Zeventiende Jaarverslag van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerde Grondslag - pagina 33

XXXI

van niet vele edelen en niet vele rijken, brood voor haar kind. Wel had zij van „buiten strijd en van binnen vrees", doch de Heere was steeds haar Hulpe en haar Schild. Maar bovendien immers ligt in haar bedoelen het zoeken van de eere Grods. Hooger onderwijs eisoht niet alleen uiteenzetting van wat er is, maar ook van waarom het is, verklaring van gronden en oorzaken. Kennis van feiten is zeker noodig, maar de massa positieve feiten zonder inzicht van wat achter die feiten h g t vormt nog geen wetenschap. Dit raakt de beginselen. De beginselen van ieder vak, maar ook van wat daarachter Hgt, van de hoogere en hoogste begiaselen, waarboven uit te gaan gij niet kunt, wat uw grondslag zijn moet, uw begia of uw einde, al naar gij in uw denken afdaalt of opklimt. Hier nu ligt wat scheiding maakt tusschen ons en het hooger onderwijs der Overheidsscholen. „Wij vertrouwen op den Naam van 's Heeren heiligheid" ook voor de wetenschap. Die Naam toch. Zijn openbaring, beschreven in de heilige Schriftuur, is naar onze overtuiging niet slechts openbaring tot zaligheid, maar ook tot kennis van die hoogste beginselen, welke heel ons denken en leven beheerschen. I n de' Christehjke wereld heerscht reeds over vele dier beginselen eenstemmigheid, doch ook over veel wat beginsel is heerscht in die wereld verschil. Verschil tusschen Roomsch en Onroomsch, tusschen Luthersch en Grereformeerd, tussclien Arminiaan en Calvinist. Voor de Theologie is dat in de 16e en 17e eeuw op de voornaamste punten uitgestreden en vrucht van dien strijd was de ' Confessie. Daarom heeft dan ook het onderwijs in de Godgeleerdheid aan onze School zooveel gemakkelijker taak.Dan, voor de andere takken van wetenschap zijn die beginselen nog niet, of nog niet ten volle ontsluierd. Nu vertoont de Christehjke wereld in al haar schakeeringen een eigen leven, en naar mijn overtuiging, zegt spr., is dat leven, waarop Calvijn zijn stempel drukte èn in deuken èn in willen, het meest zuivere. H e t Calvinisme begon in de Schrift de beginselen na te speuren ook voor die andere takken van wetenschap, doch in de 18e eeuw werd het gebroken in zijn kracht. De negentiende eeuw gaf een opleviag te aanschouwen, toen de Heere Zijne goedertierenheid tot dat ingezonken Calvinisme wendde. Eerst in de kerk, ten onzent, bij de mannen der Separatie, toen in den Staat bij Groen van Prinsterer, thans in de wetenschap bij de Vrije Universiteit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen