Negentiende Jaarverslag van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerde Grondslag - pagina 50

iiiviiï Voelen zich noemt „la grande nation" — toch is, de twee hegrippeü scherp onderscheiden en de woorden etymologisch juist hierop toegepast, natie het Culturbegrip en volk het politiek begrip. Een voorbeeld moge dit verduidelijken. Sedert Jeruzalems verwoesting is er nog wel een Joodsche natie, maar geen Joodseh volk meer. De Joden hebben geen volksbestaan meer, en het populaire spraakgebruik ten onzent is dan ook hierin juist, dat het een Jood als een „van de natie" aanduidt. Ons Volksbestaan, ons staatsieven nu vertoont thans aan den opmerkzamen beschouwer een worsteling tusschen de burgers onderling. Een stri.jd, waarover wi.j ons echter, wat de wijze betreft waarop hij wordt gevoerd —• enkele onverkwikkelijkheden van de practische politiek er nu buiten gelaten — tegenover den vreemdeling niet hebben te schamen. Mocht de toeschouwer aanvankelijk ook, door de groote kleurschakeering die de strijdende partijen vertoonen, een sensatie van verbijstering krijgen, al spoedig zal hij zien dat geel, groen en rood toch de hoofdkleuren zijn. ledere politieke partij toch eischt een eigen beginsel dat haar tot species van het genus staatspartij maakt en velerlei nuanceering in familiën toelaat. Welnu, ik meen te mogen stellen, dat men in dien zin ten onzent van slechts drie politieke partijen kan spreken, en wel naar de drie beginselen: het Juoomsche, Calvinistische en revolutionaire; in deze volgorde genoemd wijl zij zich aldus naar tijdsorde in ons volksbestaan hebben vastgezet. Alle nuanceeringen krijgen bij deze divisie een passend onderdak, al is het ook, dat hier en daar een verbleektj wijl teringachtig nakomertje, zooals b,v. de Christelijkhistorische, wat kribbig van aard en daarom opzettelijk in den weg loopend, in de ouderlijke woning zichzelf min tehuis voelt en er een beetje last veroorzaakt; al is het ook, dat elders wilde levenslustige zonen, geUjk de sociaal-democraten, hun wettige vaders, reeds lang tot gedresseerde menschen geworden, over hun onfatsoenlijkheden als onmiskenbare vruchten van ettelijke belasting doen blozen. Drie staatspartijen alzoo naar de drie beginselen, de Eoomsche, de Calvinistische en de revolutionaire. Dat deze indeeling niet tegen de logica zondigt; dat hier niet twee beginselen van verdeeling door elkaar loopen; het ligt mij, om meer dan één reden, zeer na aan het hart u hiervan zoo noodig te overtuigen. Wij weten allen hoe het schrikwekkende spook dat ten onzent den naam van „kerkelijke partijen" draagt, niet alleen het onredelijk „stemvee", maar zelfs hoog intellectueel e kiezers naar de stembus jaagt. Welnu, ik beweer, dat Roomschen en Calvinisten, evenmin als revolutionairen, kerkelijke partijen zijn. Het eene principium divisionis toch, dat ik bij deze indeeling toepas, is de drieërlei verhouding tot de Godsopenbaring, duidelijker nog, tot de Heilige Schrift. En dat ik recht heb aan die verhouding politieke differenties te ontleenen, daarvoor beroep ik mij op den leeraar in het

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen