Zeven-en-twintigste Jaarverslag van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerde Grondslag - pagina 31

XXXIII

keer in ons vaderland. Bilderdijk in Nederland terug, d a t wilde zeggen, da.t er hier weer een r a ' a n .kwam, die n e e n durfde aeggen, toen heel de wereld j a zei; die, als een Knox weleer, alle vrees voor menschen overwon; die, als de profeet Bzechiël, «en voorhoofd ontvangen had als een diamant. En daaraan was hier behoefte. Want er waren nog wel getrouwe belijders in den lande, jnaar zij hadden zich in de eenzaamheid en in de gezelschappen teruggetrokken. Er ging geen kracht van hen uit. Zij hadden geen stem en geen tong, geen t a a l en geen lie'd. Maar in Bilderdijk ontvingen zij dit alles ; hij werd h u n tolk en profeet. Maar dit is lang het eenige niet. (Juist door als getuige van d e n Naam des Heeren op t e treden, heeft Bilderdijk een onberekenbaren invloed geoefend, 'en beteekenis gekregen voor de k e r k en voor den s t a a t , voor de k u n s t en voor de w e t e n s c h a p in deze landen. Wat de kerk betreft, is Bilderdijk de vader zoowel van d e gedachte der s c h e i d i n g als van die van h e t r e c h t d e r H e r v o r m d e g e z i n d h e i d . Groen van Prinsterer en Brum.melkamp zijn beiden kinderen zijns geestes. Een tijdlang zijn 'deze gedachten naast elkander gepropageerd, maar zij staan Jiiet antithetisch tegenover elkaar en zijn, tegen het pinde der vorige eeuw binnen den kring der Gereformeerde kerken, m e t •elkander verzoend. Wat de s t a a t k u n d e aangaat, mag' aan Bilderdijk de leere niet onthouden worden, dat hij het eerst, zelfstandig en onafhankelijk van anderen, de grondgedachten der antirevolutionaire politiek met klare bewustheid heeft uitgesproken. Christelijk, historisch en antirevolutionair is h e t drievoudig snoer, dat hij ineengestrengeld 'hieeft. Voor de k u n s t , bepaa,ldelijk voor* de letterkunde, had Bilderdijk deze beteekenis, d a t hij die. kunst vaji alle haar vreemde wetten vrijgemaakt, haar eenheid met de oorsprongen van heti leven ingezien, h a a r inhoud ongemeen verrijkt, en de samenstemming van den vorm met dien inhoud op meesterlijke wijze in het licht gesteld en in zijne eigen zangen uitgedrulct heeft. E n eindelijk, ook voor de ontluiking eener vrije, Christelijke w e t e n s c h a p zijn de verdiensten van Bilderdijk niet gering te schatten. Toen hij eenigen tijd in h e t land vertoefde, begreep hij, dat hij met de richting, welke in lagere en hoogere school d e n toon aangaf, zich volstrekt niet veroenigen kon. De klove, die er van den aanvang afrbestoiAd, werd hoe langer, hoe breeder. E n toen Bilderdijk in 1817 private lessen begon te geven, in 1819 voor Ds. Schotsman in de brcis trad, -en in 1823 zijne volle instemming betuigde met de bezwaren van Da Costa tegen den .geest der eeuw, toen was de' breuk volkomen. Er brak een 3

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen