Negentiende Jaarverslag van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerde Grondslag - pagina 49

XLVII

Onderwijs op den grondslag der revolutionaire beginselen hebben omgezet; en bierdoor met behulp van Staatsmacht en Staatsgeld het handelend optreden der Calvinisten in het universitaire leven bijna onmogelijk maken. IV. Afgezien van alle eudaemonistische verwachtingen voor ons Volksbestaan, is het voor de Calvinisten een onvoorwaardelijk gebod, de actie uit hun beginsel in dat Volksbestaan vol te houden en mitsdien door een universitair leven die actie te sterken en te veredelen. V. In dit besef stichtten de Calvinisten, tegenover de landsuniversiteiten, geheel en uitsluitend op den grondslag der gereformeerde beginselen, de Vrije Universiteit te Amsterdam, die echter — met haar slechts drie onvolledig bezette Faculteiten en gedrukt door de bevoorrechting der landsuniversiteiten — aan haar roeping slechts ten deele kan voldoen. VI. Is het voor ieder Calvinist plicht tegenover ons Volksbestaan de ontwikkeling onzer School voor Hooger Onderwijs tot een volkomen Universiteit te helpen bevorderen, van de voorstanders van het revolutionaire beginsel mag worden verwacht, dat zij, indien eens het bezwaar der onvolkomenheid van de Vrije Universiteit genoegzaam zal zijn weggevallen, zoowel uit rechtsbesef als welbegrepen eigenbelang, deze Universiteit, indien het alsdan nog aan hen staat, de haar toekomende rechten niet zullen onthouden. Niet zonder opzet koos ik de uitdrukking Volksbestaan. Met dit onderwerp toch heb ik bepaaldelijk de relatie van de Vrije Universiteit tot ons Staatsieven op het oog, en juist dat wordt uitgedrukt in den term volksbestaan. Volk toch is, in zijn tegenstelling met natie, een politiek- tegenover een „Cultur"-begrip; een mechanisch, — wijl volk ziet op het verband van onderdanen en overheid — tegenover een organisch begrip, omdat natie ziet op het geboren worden uit het stamverband. Ik weet wel, dat het populaire spraakgebruik de woorden volk en natie door elkaar haspelt, maar ook dat in de taal van het wetenschappelijk Europa natie en volk scherp onderscheiden worden. En al is het nu ook, dat Pranschen en Engelschen steeds peuple en people noemen, wat bij de Duitschers en ons natie heet, en omgekeerd natie wat wij volk noemen, — ge weet hoe het Fransche volk in hoog op doen van mooi zelf-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen