Zes-en-twintigste Jaarverslag van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerde Grondslag - pagina 62

LXII

Staat, die geroepen is de vrijheid te beschermen, zijn macht misbruik") om haar te onderdrukken. G e l u k k i g zijn er nog velen, die, hoe verschillend van levensovertuiging, toch saamstemmen, dat vrijheid van onderwijs, ook op den hoog' sten trap, een volksbelang is van uitnemende w a a r d i j ; uitlatingen va" Laboulaye, Taine, Jules Simon, P a u l Leroy-Beaulieu gaf spr. tot stavingE n ook te onzent ï h o r b e c k e i n menigerlei uitspraak, Gort van J ' L i n d e n i n zijn »De wet van het recht" spreken het uit, dat h e t o n d e ï ' wijs niet bij voorkeur staatszorg moet zijn. T o c h is de Vrije Universiteit niet eenvoudig ter w i l l e van de vrijhei" ontstaan. A l s de Staat voor wetenschap w i l zorgen, vervult hij daarmee een taak voor de Maatschappij — maar als de Maatschappij haar functie aan den Staat overlaat, schuilt daarin het gevaar, dat deze dit als eig leven tot zich trekt en straks de Maatschappij daarmee despotisch over heerscht. Zoo is het ook te onzent gegaan — wat spreker uit de geschieden aantoonde. Zóó k w a m het, dat een aanzienlijk deel der Maatschappfl zich al meer van wetenschappelijke hulpmiddelen en krachten ontbloot von»* U i t dien nood is de Vrije Universiteit geboren. Zooals met het l a g onderwijs is de vrije school door den geest van het openbaar onderwij zeiven i n het leven geroepen. N i e t aan een doctrine, maar aan den noo van het leven alleen, dankt de vrije Hoogeschool haar bestaan, en ° dien z i n is zij het werk meer van hare tegenstanders dan van h ' vrienden. E e n Universiteit als zij, wier 25-jarig bestaan wij gedenken, k ,, niet anders dan uit dringenden nood tot stand. E n zoo is zij dan °° de veelbeteekenende uitspraak, j a , het slecht te loochenen bewijs, d a t " openbare instellingen niet beantwoord hebben aan wat zij moesten zij ^ Een ernstig vraagstuk noemde spreker het. of thans ook de o p e n b » instellingen i n den weg van vrijheid zullen worden overgeleid. W i j mogen er niet aan denken, eenvoudig het eene deel des volk > dat wetenschap gebonden aan Gods W o o r d verlangt, kortweg jV vrije inrichtingen te verwijzen om, wel niet principieel, maar feitehJ^ toch de openbare universiteiten op den voet van thans aan den t e g stander te laten. E v e n m i n als wij het tegenovergestelde kunnen begeei' *' De een zal den ander niet benauwen. Gerechtigheid moet heersche > ja, verhoogt een volk. Zoo zal ook de landsvrede bevorderd worde • N i e t ï d o o r eenheid tot vrijheid" zij de leuze, maar het omgekeerd »door vrijheid tot eenheid". , ^ Met nadruk wees de spreker er, aan het einde van ziju r é d e , ° P ' , de Vrije Universiteit tot dusver reeds een teeken was van niet te smaden levenskracht, van gezonde energie. N i e t de millioenen der Carö gies onderhielden haar. E n is al de scheppingsgedachte der sticht e onlosmakelijk verbonden aan den man, wiens naam bij deze gedacu nisviering op aller lippen zweeft en wiens beeld zich aan onzen ge i n dankbaarheid opdringt; toch is de uitvoering van dit w e r k te d a n ' aan den steun van tienduizenden — en weinigen onder hen gi'°° en edelen. e t

3

eü

-

18

61

3

a

l

a

e

0lï1

1

1

B a

efl

e

r

v

1

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen