Naast de Kansel - pagina 5

of op krediet, of met een paar duizend dollar op z’n best. Nu zijn ze kapitalisten. Het gebeurt vaak dat mensen in acht tot tien jaar eigenaar van hun huis zijn. Het is niet belangrijk als dit niet lukt, want je kunt al snel weer krediet krijgen en opnieuw bij nul beginnen. Er zijn hier een paar kapitalisten die twee of drie keer failliet gingen (zelfs als ze waren begonnen met weinig of niets en alles op krediet) en binnen vijftien jaar weer rijk zijn. [Van Raalte had geen vermoeden dat hij spoedig zelf bankroet zou gaan, en dat was een ontnuchterende ervaring]. Het is een vreemd land, onbegrijpelijk voor Europeanen die niets snappen van het meegroeien met de ontwikkelende steden… Het binnenstromen van mensen verhoogt binnen mum van tijd de waarde van het land, en dat land brengt in korte tijd veel op, genoeg voor de behoeften van alle takken van handel, fabricage en zo voort.

Het is duidelijk dat Van Raalte begreep wat de economen de theorie van “onverdiende waardevermeerdering” noemen en hij profiteerde er royaal van in zijn land handel. (Het woordenboek omschrijft “unearned increment” als de waarde toename van bezit door factoren die niet afhangen van de eigenaar, zoals de algemeen toenemende vraag naar land). Van Raalte drukte zijn ondernemingsgeest het best uit in een brief aan Paulus Den Bleyker in Kalamazoo, die bekend stond als de rijkste Hollander in Michigan. Den Bleyker was met $30.000 naar Amerika gekomen, die hij had verdiend door het droogleggen van een polder op Texel en de verkoop van ingepolderd Zuiderzee land. Van Raalte probeerde Den Bleyker ervan te overtuigen om zijn kapitaal in Holland te investeren. Hij vertelde hem over de drie bedrijven die hij in 1847 had gestart –een kalium fabriek en zaagmolen, samen met winkelier Henry Post, een van de eerste Amerikanen die zich tussen de Hollanders had gevestigd, en een looierij met Peter Pfanstiehl, die $20.000 had verdiend met de verkoop van een schoenenwinkel. Post & Co. produceerde potas, zuiveringszout en zeep voor de markten in Chicago en New York en maakte winsten van $10.000 in het eerste jaar. De kolonisten profiteerden er ook van. Elke acre (4047 m2) bos leverde $6 aan as, waarmee veel gezinnen hun eerste inkomen verdienden. De zaagmolen produceerde 1200 meter aan planken per dag gedurende meerdere seizoenen, genoeg voor de Hollanders om geen timmerhout meer te hoeven importeren. Van Raalte rapporteerde dat de looierij een winst had van 80% in het eerste jaar. Hij schreef aan Den Bleyker: Ik had nooit gedacht dat ik in zoveel verschillende ondernemingen zou worden betrokken. Maar ik merk dat de Heere mij heeft willen zegenen en [Hij heeft] me tot de enige bezitter van grote bezittingen gemaakt… Ik kan kapitaal investeren tegen een hoge rente, met vastgoed als onderpand… Ik zal u nu confidentieel hier iets van duidelijk maken… Ik heb veel geluk gehad bij de aankoop van waardevol land. Daarom bezit ik nu, zonder opzet, prachtig land langs het water; daarnaast duizenden acres boerenland, waaronder drie stroken bewerkt land en een flinke hoeveelheid weiland en hooilanden, alsmede kleigronden, allemaal land van het dorp Holland, en drie waterkracht bronnen. Samen met de Engelsen ben ik met een boomkwekerij [en een]… kaliumfabriek begonnen. Samen met een andere Hollander zijn we partners in een leerlooierij, die uitstekend loopt… Uit dit alles kunt u opmaken wat mijn omstandigheden zijn, die de basis vormen van ons gesprek. Ik ben ervan overtuigd dat u hier met plezier zaken kunt doen, zonder risico.

Van Raalte wilde dat Den Bleyker zou investeren in een met stoom aangedreven zaagmolen en korenmolen aan het eind van de Zevende Straat, samen met Post als zakelijk leider. Zijn

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen