Was Albertus van Raalte een sociaal hervormer? - pagina 3

economische theorieën die in Leiden opgeld deden. De eerste lichting Nederlnadse economen waren vooral geïnteresseerd in de welvaart van het land. Zij propageerden een gematigde supervisie over de armenzorg, actieve stimuli voor nijverheid en een herverdeling van de belastingdruk. Die elementen komen terug in de maatschappijkritiek van Van Raalte. Hij was dus geen aanhanger van een laisser-faire klassiek liberalisme, dat pas aan het eind van de jaren 1840 in Nederland aanhang verwierf. Het politieke debat over deze keuzen werd in Nederland zeer terughoudend gevoerd. [Vier groepen laten zich onderscheiden: de eerste was de Kroon het beleid verdedigde, maar niet genegen was om de macht te delen. De oppositie was teveel verdeeld om die macht open te breken. Buiten het parlement gaven journalisten en intellectuelen hun visie en een vierde groep waren praktische hervormers, die niet wachtten op overheidsinitiatieven, maar zelf de koe bij de horens vatten en met behulp van verenigingen misstanden zoals dronkenschap en prostitutie aanpakten.] De orthodoxe subcultuur had vertegenwoordigers in de drie oppositiegroepen: Groen van Prinsterer in de politiek, Scholte als intellectueel en Van Raalte met zijn zwager Brummelkamp als praktische hervormers. Beiden steunden een beschavingsideaal, niet zozeer voor de hele natie, maar voor de groep waar zij verantwoordelijk voor werden. Dat bleek in hun opbouw van de predikantenopleiding die zij in Arnhem instelden. Zij legden de lat hoger dan hun collegae in andere provincies en verlangden van hun kandidaten een bredere culturele horizon en meer aanzien. Zij verzetten zich tegen de verheerlijking van sentimenteel conservatisme en van subjectieve ervaringen. Maar om dit doel te bereiken hadden ze de steun nodig van de patriciërs uit de Réveilbeweging met wie ze één seminarie hoopten te vormen. Vanwege de vorming van de eigen subcultuur werd de scheidslijn met de Hervormden echter geaccentueerd en had een gemeenschappelijke opleiding geen kans. Althans niet in Nederland. Samenwerking buiten Nederland lag nog buiten Van Raaltes horizon in 1846, wel koos hij een moderne vorm van de vereniging om een praktisch doel te verwezenlijken. En hier raken we aan het hervormersthema. Je zou kunnen tegenwerpen dat de emigratievereniging geen echte hervormingspoging was omdat het een praktische vorm van samenwerking ging met het doel om te vertrekken, dus dat het om een eenmalige actie zou gaan. Maar wie het reglement van de emigratievereniging goed bekijkt, merkt dat het een transnationale opzet had. Het was de bedoeling om er een geregelde lijndienst tussen Nederland en Amerika op te zetten met elk kwartaal een afvaart. Twee besturen aan beide kanten van de Atlantische oceaan moesten de selectie en de vestiging voor hun rekening nemen. In de praktijk kwam daar niets van terecht, of beter gezegd, voor het welslagen van de emigratie was de verenigingsstructuur niet nodig. Zodra het bruggenhoofd was gevestigd, stroomden de emigranten vanzelf toe. Dus qua opzet was de vereniging als structurele oplossing bedoeld en ook de invulling van de plannen had een idealistisch karakter. Maar wat beoogde de vereniging? Uit de besteding van de fondsen bleek de prioriteiten. Na de aankoop van grond voor de kolonie, de topprioriteit, moest het geld gestoken worden in het vervoer en het inrichten van de armen, vooral weduwen en wezen. De rest van het geld zou worden geïnvesteerd in het onderwijs en in een algemene doelstelling als het verbreiden van het Koninkrijk van God (zeg maar zending). Dus het plan was echt een project om economische oplossingen te vinden op basis van een religieus uitgangspunt.

3

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen