Een-en-twintigste Jaarverslag van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerde Grondslag - pagina 24

XXIV

»Hoe lange, Heere?" vi-aagt, ziende op de verwoesting, door ongeloof en revolutie aangericht, het kind des Heeren; vragen de weinige getrouwen voor wie het Gereformeerde beginsel nog een gouden kleinood is. Doch wat de vijanden hoopten, is niet geschied. Dat beginsel is uit ons volk — dank zij, in den middellijken weg, dien weinigen geti-ouwen, dank zij den Heere bovenal, •=— niet weggestorven, maar blijven leven. Wat wij lezen in Jesaja VI: sgelijk de eik, en gelijk de haageik, in welke na de afwerping der bladeren nog steunsel is" — is ook in ons dierbaar Vaderland in de 19e eeuw bevv'aarheid. »Het heilig zaad" i& een «steunsel" gebleken. 't Was 's Heeren trouwe. De trouw van der Vaderen Bondsgod. Eerst een opleving, een krachtsbetoon op kerkelijk gebied. Een kerkelijke strijd, een worstelen om kerkherstel, van de belijders tegen de bestrijders der waarheid Gods, gedurende heel de eeuw. In de eerste helft der eeuw een Reformatie van een deel der kerken door Separatie, gelijk in de tweede helft door Doleantie. Thans de vrijgemaakte Gereformeerde kerken met haar viermaal honderd duizend zielen. Toen de strijd om de lagere school, de school met den Bijbel, een strijd met zoo ongelijke krachten begonnen en toch aan het einde der eeuw zoo gansch anders uitgeloopen dan het liberalisme in zijn zelfgenoegzaamheid had gedacht en verwacht. Toen de opleving van het beginsel en zijn doorwerking ook op politiek gebied. Tegen de Eevolutie het Evangelie. Eerst een klein begin, een niet meetellende minderheid, thans uitgegroeid tot de groote antirevolutionaire partij, waarmee het liberalisme in al zijn schakeeringen maar al te goed weet, dat het te rekenen heeft. Eindelijk een opleving van het beginsel ook op het gebied der wetenschappen. Werden onze mannen ook van alle katheders geweerd, toch oefende Bilderdijk met zijn school- reeds invloed, en opende Groen met zijn »Handboek" de oogen voor liberalistische vervalsching der Landshistorie. Maar niettemin bleven de Universiteiten in handen van het liberalisme. Dat de ontwikkeling van het Gereformeerde beginsel op het gebied der wetenschap zoo lang is tegengehouden, is te wijten aan den invloed van de Overheids-Hoogescholen. Daardoor zijn de wapens voor wetenschappelijk verweer en aanval stelselmatig aan het Gereformeerde volk onthouden. De opmerking is niet nieuw, maar daarom toch niet minder waar, dat men op ons Gereformeerden kon toepassen wat er in 1 Samuel 13 staat geschreven: »En er werd geen smid gevonden in het gansche land van Israël, want de Filistijnen hadden gezegd: Opdat de Hebreen geen zwaard of spies maken. Daarom rhoest gansch Israël tot de Filistijnen aftrekken." Men zag het gevaar en ging verlangea naar »een smid in Israel". Eerst om ten minste de Theologie te redden. Voor de opleiding tot het predikambt en voor de Zending werd het Seminarie, waaraan de naam van J. A. Wormser verbonden is en Dr. Schwartz en Da Costa als docenten optraden, gesticht. Meer uitsluitend voor de opleiding van Bedienaren des Woords voor de Gereformeerde kerken werd in 1854 gesticht de Theologische School

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen