." Die interesse resulteerde uiteindelijk in haar boek.

Tv-mediums Het accepteren van ervaringen met geesten botste met een andere eigenschap die Roothaan uit het ouderlijk huis meekreeg kritisch nadenken. Het is een erfenis die haar bij de filosofie bracht, waar weliswaar erg weinig ruimte is voor spirituele ervaringen. Filosofen als Kant en Descartes benadrukten het rationele, de dingen die getoetst en waargenomen kunnen worden. ' Het doel van de verlichting en de moderniteit was om de wereld te bevrijden van de angsten die mensen voor het paranormale hadden." Alleen lukte dat wegnemen van de angsten niet goed. "In de meeste religieuze tradities wordt een antwoord gegeven op de vraag wat er na de dood gebeurt. Wie niet gelooft, krijgt geen antwoord op die vraag. Terwijl daar wel grote behoefte aan is." Daarom verbaast de populariteit van tv-medi-

'Mijn moeder zag die |rode vogel als een teken van boven' ^ -

ums als Char en Derek Ogilvie Roothaan niet. "Ik denk dat heel veel mensen paranormale ervaringen hebben. Meestal zijn dat geen echte spookverschijningen, maar voorgevoelens of bijzondere dromen. Vaak hebben die te maken met belangrijk beslissingen, de uitdagingen van het leven. Maar ik heb ook verhalen gehoord over bedden die middenin de nacht opeens begonnen te schudden. Omdat mensen niet weten wat ze daarmee aanmoeten, gaan ze naar zo'n tv-show."

Roothaan: 'Wie niet gelooft, krijgt geen antwoord op de vraag wat er na je dood gebeurt'

Roothaan heeft weinig vertrouwen in de paranormale begaafdheid van deze mediums, maar vindt wel dat ze een functie hebben- het troosten van mensen die in het rouwproces zijn blijven steken. Dat Char en Ogüvie trucjes toepassen om de indruk te wekken dat ze in contact met het dodenrijk staan, wU volgens haar niet zeggen dat dat niet kan. "Dat er goochelaars zijn, betekent niet dat er geen tovenaars zijn."

Uit het hiernamaals Positieve ervaringen met het hiernamaals kunnen geruststellend werken voor nabestaanden. Ook negatieve belevenissen moeten serieus genomen worden, vindt Roothaan. "Als iemand stemmen hoort en denkt dat dat geesten zijn, kun je meteen roepen dat het door een verstoring in de hersenen komt In andere culturen zijn er behandelmethoden die de ervaringen met geesten serieus nemen. Daardoor zal een patient ook eerder bereid zijn om zelfverantwoordelijkheid te nemen en aan zijn herstel te werken." Het geloof in geesten heeft meer voor- dan nadelen, vindt ze. "Stammen die geloven dat hun voorouders in een bepaald gebied huizen, zorgen beter voor hun geboortegrond. En vöe meent dat bomen een ziel hebben, hakt geen bomen om. Bij het jagers- en verzamelaarsvolk de Sng'oi in Azië heeft men een band met een aantal bomen waar ze goed voor zorgen. Wat is nu primitiever? Voor een boom zorgen of een regenwoud omhakken?"

Potloodtekening in pasteltinten Haar eigen ervaring met de geestenwereld was een positieve. Toen haar Nieuw-Zeelandse zwager onverwachts op jonge leeftijd overleed, had Roothaan hem nog nooit ontmoet. Tien dagen na zijn dood droomde ze dat hij haar potloodtekeningen in pasteltinten liet zien. Hij gaf haar een boodschap door dat voelde als een bericht over de opvoeding van zijn jonge zoon. "Toen ik mijn zus belde, bleek dat mijn zwager in het laatste jaar van zijn leven net zulke tekeningen had gemaakt." Roothaans zus was niet verbaasd over het bericht uit het hiernamaals "Ze is tegenwoordig sjamaan in Peru, dus die kijkt daar niet van op. Ze was er alleen maar blij mee." Reageren"? Mail naar redactie@advalvas vu nl

Geen spookverhalen > Roothaan onderzoekt waarom er zoveel interesse in geesten is, terwijl de moderne mens niet in het bovennatuurlijke zegt te geloven. Ti] verhaalt op nuchtere wijze over wat verschillende filosofen over geesten schreven. Spookverhalen staan niet in het boek: 'Die kun je overal al vinden.' > ANGELA ROOTHAAN, Geesten, uitgebannen en tenigsekeerd in de moderne wereld. Uitgeverij Boom, 18,50 euro, 196 pagina's.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen