Een-en-twintigste Jaarverslag van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerde Grondslag - pagina 39

XXXIX

De Schriftbeginselen en hunne gevolgtrekkingen voor het verstandelijk denken op het gebied der religie liggen ook voor Rome in de kerkelijke confessie. Maar ook de Schriftbeginselen en hunne gevolgtrekkingen voor dat denken op het gebied der wetenschap heeft hier de Kerk zelf vastgesteld. De wijsbegeerte van Thomas Aquinas is de thans door Paus Leo XIll voor de Roomsche wetenschap vastgestelde. Vandaar dan ook in den loop der historie der verwarring tusschen wat beginsel is en de verkeerde, wijl door minbevoegden daaruit gemaakte, gevolgtrekking. De Heilige Schrift geeft ons ook voor ons verstandelijk denken omtrent de natuur, het recht, de maatschappij beginselen. Maar gaat nu de Kerk uit die beginselen alleen b. v. oeconomische of astronomische gevolgtrekkingen maken, dan miskent zij het recht der wetenschap. Omdat in de Schrift Deut. 23 : 19 het nemen van rente door den Israëliet van zijn broeder was verboden, vraarin toch het alleen voor Israël geldend beginsel school, dat het een afgezonderd en daarom juist geen handeldrijvend volk mocht zijn, — heeft de Roomsche Kerk in de middeneeuwen, hierin nog gesteund door Aristoteles' »ge!d baart geen geld", het neinen van rente ook ondei' Christenen voor ongeoorloofd verklaard. Omdat de Schrift het wonder van Jozua bij Gibeon — dat ook wij als een wonder eeren — verhaalt in woorden aan het gewone spraakgebruik ontleend, kwam Rome er toe tegenover Galileï te bewei'en, dat de aarde stiL'taat en de zon om haar zich beweegt. Ruim twintig jaar geleden schreef Draper, een Amerikaansch geleerde, een geschiedenis van de worsteling tusschen godsdienst en wetenschap. Een boek dat ook wij Gereformeerden veroordeelen, doch dat voor een goed deel zijn ontstaan heeft te danken aan de aanmatiging der Roomsche Kerk tegenover de wetenschap. Alzoo niet door de natuurlijke, in zonde verduisterde rede, maar alleen door eene van Gods Geest verlichte en uit Zijn Woord verrijkte tot beheerschend beginsel van ons verstandelijk denken over wetenschap en religie te maken; niet door dat Woord individualistisch, maar door het in samenstemming met de Belijdenis onzer Kerk te verstaan; en eindelijk door de vrijheid van de wetenschap tegenover de Kerk te handhaven, — moeten wij Gereformeerden tot de overeenstemming tusschen wetenschap en religie zoeken te komen. Wij hebben stilgestaan bij ons portret — de stemmen van onlust, die het bij onze tegenstanders wekt, beluisterd. Die onlust bleek ons onredelijk te zijn. Wij mogen, wij kunnen ons niet veranderen. Daarmede zouden wij prijsgeven onze individualiteit, ons karakter. »Wij willen blijven wat wij zijn." Wij hebben het weer gehoord, velen en velerlei zijn onze tegenstanders. In de worsteling van het vrije onderwijs tegen het Staatsonderwijs is het vaak zoo moeilijk om te blijven staan. Daar is nog een ander geweld, dan alleen het ruw geweld der wapenen, gelijk onze stamverwanten in Zuid-Afrika thans hebben te lijden van een door gouddorst verblind en gewetenlooze leiders verleid volk — maar God zal doen triumfeeren het i echt over alle geweld. Dan, Hij die de Rechter der aarde is, eischt ook de inspanning, de mannelijke kracht, de dapperheid van allen die strijden voor hun recht. Daar is nog een andere dapperheid dan alleen die van den krijger op het slagveld. Welnu, in den

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen