Zeven-en-twintigste Jaarverslag van de Vereeniging voor Hooger Onderwijs op Gereformeerde Grondslag - pagina 40

XLII

DB MEETING. Des namiddags t e 2 uur was de groiote zaal weer geheel gevuld. Geen wonder: Prof. Fabius zou spreken over „Openbare en b^zondere instellingen van onderwijs". Spreker zeide in hoofdzaak h e t volgende: Bij de behandeling van de verhouding tusschen openbaire en bijzondere inrichtingen yan onde'rwijs dient eerst vast te staaoi de beteekenis der termen. O p e n b a a r onderwijl nu beteekent thans alleen h e t onderwijs, hetwelk van Overheidswege g-egeven wordt. Waartegenover alle omderwijs van anderen oorsprong b i j z o n d e r onderwijs heet. O p e n b a a r en b i j z o n d e r zeggen niets over den g e e s t van h e t onderwijs, maar betreffen uitsluitend de b r o n , waaruit h e t voortko'mt. Voorts moet, zal de verhouding tusschen beide soorten besproken kunnen worden, worden onderzocht, of beide soorten m o g e1 ij k zijn. Inderdaad is d a t h e t geval. Het onderwijs is niet bepaaldelijk eene zaak van den Staat. Sommigen vleien zich het tegendeel te hebben aangetoond, als zq maai' bewezen hebben, dat h e t niet t o t de Kerk behoort; slechts het een óf h e t ander achten zij denkbaar. Zoo nog onlangs Berolzheimer in zijn P h i l o s o p h i e d e s S t a a t e s (1906). Toch is een derde mogelijk. W a t Mr. Gort vaa der Linden voelde, als hij i n l ) e w e t v a n h e t r e c h t zeide, dat men het onderwijs losmakende van de Kerk, i n s t e e v a n s t e u n t e z o e k e n i n d e v r i j h e i d , aan den Staat in handen h a d gegeven. Het onderwijs is n i e t eene zaak van den Staat, maar van h e t maatschappelijk leven. Zelfs in het begrip van s c h o o l ligt niet één element, dat a a n h e t staatsverband ontleend is. Het geven yan onderwijs is natuurlijke uiting van het gewone, algemeen-menschelijke leven. Op allerlei wijze wordt onderricht gegeven: door den timmerman op d e werkplaats; door den boer a a n zijn jeugdigen k n e c h t ; door de huisvrouw aan h a r e dienstbode; enz. Van Hogendorp n o ^ d e dan ook h e t recht om scholen t e stichten een even natuurlijk recht als de vrijheid van spreken, ï h o r b e c k e zeide i n 1852: „Het onderwqzen is geen t a a k van de Regeering." E n in zijne N a r e d e : dat het andere machten d a n de staatsmacht zijn, die het onderwijs en d e wetenschap maatschappelijk t e vormen en te besturen hebben. De Staatscommissie voor de Grondwetsherziening van 1848 sprak ook van een „algemeen recht o^m anderen t e onderwijzen", d a t door het publieke onderwijs zelfs niet mag gehinderd worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen